Bafıl - Qubad’ın Utanç Belgesi

Paylaşacağım bu tabloyu, Kürdistan’ın kadim şehri ve özgürlükle anılan Süleymaniye ile bağdaştırmak mümkün değildir.

Süleymaniye’de yaşamını yitiren kadın Peşmerge Xezal Mevlanî’ye ilişkin ortaya çıkan olaylar; yalnızca münferit bir ihmal değil, sistematik nitelik taşıyan, insani değerlerden yoksun ciddi hak ihlalleri silsilesi olarak değerlendirilmelidir.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre:

* Sağlık kuruluşlarının hastayı kabul etmediği,

* Dini kurumların cenaze işlemlerini yerine getirmediği,

* Cenazenin yıkanmasının engellendiği,

* Defin sürecine katılımın sınırlandırıldığı,

* Cenaze aracı temin edilmediği,

* Mezarlık tahsisi konusunda keyfi engeller çıkarıldığı

Bütün bunlar; temel insan hakları, inanç özgürlüğü, insani yükümlülükler ve Kürd etik değerleri açısından ağır bir ihlal teşkil etmektedir.

Bu bağlamda şu hususların açıkça ortaya konulması gerekmektedir:

Bir özgürlük savaşçısının sağlık hakkı ihlali:

Hastanın tedaviye erişiminin engellenerek tıbbi müdahalenin yapılmaması, Süleymaniye şehri için utanç vesikasıdır.

Dini vecibelerin engellenmesi:

Cenaze yıkama ve defin işlemlerine müdahalenin hangi ahlaki çerçevedeki talimatlara dayandığı.

Kamu otoritesinin rolü:

Kürdistan polisinin veya Peşmerge güçlerinin cenaze sürecine halkın katılımını engellemesi.

İdari ve siyasi etki iddiaları:

Bölgedeki kurumlara dış veya iç siyasi aktörler tarafından baskı uygulanarak insanlık dışı bir siyasetin izlenmesi.

Bu olayın, yalnızca bir bireyin ölümüyle sınırlı olmadığı; aksine, kurumsal sorumluluk, yönetsel etik ve toplumsal vicdan tarafından yargılanmayı zorunlu kıldığı açıktır.

Bir toplumun en temel sınavı; kendi insanına, özellikle de hayatını o toplum için riske atmış bir özgürlük savaşçısına nasıl davrandığıdır. Bu sınavda ortaya çıkan tablo, siz kardeşlerin ciddi bir meşruiyet ve ahlaki değerlerden yoksun olduğunu göstermektedir.

Tarih, bu tür kırılma anlarını hep kaydeder ve her aktörü, kendi eylemleriyle birlikte halkın vicdanında yargılayarak tarihin çöp sepetine atar.

Xezal Mevlanî ise, tüm bu tartışmaların ötesinde; Kürt halkının hafızasında onurlu, direnişçi ve şerefli bir kadın Peşmerge olarak Kürdistan tarihi boyunca yaşayacaktır.

Onun adı, milyonlarca insanın yüreğinde bir onur ve haysiyet sembolü olarak yerini almıştır.

Sizin gibi sülükler bu şanlı tarihin sayfalarında ihanetle anılacaktır.

Türkiye’de hukuk ile siyaset arasındaki gerilimli ilişkinin en çarpıcı örneklerinden biri daha karşımızda durmaktadır. İbrahim Güçlü hakkında Diyarbakır’da “PKK’ye destek verdiği” iddiasıyla verilen 1 yıl 6 ay hapis cezasını anlamaya çalışıyoruz.

Şayet meseleye yalnızca mevcut hukuk pratiği açısından bakarsak, bu kararın “sistem içinde” bir karşılığı olduğu söylenebilir. Ancak işin sosyolojik ve siyasal gerçekliğine indiğimizde, ortaya çıkan tablo çok daha farklıdır.

Zira Kürt ulusal siyasetine en yüzeysel düzeyde dahi vakıf olan herkes bilir ki; İbrahim Güçlü’nün PKK ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır. Aksine, Güçlü; Abdullah Öcalan’ın çizgisine, örgütün siyasal yöntemlerine ve ortaya çıkan sonuçlara yönelik en sert ve en açık eleştirileri dile getiren isimlerden biri olarak tanınmaktadır.

Tam da bu noktada mesele, bireysel bir yargılama olmaktan çıkmakta; daha geniş bir siyasal çelişkinin aynasına dönüşmektedir.

Bir tarafta, adına “çözüm”, “süreç” ya da “yeni dönem” denilen ve devlet ile İmralı arasında yürütüldüğü ifade edilen bir hat vardır. Diğer tarafta ise, bu hattın dışında kalan, hatta ona eleştirel yaklaşan Kürt aydınlarına yönelik “terör” ithamlarıyla açılan davalar ve verilen cezalar bulunmaktadır.

Bu durum, yalnızca hukuki bir tutarsızlık değil; aynı zamanda siyasal aklın kendi içinde yaşadığı derin bir çelişkidir. Devlet, bir yandan belirli aktörlerle diyalog arayışını sürdürürken, diğer yandan o aktörleri eleştiren düşünce sahiplerini cezalandırarak aslında kendi söylemini de zayıflatmaktadır.

Burada asıl mesele şudur:

Eğer eleştiri suç sayılıyor, farklı düşünce kriminalize ediliyorsa, ortada ne gerçek bir hukuk devleti ne de sahici bir demokratik zemin vardır. Bu yaklaşım, toplumu ikna etmek yerine susturmayı; tartışmayı geliştirmek yerine bastırmayı hedefler.

Oysa Kürt siyasal alanı artık bu tür yöntemlerle şekillendirilebilecek bir alan değildir. Farklı düşünen Kürt aydınlarını yargı yoluyla baskılamak, onları susturmak bir yana, tam tersine bu düşüncelerin daha geniş kesimlere ulaşmasına zemin hazırlar.

İbrahim Güçlü şahsında verilen bu karar, sadece bir kişiye yönelik değildir; eleştirel akla, bağımsız düşünceye ve çoğulcu siyaset anlayışına yönelmiş bir mesaj niteliği taşımaktadır.

Ancak artık bilinmelidir ki:

Kürt aydınları bu tür davalarla yıldırılamaz.

Düşünce, mahkeme kararlarıyla sınırlandırılamaz.

Ve hakikat, baskıyla ortadan kaldırılamaz.

Bu nedenle, hukuki temelden yoksun bu tür kararların yeniden gözden geçirilmesi, yalnızca bir bireyin hakkını teslim etmek değil; aynı zamanda hukuk sisteminin kendi meşruiyetini koruması açısından da zorunludur.

Son olarak insanın aklına şu soru düşmeden edemiyor:

Bugün aynaya bakıldığında görülen gerçekten “adalet” midir,

yoksa siyasal ihtiyaçlara göre şekillenen bir yargı pratiği mi?

Ve daha önemlisi…

Sırada kim var?

Önce şu gerçeğin altını çizmekte fayda var:

Kerkük sıradan bir şehir değildir. Kerkük; petrol kuyularının üstünde yükselen bir beton yığını hiç değildir. Kerkük, Kürdistan halkının tarihsel hafızası, kimliği ve onurudur.

Bu yüzden Kerkük üzerine konuşmak; yalnızca siyaset yapmak değil, Kürdistan halkının kaderine dair söz söylemektir.

Ve tam da bu yüzden, bugün yaşananlar basit bir “siyasi tercih” olarak geçiştirilemez.

Kerkük: Paylaşılamayan Miras, Bafıl ve Qubad tarafından tüketilen bir gelecektir

Kerkük, tarih boyunca yalnızca dış güçlerin değil, aynı zamanda iç zaafların da kurbanı olmuştur.

Osmanlı’dan İngiliz mandasına, Baas rejiminden 2003 sonrası kaotik yapıya kadar herkes bu şehir üzerinde hesap yaptı.

Ama acı olan şudur:

Kerkük çoğu zaman dışarıdan değil, içeriden kaybedildi.

Bugün de tartıştığımız mesele tam olarak budur.

Belki Bir Uçak Bileti, Bir Davet ve Kaybedilen Bir İrade

Kerkük’ün Seçilmiş İradesi

Bafıl ile Qubad Talabani,

Kerkük Kürt halkının seçilmiş iradesini;

Bir Ankara daveti,

Bir diplomatik temas

ve hatta sembolik olarak birkaç Turkish Airlines uçuşu karşılığında pazarlık konusu yaptıysa, bu yalnızca bir siyasi hata değildir. Bu, tarihsel bir kırılmadır.

Siyaset mi, Temsil Krizi mi?

Şunu sormak gerekir:

Bir lider, kimi temsil eder?

Kendi koltuğunu mu?

Partisinin dar çıkarlarını mı?

Yoksa kendisine güvenen Kürd halkının iradesini mi?

Eğer temsil, halkın iradesini taşımak yerine onu pazarlık masasına koymaksa,

orada artık sadece siyaset değil; temsil değil, ahlak krizi vardır.

Kerkük meselesi hiçbir zaman yalnızca Kerkük meselesi olmamıştır. Bu mesele; Kürt siyasetinin kendi içinde verdiği bir ahlak sınavıdır.

Kerkük’ün Sosyolojik Gerçeği: Birlikte Yaşam mı, Parçalanma mı?

Kerkük; Kürtlerin, Türkmenlerin, Arapların ve diğer halkların birlikte yaşadığı çok katmanlı bir toplumsal yapıya sahip olsa da Kerkük Kürdistan’dır. Bu yapı, Kürdistanî bir tecrübe ve ruhla yönetildiğinde Ortadoğu için bir model; yanlış yönetildiğinde ise bir çatışma alanı olur.

Bugün yaşanan kriz, sadece bir yönetim meselesi değil;

aynı zamanda şu sorunun cevabıdır:

Kürt siyaseti, çok kimlikli bir şehri Türkmen valiye ve çetelerine teslim ettiğinde, hoşgörüyü; adil ve kapsayıcı bir yönetimi kaybedecektir.

Tarih Tekerrür mü Ediyor?

Daha önce de yaşandı.

Kürdistan coğrafyasında defalarca; kişisel hesaplar, dar parti çıkarları ve kısa vadeli kazanımlar uğruna uzun vadeli kayıplar yaşandı.

Kerkük, bunun en somut örneklerinden biridir.

Bugün yapılan her yanlış tercih, yarının tarih kitaplarında

“bir kez daha Bafıl - Qubad Talabani tarafından düşmana teslim edilen Kerkük” olarak yazılacaktır.

Son Söz: Mesele Kişiler Değil, Zihniyettir

Bu yazı, aslında kişileri hedef alan bir yazı değildir.

Bu yazı;

bir zihniyeti,

bir anlayışı,

bir siyaset biçimini sorgulama yazısıdır.

Çünkü mesele şudur:

Bir halkın iradesi;

uçak seferleriyle, diplomatik davetlerle, geçici çıkarlarla satılamaz ve satılmamalıdır.

Kerkük;

Talabanilerin satılacak bir mülkü değil,

korunması gereken Kürd halkının bir emanetidir.

Ve o emaneti taşıyamayanlar,

Kürdistan halkına ve tarihin kirli sayfalarında yazılarak mutlaka hesap verirler.

Kerkük’ü kaybetmek, sadece bir şehri kaybetmek değildir.

Kerkük’ü kaybetmek, Kürd halkının kendine olan inancını kaybetmesidir.

Kak Mesud Barzani’nin Duruşunu Doğru Okumak

Ortadoğu’nun kaotik siyasal ikliminde bazı liderlik biçimleri vardır ki; sesi yüksek değildir ama etkisi çok güçlü ve derindir. Gürültü üretmez, denge kurar. Tepki vermez, yön tayin eder. Bugün Mesud Barzani’nin ortaya koyduğu yaklaşım, tam da bu nadir siyasal aklın bir tezahürüdür. KDP’yi ve siyasetini zaman zaman sert eleştirsem de Kâk Mesud Barzani’nin bendeki yeri çok başkadır. Kararlı kişiliği, milli duruşu ve Kürdistan’a olan inancı, şahsi kişiliğiyle birlikte benim için kıymetli bir saygınlık arz ediyor.

Önce şu gerçeği teslim etmek gerekir:

Kürdistan coğrafyası, tarih boyunca yalnızca dış müdahalelerin değil, aynı zamanda en büyük problemlerden biri olan iç siyasal kırılmaların yükünü taşımıştır. Bu nedenle bu coğrafyada siyaset yapmak; yalnızca güç üretmek değil, aynı zamanda yangını büyütmemek sorumluluğunu da taşımaktır.

Barzani’nin “sorunlar askeri çatışmayla çözülmez” vurgusu, sıradan bir diplomatik cümle değildir. Bu, Ortadoğu’nun yüz yıllık kanlı döngüsüne karşı geliştirilmiş stratejik bir akıl ve tarihsel bir bilinçtir.

Savaşın Kolaycılığına Karşı Siyasetin Zorluğu

Ortadoğu’da savaşmak kolaydır.

Bir düğmeye basarsınız, bir cephe açarsınız, bir slogan üretirsiniz…

Ama barışı savunmak zordur.

Barzani’nin çizgisi tam da bu zorluğun içinden geçmektedir. Çünkü o çizgi:

• Popülist hamasete değil,

• Kısa vadeli kazanımlara değil,

• Tarihsel sürdürülebilirliğe yaslanmaktadır.

Kürdistan Bölgesi’nin, tüm tarafsızlığına rağmen füze ve dron saldırılarına maruz kalması; aslında bu dengeli politikanın ne kadar hassas bir zeminde yürüdüğünü göstermektedir. Bu noktada Barzani’nin yaptığı şey, duygusal bir refleks üretmek değil; devlet aklıyla tepki vermektir.

Bu, bir geri çekilme değil; aksine kontrollü bir direniş biçimidir.

Kerkük: Sadece Bir Şehir Değil, Kürdistan İçin Bir Sınavdır

Kerkük meselesi ise Kürdistan meselesinin en kritik düğüm noktasıdır. Orası Baba Gurgur’dur.

Kerkük, yalnızca petrolün ya da coğrafyanın değil;

Kürdistan tarihinin, kimliğin ve birlikte yaşama iradesinin sınandığı bir şehirdir.

Barzani’nin Kerkük için ortaya koyduğu “kardeşlik şehri” vurgusu, romantik bir ideal değil; sosyolojik bir zorunluluktur. Çünkü Kerkük’te tek taraflı bir hâkimiyet arayışı, kısa vadede kazanç gibi görünse de uzun vadede yapısal bir çatışma üretir. Kerkük, Kürdistan şehirleri içerisinde bir İskandinavya ülkesi kadar demokrasi ile yönetilmelidir. Kürdistan’a ve Kürdlerin hoşgörüsüne yakışan budur. Ancak Kerkük halkının iradesi satılık değildir ve Hakan Fidan’a rağmen de olsa asla pazarlık masalarına meze yapılmamalıdır.

Reşid Otel’de KDP’nin dışlanarak yürütülen süreçlere karşı gösterilen net tavır ise bir “iktidar mücadelesi” değil;

meşruiyet ve temsil ilkesinin savunusudur.

Burada Barzani’nin çizgisi çok açıktır:

• Halkın iradesi pazarlık konusu yapılamaz

• Kerkük’ün kaderi kapalı kapılar ardında belirlenemez

• Hiçbir siyasal denklem, toplumsal meşruiyetin yerine geçemez

Bu, yalnızca KDP’nin değil; aslında Kerkük’ün çok kimlikli yapısının korunmasıdır.

Bölgesel Denklemde Barzani Faktörü

Rusya Başkonsolosu Maxim Rubin’in Barzani’nin rolüne yaptığı vurgu, bu liderliğin artık yalnızca Kürdistan iç siyasetiyle sınırlı olmadığını açıkça göstermektedir.

Bugün Barzani:

• Bölgesel güçler arasında bir denge unsuru,

• Kriz anlarında başvurulan bir akıl,

• Ve en önemlisi, güveni öngörülebilir bir siyasal şahsiyet konumundadır.

Ortadoğu’da en nadir bulunan şey budur:

Güven unsuru olabilmek.

Çünkü kararlılık ve sadelik güven üretir.

Güven ise siyasetin en kıymetli sermayesidir.

Sonuç: Duruşun Değeri

Bugün Barzani’ye güvenmek;

Kürdistan halkının milli duruşuna güvenmektir.

Barzani, bir milli anlayışın, bir hafızanın temsilidir.

Bu destek:

• Savaşa karşı siyaseti,

• Kaosa karşı dengeyi,

• Popülizme karşı sorumluluğu savunmaktır.

Elbette bu çizgi eleştiriden asla muaf değildir.

Ama şu net biçimde görülmelidir:

Ortadoğu gibi kırılgan bir coğrafyada,

herkes yangını büyütürken, Barzani gibi su taşıyanlar çok azdır.

Ve bugün Barzani’nin şahsen yaptığı tam olarak budur.

Bu nedenle mesele, bir lidere taraf olmak değil;

hangi siyasal aklın geleceği dengeli bir biçimde, Kürdistan’a zarar vermeden, sürece soğukkanlılıkla yaklaşabildiğidir.

Barzani–Talabani Rekabetinden Kerkük ve Baba Gurgur Pazarlığına Uzanan İkinci Yapısal Kriz

Kader Değil, Tekrarlanan Siyasal Tercihler

Ortadoğu’da bazı trajediler vardır ki dışarıdan bakıldığında kader gibi görünür. Ancak derinlemesine incelendiğinde bunun kader değil; ısrarla sürdürülen öngörüsüz siyasal tercihlerin bir zinciri olduğu anlaşılır.

Güney Kürdistan’da (Başûr’da) yaşananlar da tam olarak budur.

Yaklaşık yarım yüzyılı aşkın süredir Kürd siyasal alanı, iki ana damarın — Barzani geleneği (KDP) ve Talabani geleneği (YNK) — etrafında şekillenmiştir.

Başlangıçta bu iki çizgi, bir ulusal mücadelenin çok ciddi taşıyıcı kolonlarıydı.

Bugün ise aynı yapılar, sürekli Kürdistan’ın siyasal ufkunu daraltan iki merkezli bir hegemonya düzenine dönüşmüş durumdadır.

I. Tarihsel Arka Plan: Ayrışmanın Kökleri (1960–1980)

1960’lardan itibaren Irak’taki Kürd hareketi, büyük ölçüde

Molla Mustafa Barzani liderliğinde şekillendi.

Bu dönem:

• Aşiret temelli liderlik ile

• Milli ulusal hareket dinamiklerinin iç içe geçtiği bir geçiş evresiydi.

1970’lerin ortasından itibaren ise,

Celal Talabani önderliğinde yeni bir siyasal hat ortaya çıktı.

Bu hat:

• Daha şehirli

• Daha ideolojik

• Daha entelektüel bir karakter taşıyordu

Başlangıçta bu farklılıklar Kürd halkı lehine bir çoğulculuk potansiyeli barındırıyordu.

Ancak zamanla bu potansiyel, karşılıklı güvensizlik ve rekabet üzerinden kurumsal ayrışmaya dönüştü.

II. İç Savaş: Kardeş Kanının Siyasal Kırılması (1990–1998)

1994–1998 arasında yaşanan KDP–YNK çatışması, Kürd siyasal tarihinde yalnızca bir iç savaş değil; aynı zamanda Kürdistan halkının kolektif hafızasında (Bırakuji) olarak hâlen izlerini sürdüren derin bir kırılmadır.

Bu dönemde:

• Aynı köyün çocukları farklı cephelerde öldü

• Aileler bölündü

• Toplumsal güven duygusu parçalandı

Bu savaşın ardından ortaya çıkan tablo:

Fiilen ikiye bölünmüş bir Kürdistan

• Erbil–Duhok hattı → KDP etkisi

• Süleymaniye hattı → YNK etkisi

Bu bölünme:

• Sadece coğrafi değil

• Aynı zamanda ekonomik, idari ve zihinsel bir ayrışmaydı

Artık mesele yalnızca siyaset değil; kendi dar mantıklı iktidarlarının paylaşımı hâline gelmişti.

III. Kaçırılan Fırsat: Kurumsallaşma Yerine Aileleşme (2000–2017)

2003 sonrası Irak’ın yeniden yapılandırılması süreci, Kürdler için tarihsel bir fırsat sundu.

Ancak bu fırsat:

• Bu iki yapı tarafından demokratik kurumsallaşmaya değil

• Parti ve aile merkezli bir yönetim modeline evrildi

Bu modelin temel özellikleri:

1. Siyasi partilerin aile yapılarıyla bütünleşmesi

2. Devlet kurumlarının parti organlarına dönüşmesi

3. Ekonomik kaynakların (özellikle petrol) belirli güç merkezlerinde toplanması

Sonuç olarak ortaya çıkan yapı:

Ne tam anlamıyla bir devlet

Ne de klasik bir siyasi sistem

Aksine:

Yarı-devlet, yarı-aile karakteri taşıyan, güncel çıkarlara göre yön değiştiren hibrit bir yapı.

Bu noktadan sonra rekabet:

• İdeolojik olmaktan çıktı

• Ekonomik ve jeopolitik bir mücadeleye dönüştü

Petrol, sınır kapıları, ticaret yolları ve uluslararası ilişkiler…

Bu yapılar artık:

Halk adına değil,

Güç dengeleri adına paylaşılmaktadır.

IV. Kerkük ve Baba Gurgur: Kürdistan’da Bir Sembolün Ötesinde Bir Varoluş Meselesi

Kerkük, sıradan bir şehir değildir.

• Ekonomik olarak → petrolün merkezi

• Demografik olarak → çok katmanlı bir yapı

• Siyasal olarak → bölgesel güç dengelerinin düğüm noktasıdır

Özellikle Baba Gurgur:

Sadece bir petrol sahası değil,

Kürdistan’ın ekonomik kalbi ve tarihsel sembolüdür.

Bu nedenle Kerkük üzerindeki kontrol:

Bir tercih değil,

Bir varlık-yokluk meselesidir.

V. Güncel Kırılma: Pazarlık Siyaseti ve Yönetim Devri (2020–Günümüz)

Son dönemde yaşanan gelişmeler, bu tarihsel çizginin devamı niteliğindedir.

Nizar Amedi’nin Cumhurbaşkanı seçilmesi ile eş zamanlı olarak,

Bafıl Talabani etkisiyle Kerkük’te:

• Valilik

• İlçe yönetimleri gibi kritik idari alanların Arap ve Türkmen bloklarına bırakılması, şu gerçeği ortaya koymaktadır:

Bu gelişmeler tesadüf değil, karşılıklı siyasal tavizler içeren bir pazarlık sürecidir.

Bu bağlamda mesele:

• Basit bir diplomatik manevra değil

• Yapısal krizin güncel tezahürüdür

“Kirli alışveriş” ifadesi burada yalnızca bir eleştiri değil;

Ortadoğu siyasetinin işleyişine dair etik değerlerden analitik bir tanımdır.

VI. Yapısal Kriz: Sorun Aktörlerde Değil, Sistemdedir

Bugün Güney Kürdistan’da yaşanan temel sorun:

Bireysel liderlik hataları değil, yapısal bir siyasal krizdir.

Bu krizin ana bileşenleri:

1. İkili hegemonya (KDP–YNK)

2. Aileleşmiş siyasal yapı

3. Kurumsallaşma eksikliği

4. Dış aktörlere bağımlı pazarlık siyaseti

5. Stratejiden yoksun bir siyaset anlayışı

Bu sistem içinde:

• Kararlar halkın çıkarına göre değil

• Elitler arası güç dengelerine göre alınmaktadır

VII. Sonuç: Paylaşılamayan İktidar, Kaybedilen Kürdistan

Bugün ortaya çıkan temel çelişki şudur:

• Siyasetçiler iktidarı paylaşamıyor

• Ama halk yoksulluğu, güvensizliği ve belirsizliği paylaşmak zorunda kalıyor

Bu durumun sonuçları:

• Toplumsal güvensizlik

• Genç nüfusun göçü

• Ulusal bilincin aşınması

Ve en kritik gerçek:

Bu bir kader değildir.

Bu, ısrarla sürdürülen yanlış siyasal tercihlerin sonucudur.

Son Söz

Barzani–Talabani hattı bir dönem Kürdistan için kazanımdı.

Ama bugün:

Kürdistan’ın önündeki en büyük yapısal tıkanmaya dönüşmüştür.

Eğer:

• Siyaset ailelerden bağımsızlaşmazsa

• Kurumlar gerçek anlamda inşa edilmezse

• Halkın iradesi liderlerin iradesinin önüne geçmezse

Bugün Baba Gurgur gider,

yarın Süleymaniye ve Erbil gider.

Ve en tehlikelisi:

Bir halk, geleceğini parça parça kaybeder.

Ve çoğu zaman bu fark edildiğinde geri dönüşü artık çok geç olur.

Bir Tarihin, Bir Coğrafyanın ve Bir Halkın Israrı Üzerine

Ortadoğu’nun modern tarihi, masa başında çizilmiş haritalar ile sahadaki gerçeklik arasındaki bitmeyen gerilimin tarihidir. Bu gerilim, en açık ve en süreklilik arz eden biçimiyle Kürt meselesinde kendini göstermektedir.

Kasr-ı Şirin Antlaşması ile başlayan ve 17 Mayıs 1639 tarihinde imzalanarak bugünkü sınır anlayışının ilk nüvelerini oluşturan süreç, yalnızca iki imparatorluk arasında bir sınır belirleme meselesi değil; aynı zamanda bir Ülkenin bir halkın ve Kürdistan coğrafyanın parçalanmasının tarihsel başlangıcıdır.

Bugün gelinen noktada, bu tarihsel kırılma yalnızca geçmişte kalmış bir hadise değil; hâlâ yaşayan, hâlâ sonuçlar üreten bir siyasal ve sosyolojik gerçekliktir.

1. Terörizm Yaftası ile Hakikat Örtülemez

Bir halkın tarihsel taleplerini, belirli örgütler üzerinden kurgulayıp “terörizm” başlığı altında tanımlamak; meseleyi çözmez, yalnızca derinleştirerek çözümünü uzaklaştırır.

Çünkü bir halkın kimliği; ne bir örgüte indirgenebilir, ne de bir güvenlik paradigması içinde yok sayılabilir.

“Terör” söylemi, çoğu zaman bir sonucun adıdır; sebebin değil.

2. Yapay Sınırlar, Sosyolojik Gerçekliği Yok Edemez

Sykes-Picot Anlaşması ile devam eden süreçte, Kürdistan coğrafyası dört hatta beş parçaya bölünmüştür.

Ancak haritalar üzerinde çizilen sınırlar;

bir halkın hafızasını, dilini, kültürünü ve aidiyetini ortadan kaldıramamıştır.

Sınırlar siyasidir.

Toplum ise sosyolojiktir.

Ve sosyoloji, siyasetin çizdiği cetvellerle asla yok edilemez.

3. İdeolojik Kuşatma ile Bir Halk Yok Edilemez

Kürt halkını farklı ideolojik örgütlerin kalıpları içine sıkıştırarak kontrol etme çabası, tarih boyunca emperyalist güçler tarafından denenmiştir.

Ancak hiçbir halk, dışarıdan dayatılan ideolojik çerçevelerle kalıcı olarak yönetilemez.

Baskı, kısa vadede sessizlik üretir; ama uzun vadede bilinç üretir.

4. Zorunlu Göç, Bağları Koparmaz

Kırsaldan metropollere zorla göç ettirilen milyonlarca insan, yalnızca mekânsal olarak yer değiştirmiştir.

Bugün yaklaşık 10 milyon Kürt’ün yaşadığı metropoller; bir kopuş değil, yeni bir sosyolojik örgütlenme alanıdır.

Kentler, kimliğin yok olduğu değil; yeniden tanımlandığı alanlara dönüşmüştür.

5. Diaspora, Unutmaz – Aksine Güçlenir

Baskı ve zulüm nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalan milyonlarca insan, diaspora içerisinde yeni bir siyasal bilinç üretmiştir.

Bugün Avrupa başta olmak üzere dünyaya yayılan Kürt diasporası;

artık yalnızca bir göçmen topluluk değil, aynı zamanda uluslararası kamuoyunu etkileyen çok güçlü bir siyasi aktördür.

Bu nedenle eski inkâr politikalarıyla bu talepleri yok saymak artık mümkün değildir.

6. Self-Determinasyon Hakkı: Tartışma Değil, Hukuki Gerçeklik

Silahların susması ve şiddetin sona ermesi elbette hayati önemdedir.

Ancak barış, yalnızca çatışmasızlık değildir.

Birleşmiş Milletler sistemine göre bir halkın kendi kaderini tayin hakkı açık ve tartışmasızdır:

Birleşmiş Milletler Şartı – Madde 1/2:

“Milletler arasında eşit haklar ve halkların kendi kaderini tayin etme (self-determinasyon) ilkesine saygı temelinde dostane ilişkiler geliştirmek…”

Daha açık ve bağlayıcı bir ifade ile:

1966 Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi (ICCPR) Madde 1:

“Bütün halklar kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahiptir. Bu hak gereğince halklar, siyasal statülerini serbestçe belirler ve ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmelerini özgürce sürdürürler.”

Bu hüküm, bir temenni değil;

uluslararası hukukun temel taşlarından biridir.

SONUÇ: Değişmeyen Denklem, Değişmeyen Gerçek

Ortadoğu’da değişmeyen denklem şudur:

Bir halkı;

• terör kavramına indirgediğinizde,

• haritalarla böldüğünüzde,

• ideolojik kalıplara hapsettiğinizde,

• göçle dağıttığınızda onu ortadan kaldırmış olmazsınız.

Aksine, onu daha görünür, daha bilinçli ve daha dirençli hale getirirsiniz.

Tarih şunu defalarca yazmıştır:

İnkâr edilen gerçekler katiyen yok olmaz…

yalnızca zamanla filizlenen yerden daha güçlü bir şekilde geri döner.

Kürdistan’da Barzani - Talabani Çatışması?

Maaruf Ataoğlu

Önce şunu açıkça söyleyelim:

Bağdat’ta Irak Cumhurbaşkanı seçilen Sayın Nizar Amedi’yi kutluyorum. Yapıcı ve diplomatik kişiliği ile başta Kürdistan olmak üzere Irak halkına hizmet edeceğine inanıyorum.

Mesele bir isme karşı olup onu “tanımıyoruz” diye çıkışmak değil; aslında KDP’nin gösterdiği bir tavırdır.

Ama eğer bu çıkışın arkasında, yıllardır Kürdistan siyasetinde korunmaya çalışılan Barzani - Talabani tekeli varsa, o zaman bu tavır ilkesel bir duruş değil; düpedüz iktidar ve koltuk hırsının açık bir refleksidir.

Bugün KDP’nin verdiği tepki, yalnızca Bağdat’taki parlamento oturumunun usulüne dair bir tepki değildir ve öyle de görülmemelidir.

Asıl mesele şudur:

Kürdistan’da Barzani - Talabani hanedanlığının siyasetteki belirleyici ağırlığı Bağdat’ta, Barzanilerin ısrarı üzerine çarpışınca, buna “halkın hakkı” adı verilerek itiraz edilmektedir.

Oysa Kürdistan halkının hakkı, iki aileye ya da iki haneye, iki parti geleneğine tapulanmış bir miras değildir. Öncelikle bu iki ailenin çocukları Kürdistan’ın ve Kürdistan halkının yakasından düşsünler, yeter artık. Bırakın Kürdistan’da demokrasi gelişsin, halkın hakkı çoğulcu demokrasi ile temsil edilsin. Ortak akıl ile Kürdistan halkının sıradan çocukları başbakan olsun, bakan olsun, devlet başkanı olsun. Böylece Kürdistan hepimizin ülkesi olsun.

Evet, hakkınızı inkâr etmiyoruz. Sayın Mellâ Müstafa Barzani’nin, Sayın Mesud Barzani’nin ve Mam Celal’in emeklerini özümsüyoruz ve Kürdistan tarihine altın harflerle kazınması gerektiğine inanıyoruz. Çok bedeller ödeyerek bu güne geldiniz. Bunların hepsi doğru. Ayrıca Kürdistan halkı olarak sizlere müteşekkiriz; fakat ülkemiz iki ailenin çiftliği ve çıkar sahası değildir ve olmamalıdır.

“Cumhurbaşkanlığı bir partinin değil, Kürdistan halkının hakkıdır” diyenler, önce dönüp Kürdistan’da kendilerine de bakmalıdırlar. Devlet başkanı Barzani, başbakan Barzani… Kürdistan ismen var ama yönetsel olarak Barzanistan - Talabanistan olmuş. Ülkenin toprağının büyük bir bölümü kaybedilmiş; otuz yılı aşkın bir zamandan beri başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere tüm dost devletlerin çabalarına rağmen birleşemediniz.

Yeter artık; siz de kızıl yıldızlı flamalılar gibi bu halkın geleceğini daha fazla yok etmeyin.

Çünkü Kürdistan’da yıllardır siyasetin, kurumların, diplomasinin ve karar mekanizmalarının hepsi bu iki aile ve onların dar çevrelerinin denetiminde tutulduğu herkesin bildiği bir gerçektir.

Bölgenin siyasal düzeninin uzun süre aynı egemen güçlerin çıkarlarını koruyan iki aile yapısına dönüştüğü yönünde ulusal ve uluslararası akademik ve analitik değerlendirmeler de bunun somut göstergesidir.

Daha acı olan ise şudur:

Daha önce tarafların karşılıklı uzlaşmazlığı, dar parti hesapları ve yanlış stratejileri sonucunda Kürdistan toprağının çok büyük bölümü kaybedilirken, ne KDP’nin ne de YNK’nin aynı sertlikte, aynı onurla ve aynı siyasi ahlakla tepki gösterdiği görülmemiştir.

Toprak kaybında özellikle suskun kalan KDP - YNK, temsil kaybında neden hep öfkeli bir siyaset sürdürmektedir?

Bu kadar öfkeli bir siyaset sürdürmeleri aslında halkın isteği için değil, kendileri tarafından ele geçirilmek istenen son koltuğun bir tezahürüdür.

Bugün “tanımıyoruz” denilen şey aslında bir kişi ismi değil;

Barzani tekelinin dışında gelişen her türlü kazanım ihtimalidir.

Ben Kâk Nizar’ı yakinen tanırım; sorun Nizar Amedi’nin şahsında değildir.

Sorun, Barzani çizgisinin onayı dışında bir siyasi sonucun Bağdat’ta YNK lehine ortaya çıkmış olmasıdır.

Kürdistan halkı artık şunu görmek zorundadır:

Bir makamı “Kürdistan’ın hakkıdır” diye savunmak başka bir şeydir;

o makamı yalnızca kendi siyasi hanedanının doğal mülkü gibi görmek bambaşka bir şeydir.

Ve ne yazık ki bugün verilen tepki, ikinci anlayışın izlerini taşımaktadır.

Boykot etmek, geri çekilmek, “muhatap olmayacağız” demek çok ayıp söylemlerdir…

Bu söylemler güçlü görünse de aslında otuz yılı aşkındır Kürdistan’da bu iki ailenin etkisindeki partilerin siyasetsizliğinin dilidir.

Çünkü demokrasi ve halk için yapılan gerçek siyaset, sadece kendi istediğin sonuç çıktığında meşru saydığın bir oyun değildir.

Kürdistan’da bugün en büyük krizlerden biri, dış tehdit kadar aslında iç tekelleşmedir.

Bir halkın kaderi, iki partinin; iki ayrı bölgenin geleceği, birkaç ailenin değil, bir milletin temsiline dayanmalıdır. Kürdistan davası birkaç kişinin tarihsel ayrıcalığının konusu haline getirilemez kadar büyük ve ulvi bir davadır.

Ben şahsen doksanlı yıllarda Kürdistan’a çok büyük emekler verdim. İki binli yıllarda ne umutlarla Kürdistan’a yerleştim. Kürdistan’da çok ciddi projelere imza attım. Süleymaniye’de ilk otoyolu ben yaptım. İlk beton santralini ben kurdum. İlk içkili restoranı ben açtım. Fakat zamanla oradan ince ince dışlandığımı görerek işlerimi Bağdat’a, Necef’e, Kerbela’ya taşıdım. Zira Mam Celal ile çok iyi dost olmama rağmen eşinin klikleri tarafından istenmedim. Daha sonra Azadi Parkı’nda “emmn’e sûrdaki” restoranıma el konuldu, gözaltına alındım, tehdit edildim. Nice hayallerle gittiğim ülkem olan Kürdistan’ı yüreğim kanayarak terk ettim. Benimkisi küçücük bir örnek olduğu için yazdım.

Açık konuşalım:

Kürdistan’da Barzani - Talabani tekelini koruma refleksi, artık milli siyaset diye bizlere, Kürdistan halkına sunulamaz.

Bu refleks, halkın çoğul iradesini daraltan, Kürt siyasetini kısırlaştıran ve adım adım Kürdistan’daki kazanımların yitirilmesine sebep olan; Kürd halkını Kürdistan’dan soğutan, bu iki ailenin kendileri dışında gelişen her farklı sonucu “gayrimeşru” ilan eden bir vesayet anlayışıdır.

Sonuç olarak mesele bir cumhurbaşkanlığı seçimi değildir.

Mesele, Kürdistan’da temsilin mi esas olacağı, yoksa Barzani - Talabani tekelinin mi korunacağının meselesidir.

Ve tarih, halk adına konuşup halkın önünü kapatanları değil;

halkın iradesine alan açanları, Kürdleri Kürdistan’a katanları hatırlayacaktır.

Saygılarımla

Li Kurdistanê Pevçûna Barzani - Talabani?

Maaruf Ataoğlu

Pêşî divê em vê yekê bi eşkere bibêjin:

Ez Nizar Amedi yê ku li Bağdadê hat hilbijartin pîroz dikim. Ez bawer im ku bi kesayeta xwe ya avakirin û diplomatik, ew ê pêşî li Kurdistanê û gelê Iraqê xizmet bike.

Mesele ne li dijî navê kesekê ye ku em bibêjin “em nas nakin”, lê belê ev helwestek e ku KDP nîşan dide.

Lê ger li pişt vê derketinê, ew monopolê ku salan e li siyaseta Kurdistanê tê parastin ya Barzani - Talabani hebe, wê demê ev helwest ne rawestgehek prinsipî ye; lê bi rastî jî refleksa eşkere ya hêrs û xwestina desthilatê û kursiyê ye.

Îro bersiva ku KDP daye, ne tenê bersivek li ser rêza rûniştina parlamentoya Bağdadê ye û divê wisa jî ne were dîtin.

Meseleya bingehîn ev e:

Li Kurdistanê, giraniya desthilatdariya hanedanê Barzani - Talabani di siyaseta Bağdadê de, li ser îsrara Barzaniyan dema ku tê pevçûn, bi navê “mafê gel” tê redkirin.

Lê mafê gelê Kurdistanê ne mîrasek e ku li ser du malbat an jî du xanî û du tradîsyona partiyan hatiye tomar kirin. Pêşî divê zarokên van du malbatan ji stûna Kurdistanê û gelê Kurdistanê rakin destê xwe, bes e. Bihêlin ku li Kurdistanê demokrasî pêş bikeve, mafê gel bi demokrasiyê ya piralî were temsîl kirin. Bi aqilê hevpar, zarokên asayî yên gelê Kurdistanê bibin serokwezîr, bibin wezîr, bibin serokê dewletê. Wisa Kurdistan bibe welatê me hemûyan.

Erê, em mafê we înkar nakin. Em emekên Mellayê Mistefa Barzani, Mesud Barzani û Mam Celal qebûl dikin û bawer in ku divê ew di dîroka Kurdistanê de bi tîpên zêrîn were nivîsîn. Hûn bi bedelên giran gihiştin vê roja îro. Ev hemû rast e. Her weha em wek gelê Kurdistanê ji we re spasdar in; lê welatê me ne çiftiya du malbatan e û ne jî qada berjewendiyên wan e, û divê jî nebe.

“Serokatiya dewletê ne ya partiyekê ye, mafê gelê Kurdistanê ye” dibêjin, divê pêşî vegerin û li Kurdistanê xwe jî binirxînin. Serokê dewletê Barzani, serokwezîr Barzani… Kurdistan bi nav heye lê bi rêveberî de bûye Barzanistan - Talabanistan. Beşek mezin a axa welêt winda bûye; zêdetir ji sî salan e ku bi tevî hewlên dewletên dost, bi taybetî Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, hûn nikarin yek bibin.

Bes e; hûn jî wekî wan flamalî yên stêrka sor vê gelê zêdetir têk nebin.

Ji ber ku li Kurdistanê salan e ku siyaset, sazî, diplomasi û mekanîzmayên biryargirtinê hemû di bin kontrola van du malbatan û çerxên wan ên teng de ne; ev tişt rastiyek e ku hemû kes dizanin.

Heman demê, nirxandinên akademîk û analîtîk ên neteweyî û navneteweyî jî nîşan didin ku pergala siyasî ya herêmê demeke dirêj vegeriyaye avahiyek du malbatî ku berjewendiyên hêzên serdest diparêze.

Ya ku hîn dijwarتر e ev e:

Berê, dema ku ji ber nedîtina lihevhatinê, hesabên partî yên teng û stratejiyên şaş, beşek mezin a axa Kurdistanê winda bû, ne KDP û ne jî YNK bi heman tûr, bi heman rûmet û bi heman exlaqê siyasî bersiv dan.

Di winda bûna axê de, bi taybetî KDP - YNK bêdeng man; çima di winda bûna temsîlê de her dem bi hêrs siyasetê dimeşînin?

Ev qas hêrs di siyasetê de, ne ji bo daxwaza gel e; lê ji bo kursiya dawîn e ku dixwazin xwe bigirin.

Îro tiştê ku dibêjin “em nas nakin” ne navê kesekê ye;

ew her ihtîmalê ya destkeftinê ye ku li derveyî monopolê Barzani pêk tê.

Ez Kâk Nizar bi nêzîk dizanim; pirsgirêk ne li kesayeta Nizar Amedi ye.

Pirsgirêk ew e ku encamek siyasî ku li derveyî razîbûna xeta Barzani ye, li Bağdadê li berjewendiya YNK derketiye.

Gelê Kurdistanê êdî divê vê yekê bibîne:

Parastina makamekê bi navê “mafê Kurdistanê ye” tiştek e;

lê dîtina wî makamê wekî milkê xwezayî yê hanedanê xwe, tiştek din e.

Û mixabin, bersiva ku îro tê dayîn, nîşanên vê fêmkirina duyemîn di xwe de digire.

Boykot kirin, paşvekişîn, gotina “em ê nebin muhatab” gotinên pir nebaş in…

Ev gotin, her çend xwe hêzdar nîşan bidin jî, bi rastî zimanê siyasetsiziyê ye ya partiyên ku zêdetir ji sî salan e di bin bandora van du malbatan de ne.

Ji ber ku siyaseta rast ya ji bo demokrasî û gel, ne lîstikek e ku tenê dema ku encama ku tu dixwazî derdikeve, wê demê tê pejirandin.

Li Kurdistanê, yek ji krîzên herî mezin ne tenê metirsiyên derveyî ne, lê di heman demê de monopolkirina navxweyî ye.

Qederê gelêk divê li ser temsîla miletekî bisekine, ne li ser du partî û çend malbatan. Doza Kurdistanê mezintir û pîrozتر e ku bibe mijara taybetmendiyên tarîxî yên çend kesan.

Ez bi şahsî di salên nodan de ji bo Kurdistanê emekên mezin da. Di salên du hezaran de bi hêvîyên mezin li Kurdistanê rûniştim. Li Kurdistanê projeyên girîng pêk anîn. Li Silêmaniyê rêya otoyolê ya yekem ez çêkirim. Santrala betonê ya yekem ez damezrandim. Restorana yekem a bi vexwarinên alkolîk ez vekir. Lê bi demê re, hêsan-hêsan hatim derxistin û karên xwe birim Bağdadê, Necefê û Kerbelayê. Ji ber ku her çend ez bi Mam Celal re dostiyek baş hebûm jî, ji aliyê klîkên jina wî ve nehatim xwestin. Paşê li Azadî Parkê restoranê min “emmn’e sûrdaki” hat girtin, hatim girtin û hatim tehdît kirin. Bi gelek xewn hatibûm welatê xwe Kurdistanê, lê bi dilê xwe yê birînî terk kirim. Min ev mînak nivîsand, ji ber ku tenê mînakek piçûk e.

Em bi eşkere biaxivin:

Parastina monopolê Barzani - Talabani li Kurdistanê êdî nikare wekî siyaseta neteweyî ji me re, ji gelê Kurdistanê re were pêşkêş kirin.

Ev refleks, iradeya piralî ya gel teng dike, siyaseta Kurd têk dibe û gav bi gav dibe sedema winda bûna destkeftiyên li Kurdistanê; gelê Kurd ji Kurdistanê dûr dixe û her encama ku li derveyî van du malbatan pêk tê, “nelegîtim” dide nîşandan.

Di encamê de mesele ne hilbijartina serokatiyê ye.

Mesele ev e ku li Kurdistanê dê temsîl bibe bingeh an jî monopolê Barzani - Talabani dê were parastin.

Û dîrok, ne yên ku bi navê gel biaxivin û pêşiya gel bigirin;

lê yên ku qada ji bo iradeya gel vekin û Kurdan bi Kurdistanê re bigirin, wê bîr bike.

Bi rêz û hurmet

Sayın Hür,

Metninizi dikkatle okudum. Paylaştığınız videoları izledim. Metninizde işaret ettiğiniz “Concorde sendromu” benzetmesi, meselenin psikolojik boyutunu anlamak açısından isabetlidir. Ancak mesele yalnızca bir yanılgı, bir alışkanlık ya da bir “vazgeçememe” hâli değildir. Bu, çok daha derin; bir liderde olması gereken ahlaki, insani, siyasi ve sosyolojik bir kırılmanın adıdır.

Önce şunu netleştirelim:

Bir halkın lideri olmak iddiasında bulunan bir kişinin, o halkı aşağılayan, küçümseyen, hatta yer yer insanlık onurunu zedeleyen ifadeler kullanması; ne devrimcilikle, ne siyasetle, ne de entelektüel cesaretle ne de insani açıdan açıklanabilir bir durum değildir. Bu, düpedüz bir ahlaki çöküştür.

Abdullah Öcalan’ın kendi sözleriyle ortaya koyduğu yaklaşım; bir toplumu dönüştürme iddiasından çok, o toplumu psikolojik olarak değersizleştirme ve kendisine bağlı ve bağımlı kılma çabasıdır. Eleştiri başka bir şeydir, tahkir etmek başka bir şey…

Eleştiri, halkı ayağa kaldırır.

Tahkir ise halkı, önderi önünde diz çöktürür.

Ve ne yazık ki burada yapılan şey, ikinci olandır.

İnsani açıdan baktığımızda mesele çok daha da ağırdır.

Bir halkın kadınlarını, gençlerini, değerlerini aşağılayan bir dil; yalnızca politik bir söylem değildir. Bu, aynı zamanda bir insanlık meselesidir.

Bir toplumun en fedakâr, en dirençli kesimi olan genç kadınlarına yönelik kullanılan o ifadeler, sadece bir liderin değil; onu alkışlayan, meşrulaştıran ve hâlâ savunan tarikat zihniyetinin aynasıdır.

Burada asıl sorgulanması gereken şudur:

Bir toplum, kendisine bu kadar ağır sözler söyleyen bir yapıya ve onun liderine nasıl hâlâ sadakat gösterebilir?

İşte burada sizin işaret ettiğiniz o psikolojik eşik devreye giriyor:

Ama bu artık sadece “batık maliyet” değil…

Bu, kimlik ile bağımlılık arasındaki özgürlük ruhu çizgisinin silinmesidir.

Siyasi açıdan ise tablo daha nettir, hatta daha serttir.

Bir hareket düşünün:

Kendi halkını aşağılayarak meşruiyet üretmeye çalışıyor…

Kendi varlığını, halkın zayıflığı üzerine inşa ediyor…

Ve çözümü, toplumu güçlendirmekte değil, onu sürekli ezerek “eksik” göstermekte arıyor…

Bu bir özgürlük hareketi değildir.

Bu, bağımlılık üreten siyasi maskeli bir tarikat düzenidir.

Burada “lider” figürü, aslında çözümün değil; sorunun merkezine yerleşmiştir.

Ve etrafındaki yapı…

Sizin ifadenizle o “orkestra”…

Onlar da bu rezalet içeren düzenin taşıyıcı kolonlarıdır.

Eleştirmek yerine kutsayan,

Sorgulamak yerine tekrar eden,

Halkı değil, lideri merkeze alarak kutsayan bu yapı;

Toplumsal bir hareket olmaktan çıkmış, bir tür kapalı devre inanç sistemine dönüşmüştür.

Sosyolojik açıdan baktığımızda ise en tehlikeli nokta şudur:

Bir toplum, kendisine yönelik aşağılamayı normalleştirmeye başladığı an, sadece siyasal değil, kültürel bir çözülme ile karşı karşıya kalmıştır.

Çünkü artık mesele dış baskı meselesi değildir…

İçselleştirilmiş bir değersizlik duygusu ve teolojik bir kutsiyete bağlanma ve tapma hâlidir.

Ve bu durum, en ağır esarettir.

Dışarıdan gelen baskıya direnebilirsiniz…

Ama içeride kurulan bu zihinsel tahakküme karşı direnmek, ruhi açıdan çok daha zordur.

Yalçın Küçük’ün tespitine gelince…

Evet, belki de bir Türk milliyetçisinin bile rahatsız olduğu bir söylemin, tarikat üyesi kimi Kürtler tarafından hâlâ savunuluyor olması;

Bence sadece siyasi değil,

aynı zamanda trajik bir sosyolojik paradokstur.

Bu, bir halkın kendi aynasına bakmayı reddetmesi değil…

Kırık olan aynayı bile kutsamasıdır.

Son olarak şunu açıkça ifade etmek gerekir:

Hiçbir halk, tek bir kişiyle temsil edilemez.

Hiçbir toplum, bir liderin zihinsel sınırlarına mahkûm edilemez.

Ve en önemlisi:

Hiçbir mücadele,

kendi halkını aşağılayarak özgürlük üretemez.

Bugün yapılması gereken şey;

ne bu yapıyı körü körüne savunmak, ne de meseleyi sadece dış güçlere indirgemektir.

Asıl yapılması gereken;

tüm bu gerçeklikler ışığında ahlaki, insani ve düşünsel bir kopuşu başlatarak ulusal mücadeleyi yeni bir ruhla yeniden örgütlemektir.

Çünkü bazen en büyük cesaret,

devam etmek değil…

Yanlıştan dönmektir.

Devletin Görünmeyen Hafızası

Yalçın Küçük – Doğu Perinçek – Abdullah Öcalan Üçgeninde “Hikmet-i Hakikat” Arayışı

Son üç gündür birçok kimse Yalçın Küçük’ün – Abdullah Öcalan’la olan ilişkisini yazıyor. Aslında ben bu konuyu yazıp yazmamak konusunda pek istekli değildim. Ama yazılıp çizilenleri okuyunca, kendi bakış penceremden bakarak yazmak gerektiğine karar verdim.

Tarih bazen kişiler üzerinden değil… kişiler arasındaki görünmez ince hatlar üzerinden okunur. Hele bu hatlar gelgitler barındırıyorsa, söz konusu kişilerin geçmişleri kimi ideolojik radikal fikirler çerçevesinde şekillenmişse, bu durum aydınlatılmayı gerektirir.

Ayrıca bazı isimler vardır ki,

onları tek tek anlamaya çalışmak, belki de hakikati parçalamaktır.

Asıl mesele, o isimleri birbirine bağlayan zincirin, zihniyetinin haritasını çözebilmektir.

Bu isimlerden Yalçın Küçük, Doğu Perinçek ve Abdullah Öcalan tam da böylesi bir üçgenin köşe taşlarıdır.

Ve mesele şu soruda düğümlenir:

Bu üç isim neden aynı tarihsel zeminde kesişti? Bunun sebebi, hikmeti nedir?

I. Üç İsim, Tek Zemin:

Devlet, İdeoloji ve Kontrol

Bu üç figür, ilk bakışta birbirine zıt gibi görünür:

• Biri akademisyen ve entelektüel,

• Biri siyasal aktör ve devlet içi başka reflekslerin de taşıyıcısı,

• Biri silahlandırılmış bir halk hareketinin lideri.

Ama derine indiğimizde, 80’li yılların sonundan beri hepsi aynı sorunun etrafında dönerler:

Devlet nedir ve nasıl yönetilir?

Yalçın Küçük

solcu, sosyalist bir kimlikle devleti çözmeye çalışan ideolojik bir zihindi.

Ama çözmeye çalıştığı şeyin içine çekildi ve kendisi çözüldü.

Doğu Perinçek

devleti dönüştürmek istediğini söyleyerek sol ve sosyalist bir siyaset üretmek istedi.

Ama her zaman devletin kontrollü reflekslerini yeniden üreterek onu canlı tutmasını bildi.

Abdullah Öcalan

devlete karşı çıktığını ilan ederek, Marksist bir ideoloji ile birleşik, bağımsız bir devlet kurmak için PKK ile silahlı mücadele başlattı.

Ama zamanla devletle konuşan, Kemalizmle örtüşen, devletle pazarlık eden ve sonunda devletin bir aktörüne dönüşen bir pozisyona geldi.

Ve böylece üçü de farklı yollarla yürüyerek, üç aşağı beş yukarı aynı noktada buluştu.

Devletle kurdukları karşıtlık sonucunda, perde arkasında oluşturdukları kaçınılmaz ilişki.

II. Hikmet mi, Hakikat mi, Yoksa Strateji mi?

“Hikmet-i hakikat” dediğimiz şey; hakikatin ince ince işlenerek bilgeliğe dönüşmüş hâlidir.

Ama bu üç figürün hikâyesinde,

hikmet çoğu zaman hakikatin üzerini örten, birçok kesimin ve şahsın göremediği flu bir perdeye dönüştü.

• Teori, pratiğin önüne geçti.

• İdeoloji, halkın gerçeğini bastırdı.

• Strateji, ahlakın yerini aldı.

Bu yüzden mesele artık şu değildir:

Kim haklıydı?

Asıl mesele şudur:

Kim, hangi hakikati ne için kullandı?

III. Devlet Töreni Meselesi:

Bir Defin Değil, Devletin Resmî Tanıma ve Sahiplenme Biçimidir

“Devlet töreni ile defin” meselesi, basit bir cenaze tartışması değildir. Bu, törenin devletin şu soruya verdiği cevaptır:

“Kimi kendi hafızama dahil edeceğim?” sorusunun resmidir. Bu husus, Sırrı Süreyya Önder’in cenazesinde görüldüğü gibi bir hafıza sahiplenmesidir.

Eğer bir gün bu üç isim aynı sembolik düzlemde anılırsa,

bu onların yüzde yüz aynı olduğu anlamına gelmeyebilir.

Ama bu bize şunu gösterir:

Devlet, kendi kadroları olmasalar bile kendisiyle çalışmış kişileri, kendisiyle çatışmış olsalar bile kendi tarihine dahil ederek onların peşinden gidecek kitleleri etkisizleştirir.

Çünkü devlet için en büyük zafer, karşıtını yok etmek değil…

onu zamanla kendi hafızasının bir parçası hâline getirmektir.

IV. Asıl Hikâye:

Kürt Meselesi Üzerinden Kurulan Bu Denklemdir

Bu üçlü arasındaki görünmeyen bağın en güçlü zemini şudur:

Kürt meselesi.

• Biri bunu teorize etti,

• Biri bunu yönetmeye talip oldu,

• Biri bunun üzerinden bir hareket inşa etti.

Ama sonuç?

Halk hâlâ aynı sorunun ve girdabın içinde:

Kimlik mi, statü mü, yoksa sadece tanınma mı?

Ve belki de en acı gerçek şudur:

Bu üçlü, kabul etmese bile, farklı pozisyonlarda olsalar da aynı oyunun farklı rollerini oynadılar.

V. Sonuç: Hikmet Değil, Hesaplaşma Gerek

Bu meselede “hikmet” atfetmek kolaydır. Ama hakikat çoğu zaman daha serttir.

Bu bir bilgelik hikâyesi değil…

bu bir hesaplaşma hikâyesidir.

• Devletle hesaplaşma,

• İdeolojiyle hesaplaşma,

• Ve en önemlisi, kendimizle hesaplaşma.

Çünkü bir halk,

kendi hikâyesini başkalarının yazdığı metinlerden okuduğu sürece, hakikat hiçbir zaman ona ait olmayacaktır.

Son söz:

Tarih bazen büyük liderler üretmez…

büyük yanılsamalar da üretir.

Ve o yanılsamalar yıkıldığında geriye kalan tek şey şudur:

Hakikat, hiçbir zaman devlet töreniyle gömülmez.

Gömülse bile, Kürt halkının gördüğü bu hakikat artık üzeri örtülerek bitmez.

Bir Hikâyenin Sonu mu, Yoksa Bir Yanılsamanın Çöküşü mü?

Tarih bazen bir gürültüyle değil…

sessiz bir kayıtla sona erer.

Bir imza ile, bir belge ile, bir kimlik satırıyla…

Ve bazen bir halkın on yıllarca verdiği bedel, bir devletin arşivinde tek bir kelimeye indirgenir:

“Arap.”

Rojava’da kızıl yıldızlı flamalarla anlatılan hikâye, yalnızca bir ideolojinin değil, aynı zamanda bir hayalin pazarlanmasıydı.

O hayal;

eşitlik vaadiyle başladı,

özerk, özgür Rojava söylemiyle büyüdü, ama en sonunda

kimliksizliğin resmî mühürüne teslim oldu.

Bugün gelinen noktada,

Suriye’deki Kürd’e verilen şey bir statü değil…

bir tecennüs belgesidir. Yani bir ecnebinin Suriye Arap vatandaşı olmasıdır.

Yani açık tercümesiyle:

“Sen artık bir halk değilsin,

sen artık bir kimliğin sahibi değilsin, sen… sisteme entegre edilmiş bir unsursun.”

Bu sonucun tesadüf olduğunu söylemek, ya siyaseti hiç anlamamaktır ya da hakikati bilinçli olarak inkâr etmektir.

Çünkü bu bir süreçti.

Adım adım, katman katman Abdullah-Bahçeli tarafından örülen bir süreç…

Ve o sürecin sonunda,

yıllarca “direniş” diye sunulan yapı, asimilasyonun taşıyıcısı hâline geldi ve tecennüs ile belgelendi. Kobani’ye HTŞ’nin bayrağı çekilirken, Demirtaş da duymadı…

Bugün bazıları hedefe ulaştı.

Kimi, masa başında kurduğu denklemin sonuç verdiğini düşünüyor.

Kimi, “tarihi rolünü” tamamlamanın huzuruyla mezarında rahmet bekliyor.

Kimi, bir halkın kaderini başka bir ulusun kimliğine teslim etmeyi stratejik başarı olarak, önderinin gözdesi olarak alkış alıyor.

Ama unutulan bir şey var:

Tarih; alkışları değil, daima sonuçları yazar.

On binlerce evladını yitiren bir halk var ortada…

Ve o halkın anaları bir taraftan yasını tutuyor, diğer taraftan da şimdi başka bir kimliğin nüfus kayıtlarına geçirilmiş tecennüs ile yeni çocuklar doğuruyor.

Bu, sadece bir siyasi kayıp değildir.

Bu, kültürel devamlılığın da kırılmasıdır.

Bu, bir halkın kendi kendine yabancılaştırılmasıdır.

Ve en acı olan şudur:

Bu tablo, dışarıdan dayatılan bir kader değil sadece…

içeriden iş birliği içerisinde meşrulaştırılan bir tercihtir.

Çünkü hiçbir asimilasyon,

onu kabul eden bir zemin olmadan kalıcı olamaz.

Bugün hâlâ “statü” bekleyenler var.

Oysa statü;

verilen bir ödül değildir.

Statü, korunan kimliğin siyasal karşılığıdır. Kimliğini belgeyle değiştiren bir yapının,

statü talep etmesi ancak tarihin ironisi olabilir.

Rojava hikâyesi bitmiş olabilir.

Ama asıl mesele şudur:

Bu bir son mu…

yoksa önderlerine rağmen geleceği ile yeni bir yüzleşmenin başlangıcı mı?

Eğer bu yaşananlardan ders çıkarılmazsa, yarın başka bir coğrafyada, başka bir isimle,

aynı hikâye yeniden yazılır.

Ve yine bir halk,

kendi hikâyesinde figüran olur.

Hakikat acıdır.

Ama inkâr edildiğinde değil,

gecikildiğinde daha çok kanatır ve yakar.

THE END?

Hakikatin Çığlığını Büyütür

Bir gün tarih sorar bu tuhaf oyunu,

Kim çizdi toprağa bu kırık yolu?

Bir halkı inkâr eden nice saltanat,

Şimdi rüzgâra anlatır gururunu.

Bir ülke saklanmış sürgün türküsünde,

Bir halk yürür dağların gölgesinde.

Haritayı çizenler çoktan unutuldu,

Ama hakikat yaşar hep zamanın içinde.

Bir devlet kurarsın bin asker ile,

Bir sınır çizersin demir hançer ile.

Ama bir halkın kalbinden ülkesini silemezsin,

Ne mühür yeter buna ne de zincirin bile.

Dağlar güldü satanların sınır çizgisine,

Nehirler şaştı bu girdap dizgisine.

Toprak dedi: “Ben düşküne ait değilim,

Bu tür insan yalnız misafirdir üzerimde.

Bir gün dağların sesi yükselecek,

Sessiz kalan hakikat dile gelecek.

Kürd halkın adı yeniden söylenecek,

İşte o gün tarih yeniden yazılacak.

Nice hükümdar geldi geçti bu topraklardan,

Nice saraylar kuruldu altın tahtlardan.

Ama bir halkın adı kaldı geriye,

Rüzgârın taşıdığı o eski ağıtlardan.

Bir halkı susturmak sanırsın kolaydır,

Bir kelimeyi silmek bir ferman kadardır.

Ama hakikat sabırla bekleyen ateştir,

Yakar bir gün yakar Newrozda tüm yalanları.

Bir Kürd çocuk büyür gurbet ellerde,

Bir ülke taşır kalbinin derininde,

Sorarsan nerede diye o memleket diye,

Dağların sessiz bakışında gönlünde gizlidir yine.

Bir gün haritalar yırtılır masada,

Bir gün gerçek konuşur kalabalık arasında.

Bir halkın adı yeniden doğar,

Tarih yazılır Zagros dağlarının ortasında.

Çocuk ben görmedim o yurdu, ama bilirim,

Bir sürgünün gözünde yanan ateşini bilirim.

Bir gün kavuşamazsam bile o topraklara,

Çocukların gönlünde, dilinde doğan ülkeyi Kürdistanı bilirim.

Maaruf Ataoğlu

08.04.2026

Trump efendi, önce şu hakikati netleştirelim:

Uluslararası siyaset, duygularla değil stratejik akıl ve çıkarlarla yürür.

Emlakçının çıkarının olduğu yerde “sadakat” değil, geçici kâr elde etme ve komisyon vardır.

Donald Trump’ın bugün “provokasyon” yaparak sorumluluğu başkalarına yıkmaya çalışması, aslında yeni bir şey değil. Bu, büyük güçlerin klasik refleksidir:

Önce sahayı dizayn et… sonra ortaya çıkan kaosu “yerel aktörlerin hatası” diye pazarla.

Ama mesele tam da burada başlıyor.

Sen, dün

Rojava’da birlikte hareket ettiğin güçleri, bir gecede “stratejik yük” ilan edip sahadan çekilirken, onlara verdiğin silahlarla kendilerini savunmalarına dahi izin vermemiştin.

Suriye’yi HTŞ’nin kontrolüne vererek fiilen yeni denklemlere teslim ederken, bugün çıkıp “Kürtler bedel ödeyecek” diyorsan…

Bu bir öngörü değil.

Bu, bizzat kurduğun o çirkef oyunun sonucudur.

Açık konuşalım:

Bu tablo, bir “provokasyon” olmakla birlikte, Ortadoğu’da sıkışmış bir çaresizliğin dışa vurmuş hâli ve içine düşmüş olduğun bir boşluktur.

Bu boşlukta kim güçlenir?

– Radikal yapılar

– Vekil aktörler

– Kontrol edilebilir lider profilleri

Ve evet… bu denklemde adı geçen Ahmed al-Sharaa gibi terörist figürler, tam da bu tür boşlukların ürünüdür.

Sen sahayı boşaltırsın,

başkası doldurur.

Bu kadar basit.

Ama asıl sert gerçek şu:

Kürtler artık bu senaryoyu ilk kez yaşamıyor.

Tarihsel olarak defalarca aynı döngüye sokuldular:

– Önce “saha gücü” olarak kullanıldılar

– Sonra “yük” ilan edildiler

– Ardından kaderlerine terk edildiler

Bu bir hata değil…

tekrarlanan bir jeopolitik modeldir.

Bu yüzden mesele, güven vermeyen Trump’ın ne dediği değil, onun temsil ettiği zihniyettir.

Ve o zihniyet şunu söyler:

“Saha bittiğinde müttefik de biter.” İftira başlar…

Buradan sonra Kürtler için asıl soru şudur:

Senin gibi güvenilmez dış aktörlerin garantisine yaslanan bir siyaset mi,

yoksa kendi iç dinamiklerine dayanan birikimli bir strateji mi?

Çünkü gerçek şu:

Seni kurtaracak olan,

Washington’dan atılan bir işgalcinin imzası değil…

kendi siyasal aklın, kendi birlik iradendir.

Trump’a gelince…

O sadece acı sonucunu yaşıyor.

Ama o acı sonucun mimarlarından biri olduğunu gizliyor ve unutuyor.

Ve Trump efendi, kendince buna da siyaset diyor.

Yoksa Bir Türbe mi İnşa Ediliyor?

Bir ev…

Taştan, topraktan, hatıradan yapılmış sıradan bir mekân.

Ama mesele o ev değil.

Mesele, o evin neye dönüştürülmek istendiğidir.

Bugün tartışılan şey; bir yapının korunması değil, bir anlamın, bir sembolün ve bir tarihin nasıl yazılacağıdır.

Sormak gerekiyor:

Bu bir anma mı, yoksa bir anlatı inşası mı?

Bir insanın doğduğu evin korunması anlaşılabilir.

Bu, kültürel bir refleks, hatta insani bir hassasiyettir.

Ama bir ev, ne zaman sıradanlıktan çıkarak kutsiyet addeden ideolojik bir mekâna dönüşürse?

İşte mesele tam burada başlar.

Eğer bir ev, sadece Öcalan “orada yaşadı” denilerek korunuyorsa, bu bir nostaljidir.

Ama eğer o ev, bir hareketin, bir ideolojinin ve bir tarih yorumunun merkezine oturtularak yerleştiriliyorsa,

bu artık mimari değil, bilinçli siyasi bir mit tercihidir.

Daha açık soralım:

Bu müze, bir şahsın hatırası için mi kuruluyor?

Yoksa o şahsın inişleriyle çıkışlarıyla, çelişkileriyle ve kırılmalarıyla

Kürdistan tarihine mal edilmesi için mi inşa ediliyor?

Çünkü bu ikisi aynı şey değildir.

Birincisi bireyseldir.

İkincisi ise Kürd halkının kolektif hafızasını şekillendirmek isteme girişimidir.

Ve bu kolektif hafıza, kimsenin tekeline bırakılamayacak kadar çok çok kıymetlidir.

Kürd halkının tarihi;

tek bir eve, tek bir isme, tek bir anlatıya sığmayacak kadar çok güçlü ve derindir.

Bu halkın hafızasında;

isimsiz anaların ağıtları,

dağlarda kaybolan gençlerin izleri, konuşması yasaklanan özgürlük savaşçılarının dilleri, suskunluğun pençesinde sürgün yollarına sürüklenerek parçalanan yaşamın, hayatların ahı vardır.

Böylesi bir travma ve acıların tarihi varken, bir evi merkeze koymak;

farkında olarak ya da olmayarak, Kürdistan tarihini bilerek daraltmak değil midir?

Bir başka soru daha:

Bir ev müze yapılırken,

Kürdistan halkının acılarıyla yoğrulmuş o evin temsil ettiği düşünce de mi “dokunulmaz” ilan edilecek?

Eğer öyleyse, bu bir müze değil,

olsa olsa bir düşüncenin kutsama mekânı olur.

Oysa Kürd halkının en büyük ihtiyacı; bu yapay kutsallar değil, eleştirel akıldır.

Tarih; kutsanacak şekilde korunarak değil, doğru okunarak yaşar.

Mekânlar; yüceltilerek değil, anlamlandırılarak değer kazanır.

Eğer bir müze yapılacaksa,

o müze bir kişinin değil,

bir halkın çok sesli hafızasını, acılarını ve anılarını taşımalıdır.

Aksi halde, halkımıza acılar yaşatan birinin doğduğu bir evi korurken, bir hakikati kaybetmiş oluruz.

Son söz:

Bir ev müze olabilir.

Ama mesele, o evin neyi temsil ettiğidir.

Eğer amaç, Kürdistan halkına bunca acıları yaşatan Kürd’lerin Leningradı olan Kabani’den Kürdistan bayrağı yerine İŞİD’in bayrağını dalgalandırmasına, Devlet Bahçeli ile işbirliği içerisinde olan bir şahsı tarihe sabitlemekse, bu halkımızın hafızası ile alay ederek korunmak isteyen bir hikâyedir.

Ama eğer amaç, Kürd halkının çelişkileriyle, acılarıyla ve arayışlarıyla yüzleşmekse,

o zaman bir müzeden umut aramak değil,

bütün bu hakikatlerle yüzleşerek kollektif hafıza ile bir buluşma inşa edilmelidir.

Sevgili Ahmet Abi,

Kaleme aldığınız metni dikkatle okudum. Açık ifade etmek gerekir ki; ortaya koyduğunuz değerlendirme, bazı haklı hassasiyetler barındırıyor olsada, bütünlüğü itibariyle analitik bir çözümleme değil, kafanızdaki önceden verilmiş bir hükmün metne giydirilmesi izlenimini vermektedir.

Bu çerçevede, aşağıdaki hususları net ve tereddütsüz bir biçimde ifade etme ihtiyacı doğmuştur:

1. Başlıktan itibaren kurulan dil, analiz değil bu bir ithamdır.

• “Kürt Milliyetçiliğinin Tasfiye Planı” ifadesi, daha en başta metni bir değerlendirme olmaktan çıkarıp, önceden kararı verilmiş ve hükmü kurulmuş bir siyasi bir iddianamedir.

• Bu tür başlıklar, okuyucuyu düşünmeye değil, karşıtlık yaparak taraf olmaya çağırır.

• Oysa Kürt meselesi gibi tarihsel ve çok katmanlı bir konuda ihtiyaç olan şey; hüküm dağıtmak değil, toplumsal hafızada düşünsel derinlikli çözüm üretmektir.

2. Süreci toptan reddetmek, gerçekliği değil pozisyonu bulunduğunuz pozisyonu yansıtıyor.

• Silahsızlanma sürecinin eksik, kırılgan veya geri dönüş riskleri taşıdığı elbette tartışılabilinir.

• Ancak bunu bütünüyle “retorik” olarak nitelendirmek, sahadaki değişimleri yok saymak, Kürdistan halkının bu anlamsız savaşa taraf olmadığını anlamamak anlamına gelir.

• Bu yaklaşım, eleştiri değil; kendi siyasi pozisyonunuzu mutlaklaştırmanın bir çabasıdır.

3. PKK’yi tek boyutlu tanımlamak, meseleyi Kürt halkının özgürlük mücadelesini sığlaştırır.

• PKK’ye yönelik suçlama yapmak, eleştirmek meşrudur ve gereklidir.

• Ancak onu doğrudan bir bütünüyle “devlet aparatı” gibi tanımlamak, tarihsel, sosyolojik ve siyasal gerçekliği aşırı derecede indirgemek ve Kürd gençlerinin özgürlük mücadelesi uğruna savaştıklarını inkar etmektir.

• Bu yaklaşım, çözüm Kürd halkının mücadelesine çözüm üretmez; yalnızca iç dünyanızdaki karmaşık bir gerçeği slogan düzeyine indirir.

4. “Egemenlik dışında her şey anlamsızdır” yaklaşım siyaseti ise Küzey Kürdistan siyasetini kilitler.

• Egemenlik, elbette bir milletin en temel ve vazgeçilmez hakkıdır.

• Ancak siyaset, sadece nihai hedefler üzerinden değil; aşamalı kazanımlar ve güç dengeleri üzerinden ilerler.

• “Ya tam egemenlik ya hiç” yaklaşımı, teorik olarak sert görünebilir; fakat pratikte siyasal alanı daraltan ve bu güne kadar içinden çıkılamayan bir çıkmazı üretir.

5. Statü kavramını daraltmak, tartışmayı fakirleştirir

• Statü yalnızca bağımsızlık değildir; özerklikten federasyona, ana dil hakkından, kültürel ve anayasal güvencelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

• Bu çeşitliliği yok saymak, kavramı netleştirmek değil; niyetiniz gibi dar bir bakışla mücadeleyi ideolojik bir kalıba hapsetmektir.

6. Diyalog ve işbirliğini “teslimiyet” olarak okumak stratejik bir hata değil olsa olsa siyasi öngörüsüzlüktür.

• Deklarasyondaki “geniş işbirliği” vurgusunu doğrudan bir “uzlaşma ve teslimiyet” olarak yorumlamak, ön yargılı bir yaklaşım ile metni zorlayarak okumaktır.

• Siyaset, yalnızca dostlarla değil; çoğu zaman karşıtlarla yürütülen ön görülü bir müzakere sanatıdır.

• Diyalog kapılarını kapatan bir anlayış, güç üretmez; yalnızca retorik söylemlerde bulunarak kendini izole eder.

7. Siyaseti yalnızca  Kürd’ler arası “karşıtlık” üzerinden tanımlamak büyük bir eksikliktir.

• Siyasetin doğasında karşıtlık vardır, bu doğrudur.

• Ancak siyaset yalnızca aynı ulusun çocuklarıyla karşıtlıkla değil, onların yapamadığını yaparak alternatif çözümler üretme kapasitesiyle anlam kazanır.

• Karşıtlığı mutlaklaştırmak, siyaseti mücadele olmaktan çıkarıp sabit bir gerilim yaratma alanına hapseder.

8. “Yapıcı dil”i itaat olarak yorumlamak, siyasal öngörüden yoksun bir anlayışa sahip hapsolmaktır.

• Yapıcı dil, teslimiyet değil; meşruiyet üretmenin en belirgin temel aracıdır.

• Sertlik, çoğu zaman güç göstergesi değil; zayıflığın belirtisini örten bir maske olabilir.

• Siyaseti sadece sertlik üzerinden tanımlamak, siyasi mücadeleyi etkisizleştirir.

9. Ayrıca, hafıza ile istismar kavramlarını bilinçli biçimde iç içe geçirmek doğru değildir.

• “Acıların istismar edilmemesi” çağrısını, “hafızanın bastırılması” olarak yorumlamak ciddi bir anlam kaymasıdır.

• Bir halkın hafızası korunur; ancak bu hafızanın siyasetin tek belirleyeni haline gelmesi de başka bir çıkmaz üretir.

10. Metin boyunca hâkim olan yaklaşımınız: çoğulculuğa kapalı, tek doğruya dayalı anlaşılmaz bir siyaset biçimidir.

• Yazınızda farklı bir çizgiyi, alternatif bir arayış ya da yeni bir siyasal dili, doğrudan “tasfiye planı” olarak kodlandırmak kendi dar bakışınızın aynasıdır.

• Bu yaklaşım, bir eleştiri değil; tam tersine Kürd halk hareketini PKK ile sınırlayan çoğulculuğun reddidir.

• Oysa Kürt siyasetinin en büyük ihtiyacı, tek seslilik değil; çok seslilik içinde ortak akıl üretme kapasitesidir.

Sonuç olarak:

Bu metin;

• bazı yerlerde haklı sorular sormakta,

• ancak bu soruları abartılı genellemeler, indirgemeler ve niyet okumalarıyla zedelemektedir.

Daha önemlisi:

Eleştiri adı altında, farklı bir siyasal arayışı baştan mahkûm eden bir dil kurulmaktadır.

Bu yaklaşım;

• Kürt siyasetini güçlendirmez,

• aksine daraltır, sertleştirir ve çözüm üretme kapasitesini zayıflatır.

Son söz:

Kürt meselesi;

• sizin yaptığınız gibi sloganlarla değil,

• mutlak doğrularla değil,

• ideolojik katılıklarla hiç değil…

akıl, denge, cesaret ve stratejik derinlikle hamleler ile yürütülebilecek bir meseledir.

Bu dengeyi kaybeden her yaklaşım niyeti ne olursa olsun

sizin yaptığınız gibi çözümün değil, tıkanmanın parçası haline gelir.

Saygıyla

Kürd Toplumunda Fark Edilmeyen Narsistik Eğilimler

İnsan, kendini merkeze koymadan yaşayamaz; fakat kendini merkeze koyduğunu fark etmeden yaşamaya başladığında, işte orada ince bir sınır aşılmış olur. Bu sınır çoğu zaman gürültüyle değil, sessizlikle geçilir.  Günümüzde ise “Narsizm” dediğimiz olgu da tam olarak bu sessiz geçişin ve göstermelik tevazunun adıdır.

Narsizmi yalnızca kendini beğenmişlik, kibir ya da başkalarını küçümseme gibi kaba belirtilerle tanımlamak, meseleyi yüzeyde bırakmak olur. Zira modern narsizm, çoğu zaman yüksek sesle değil; incelikli, hatta çoğu zaman “makul” görünen davranış kalıplarıyla kendisini içten içe var ederek yapılır. Kişi, kendisini savunduğunu zannederken başkalarını yok saymaya; kendini ifade ettiğini düşünürken, karşısındakileri duymamaya başlar.

Bu durumun en dikkat çekici tarafı ise, çoğu zaman yapılan bu tekrarın bilinçli bir tercih olmamasıdır. İnsan, kendi haklılığını hep merkeze aldıkça, başkalarının varlığını, üretkenliğini fark etme kapasitesini yavaş yavaş kaybeder. Böylece narsizm, başka bir bakışla, karakter kusurundan ziyade, bir algı daralması hâline dönüşür.

Diplomatik bir bakış açısıyla ifade etmek gerekirse; narsizm, bireyin kendisini beğenerek yaşamla kurduğu ilişkinin sağlıksızlaşmasıdır. Bu sağlıksızlık, zaman zaman doğrudan çatışma üretmeyebilir; aksine çoğu zaman uyumlu, nazik, mütevazi ve hatta “anlayışlı” görünen bir dilin arkasına saklanır. Ancak bu görünümün ardında, karşılıklı etkileşimden çok, tek yönlü bir anlam dayatması algısı oluşur.

Özellikle politik kimliğe, kişiliğe sahip entelektüel ve siyasi liderlik zeminlerde bu durum daha da sofistike bir hâl alır. Kişi, fikir üretirken aslında kendini yeniden üretir; eleştiri yaparken, karşısındakini anlamaktan çok kendi doğrularını teyit eder. Böylece diyalog, yerini monoloğa; ortak akıl, yerini bireysel mutlaklığa bırakır.

Oysa sağlıklı bir bilinç, kendi haklılığından şüphe edebilme cesaretiyle başlar. İnsan, kendini sorgulayabildiği ölçüde başkasını anlayabilir. Bu anlamda narsizmin panzehiri, aslında yalnızca tevazu değil; aynı zamanda bir içsel ve düşünsel farkındalıktır.

Sonuç itibarıyla, farkında olunmadan gelişen narsizm, bireysel bir mesele olmanın ötesinde, zaman zaman toplumsal iletişimi zedeleyen görünmez bir bariyerdir. Bu bariyeri aşmanın yolu ise, kendimizi merkeze koymaktan vazgeçmek değil; aslında merkezin tek sahibi olmadığımızı idrak edebilmektir.

Çünkü hakikat, tek bir sesin yankısıyla değil; farklı seslerin bir orkestra gibi uyum içinde var olabildiği bir derinliktir.

Saygılarımla

Her devrin bir hikâyesi vardır.

Ama bazı hikâyeler vardır ki; ne anlatanı değişir ne de dinleyeni… Sadece kullanılan kelimeler demlenir, sabır uzatılır, umut inceltilir. Ve biz bunu siyaset zannederiz.

“Dem demleniyor” diyorlar…

Ne güzel bir ifade.

İçinde sabır var, süreç var, İmralı heyetinin olgunlaşması var. Ama nedense bu demlenen şey çay değil; halkın sabrı, toplumun hafızası ve siyasetin ciddiyeti.

Her seferinde aynı sahne:

İki cümlelik bir açıklama, ardından günlerce süren yorumlar…

Bir bakmışsınız, kelimelerden hikmet devşirenler yine sıraya girmiş.

Sanki ortada bir irade değil de, gökten düşecek bir lütuf bekleniyor.

Korku, siyasetin en sadık yoldaşıdır.

Ama bu kadarına da pes doğrusu…

Bir haftalık küslük bile lüks sayılıyorsa, orada siyaset değil, bağımlılık vardır.

Çünkü mesele artık “ne doğru?” sorusu değil, “ne kaybederiz?” hesabına dönüşmüştür.

Dokunulmazlıklar, maaşlar, konfor…

Hepsi birer görünmez zincir.

Ve ironinin en acı tarafı şu:

Zinciri taşıyanlar, onu hâlâ “siyasi akıl” diye anlatıyor.

“Demokratikleşme” denilen o uzun hikâye…

Aylar, yıllar, hatta nesiller…

Ama bir türlü kaynamayan bir su, bir türlü içilmeyen bir çay.

Diplomatik heyetler, ziyaretler, görüşmeler…

Adeta sahnesi hazır, oyuncuları belli bir tiyatro.

Perde açılıyor, alkış yok.

Perde kapanıyor, sonuç yok.

Ama oyun devam ediyor.

Bir yanda kapılar ardına kadar açık:

Çaylar, kahveler, nezaket ziyaretleri…

Diğer yanda ise demir ve beton arasında geçen ömürler.

İşte bu çelişkinin adı “süreç”.

Ve her defasında aynı teselli:

“Bu işin fıtratında var.”

Ne büyük cümle…

İçine her şeyi koyabilirsiniz: gecikmeyi, suskunluğu, hatta teslimiyeti.

Asıl mesele şu:

Dem gerçekten demleniyor mu?

Yoksa sadece ateşin üstünde unutulmuş bir su gibi,

zamanla buharlaşıp yok mu olacak ?

Çünkü demlenen şey umutsa, tadı gecikmeyle acılaşır.

Ama demlenen şey alışkanlıksa, o artık bir kader değil; tercih olur.

Son söz:

Demlenmek, olgunlaşmak demektir.

Ama sürekli demlenmek, bir türlü servis edilmemek…

İşte o, artık siyaset değil;

uzatılmış bir bekleyiştir.

Ve bekleyişin en tehlikelisi,

alışkanlığa dönüşenidir.

İmralı’dan geldikten sonra heyet tarafından kamuoyununa yapılan son açıklamayı dikkatle okudum. Metnin genel çerçevesinde dile getirilen bazı tespitlerin, özellikle “demokratikleşme” vurgusunun, tarihsel olarak inkâr edilemez bir ihtiyaç olduğu açıktır.

Ancak Cumhuriyetin daha kapsayıcı, daha çoğulcu ve daha özgürlükçü bir zemine kavuşması gerektiği yönündeki yaklaşım, yalnızca Kürt meselesinin değil, Türkiye’nin genel demokratikleşme sorununun merkezinde yer almaktadır. Bu hususun yalnızca Kürtler tarafından omuzlanarak taşınması gerekliliği doğru bir tespit değildir.

Ancak tam da bu noktada, metnin taşıdığı bazı temel çelişkileri ve eksiklikleri görmezden gelmek mümkün değildir.

Öncelikle;

“Cumhuriyetle sorunumuz yoktur” ifadesi, teorik olarak uzlaşmacı bir dil gibi görünse de, Cumhuriyetin kuruluşundan bugüne kadar Kürtler başta olmak üzere Türkiyede yaşayan farklı kimliklere yönelik uygulanan sistematik inkâr, asimilasyon ve baskı politikalarıyla yüzleşmeden kurulan bu cümle, eksik bir yüzleşmenin ifadesi olmaktan öteye geçmemektedir.

Bir yapıyla sorununuz yoksa, o yapının tarihsel pratikleriyle de yüzleşmeniz gerekir. Aksi takdirde bu yaklaşım, hakikatle değil, siyasal konjonktürle kurulan yanıltıcı bir dil izlenimi vermektedir.

İkinci olarak;

“Silahlı mücadelenin sona erdiği” yönündeki ifade, kuşkusuz tarihsel bir eşik olarak değerlidir. Ancak bu tür bir beyanın gerçek anlamda toplumsal karşılık bulabilmesi için, yalnızca bir deklarasyon değil, aynı zamanda Kürt halkına ve Kürt kamuoyuna geçmişin muhasebesini içeren ahlaki ve siyasal bir hesaplaşma gereklidir.

Zira silahlı mücadele sadece bir araç değil, aynı zamanda toplumda derin yaralar açmış bir süreçtir. Bu yaralarla yüzleşmeden yapılan “yeni dönem” vurgusu, eksik kalmaya mahkûmdur.

Üçüncü olarak;

“Demokratik Cumhuriyet” kavramı, yıllardır dile getirilen ancak içi somut olarak doldurulamayan bir çerçeve olarak karşımızda durmaktadır. Demokrasi, yalnızca bir temenni değil; kurumları, hukuku, toplumsal sözleşmesi ve güçler dengesiyle somutlaşan bir sistemdir.

Bu bağlamda sorulması gereken temel soru şudur:

Nasıl bir demokratikleşme?

Kürt halkının varlığının teminatı? Hangi anayasal güvenceyle? Hangi siyasal mekanizmalarla?

Son olarak;

Kürtlerin devletle “pozitif ilişki” kurması gerektiği yönündeki ifade önemlidir. Ancak bu ilişkinin sağlıklı kurulabilmesi için, tek taraflı bir niyet beyanı yeterli değildir. Devletin de geçmiş politikalarıyla yüzleşmesi, güven tesis edecek somut yasal adımlar atması,

Eşit yurttaşlık ilkesini yalnızca söylemde değil, uygulamada da Anayasal güvence ile hayata geçirmesi gerekmektedir.

Özetle ifade etmek gerekirse;

Bu metin, doğru soruların etrafında dolaşan fakat henüz cesur cevaplar üretemeyen bir çerçeve sunmaktadır.

Bugün ihtiyaç duyulan şey;

ne sadece eski dili terk eden yeni cümleler, ne de konjonktüre göre şekillenen sıcak politik tonlardır.

İhtiyaç duyulan şey,

hakikatle yüzleşen, sorumluluk alan ve Kürtlerin Ulusal geleceği somut temeller üzerine kuran sahici eşitlik ilkesine inanan bir siyasal iradedir.

Sayın Uçum,

Kaleme aldığınız metni dikkatle okudum. İçerdiği bazı temennilerin  özellikle şiddetsiz bir gelecek ve çatışmasız bir Türkiye arayışının herkes gibi benim de ortak arzularım arasında olduğunu öncelikle ifade etmek isterim. Ancak metninizin bütününe hâkim olan yaklaşımın, sorunun özüne temas etmekten ziyade, meseleyi tek taraflı bir siyasal anlatıya indirgediğini üzülerek belirtmek zorundayım.

Öncelikle şunu netleştirelim:

Bir süreci “terörsüzlük” kavramı üzerinden tanımlamak, eğer bu kavramın içi adalet, eşitlik ve hakikatle doldurulmamışsa, sadece güvenlik eksenli bir çerçeve sunar. Oysa Kürt meselesi, yalnızca güvenlik politikalarıyla izah edilebilecek bir mesele değildir. Bu mesele; tarihsel, sosyolojik ve kültürel boyutları olan, çok katmanlı bir halkın hak ve kimlik meselesidir.

Siz, metninizde Kürtlerin taleplerini “etnikçi”, “ayrılıkçı” ya da “dış güçlerin uzantısı” gibi kavramlarla çerçeveliyorsunuz. Bu yaklaşım, maalesef Türkiye’de uzun yıllardır tekrar edilen ve artık çözüm üretmeyen klasik bir refleksin devamıdır. Çünkü bir halkın eşit yurttaşlık, kültürel tanınma ve siyasal temsil taleplerini kriminalize etmek, o talepleri ortadan kaldırmaz; aksine daha derin bir güvensizlik üretir.

Daha açık ifade edeyim:

Bir Kürt, kendi kimliğinin anayasal güvence altına alınmasını istediğinde “bölücü” olmaz.

Bir Kürt, dilinin kamusal alanda yaşamasını talep ettiğinde “emperyal projelerin aparatı” haline gelmez.

Bir Kürt, onurlu ve eşit bir yaşam talep ettiğinde “sabotajcı” değildir.

Asıl sorun, bu taleplerin sürekli olarak güvenlik paradigması içinde eritilmesi ve meşru siyasal zeminden uzaklaştırılmasıdır.

Metninizde dikkat çeken bir diğer husus ise, Kürtlerin geleceğinin yalnızca “milli devletlerle bütünleşme” üzerinden güvence altına alınabileceği iddiasıdır. Bu yaklaşım, teorik olarak kulağa kapsayıcı gelebilir; ancak pratikte şu soruyu doğurur:

Bu bütünleşme, eşitler arası bir ortaklık mıdır, yoksa tek taraflı bir asimilasyon beklentisi midir?

Eğer “bütünleşme”, farklılıkların tanındığı, hakların güvence altına alındığı ve kimliklerin özgürce yaşandığı bir çerçeveye dayanıyorsa, elbette bu değerlidir. Ancak eğer bu bütünleşme, farklılıkların yok sayıldığı ve tek tip bir vatandaşlık anlayışının dayatıldığı bir zemine oturuyorsa, bu bir çözüm değil; ertelenmiş bir krizdir.

Ayrıca metninizde sıkça başvurduğunuz “dış güçler”, “siyonist projeler” ve “emperyalist planlar” söylemi, iç tartışmaları açıklamak için kullanılan kolaycı ama tehlikeli bir dil haline gelmiştir. Bu dil, içerideki meşru talepleri değersizleştirir ve toplumsal barışı zedeler. Her eleştiriyi dış bağlantılı görmek, iç muhasebeyi imkânsız hale getirir.

Şunu da ifade etmek gerekir:

Kürtler, artık ne geçmişteki gibi sessizdir ne de başkalarının projelerine ihtiyaç duyacak kadar iradesizdir. Bu halk, kendi kaderini tartışacak siyasal olgunluğa ve toplumsal birikime sahiptir.

Son olarak, “Türkiye Kürtlerin en büyük dostudur” ifadeniz üzerine kısa bir not düşmek isterim:

Devlet ile halk arasındaki ilişki, dostluk üzerinden değil; hak, hukuk ve eşitlik üzerinden tanımlanır. Gerçek dostluk, eşitlikten doğar. Eşitliğin olmadığı yerde ise dostluk söylemi, çoğu zaman bir temenni olarak kalır.

Sayın Uçum,

Eğer gerçekten kalıcı ve onurlu bir barış hedefleniyorsa, bunun yolu;

suçlayıcı dilin terk edilmesinden,

hakikatle yüzleşilmesinden ve

eşit yurttaşlık ilkesinin samimiyetle hayata geçirilmesinden geçer.

Aksi halde “terörsüzlük” söylemi, sadece bir sonuç beklentisi olarak kalır; o sonuca götürecek nedenler ise görmezden gelinmeye devam eder.

Saygıyla

Barzani’nin evine yönelik yapılan bir drone saldırısını yalnızca “bir güvenlik olayı” olarak okumak, meseleyi hafife alarak yüzeyde bırakmaktır. Çünkü Ortadoğu’da hiçbir hedef sadece fiziksel değildir. Her hedef aynı zamanda bir siyasi aklın veya amaçlanan stratejinin sembolüdür. Bu saldırıyı da açık ve net bir şekilde şiddetle kınadığımı ifade etmek isterim.

Bu nedenle soruyu doğru koymak gerekir:

Bu saldırı bir kişiye mi, yoksa bir çizgiye mi yöneliktir?

Barzani ismi, sadece bir aileyi ya da bir siyasi aktörü temsil etmez.

O isim;

• Kürtlerin devletleşme iddiasını,

• Bölgesel dengelerde “meşru aktör olma” arayışını,

• Ve aynı zamanda dış güçlerle kurulan, kırılgan da olsa, siyasi ilişkiler ağını temsil eder.

Dolayısıyla böyle bir hedefleme varsa, bu doğrudan bir “ev” meselesi değil,

Kürt siyasetinin yönüne dair geliştirilen bir müdahale girişimidir.

1. Bu bir uyarı mı, yoksa Kürtleri savaşın içine çekmek için yapılmış bir provokasyon mu?

Ortadoğu’da mesajlar çoğu zaman diplomatik dille değil, sahadaki eylemlerle verilir.

Bir eve düşen drone, bazen bir devletin imzasını taşımaz; ancak bazı devletlerin derin yapılarının stratejisinin bir parçası olabilir.

Burada iki ihtimal vardır:

• Uyarı:

“Sınırlarını bil, çizgini aşma” mesajı.

• Provokasyon:

Kürtleri iç gerilimlere ve bölgesel çatışmalara çekme girişimi.

Her iki durumda da hedef aynıdır:

Kürtlerin kendi ajandasını belirleme iradesini zayıflatmak.

2. Kürtlerin kronik açmazı: Tepki mi, akıl mı?

Tarihsel olarak Kürtler, çoğu zaman başkalarının kurduğu oyunun içine “tepki veren aktörler”, hatta fevri aktörler olarak çekildi.

Oysa asıl mesele şudur:

Kürtler artık başkalarının krizine taraf mı olacak, yoksa uluslararası dengeyi doğru okuyarak kendi stratejisini mi oluşturacak?

Eğer her saldırı, her provokasyon duygusal reflekslerle karşılanırsa,

Kürt siyaseti yine başkalarının satranç tahtasında piyon olmaktan kurtulamaz.

3. Asıl soru: Kürtler ne yapmalı?

Benim kanaatim nettir:

1. Duyguyla değil, akılla hareket edilmelidir.

Her saldırı, bir “tepki tuzağı”dır.

Bu tuzağa fevri yaklaşımlarla düşen kaybeder.

2. İç birlik sağlanmadan dış tehdit yönetilemez.

Bugün Kürtlerin en büyük zafiyeti dış düşman değil, kendi içlerindeki parçalanmışlıktır.

3. Kürtler hiçbir bölgesel gücün arka bahçesi olmamalıdır.

Ne İran’ın, ne Türkiye’nin, ne de başka bir gücün…

Kürtler, kendi aklıyla ve oluşturacakları milli mücadele ruhuyla var olmalıdır.

4. Stratejik sabır gösterilmelidir.

Bu tür durumlarda iç birliği sağlayarak, bazen cevap vermemek en güçlü cevaptır.

Sonuç

Barzani’nin evi hedef alınmış olabilir.

Ama asıl hedef, bir ev değil…

Kürtlerin iradesidir.

Ve bu irade ya

• duygusal reflekslerle dağılacak,

ya da

• soğukkanlı akılla Kürtlerin birliği yeniden inşa edilecektir.

Tarih bize şunu öğretti:

Kürtler kaybettiğinde, çoğu zaman savaş meydanında değil; yanlış okumalar yaparak ve fevri davranışlar sergileyerek kaybetti.