Sayın Behrooz Shojai,

Uzun cevabınızı yine dikkatle okudum.

Her zamanki gibi kavramlar bol, teoriler güçlü, entelektüel terminoloji oldukça etkileyici.

Ancak bütün bu metnin sonunda yine aynı soruyla karşı karşıya kalıyoruz:

Peki şimdi ne yapacaksınız?

Çünkü sizin metinlerinizde Kürdistan var, egemenlik var, kurucu özne var, epistemoloji var, ontoloji var; fakat iş sahaya, örgütlenmeye, kuruma, kadroya ve mücadelede pratik adım atmaya geldiğinde siz ortada yoksunuz. Önerdiklerinizden somut olarak, söyleminizin dışında ortada duran hiçbir şey yok.

Tam da bu nedenle bazı noktaları açıklığa kavuşturmak gerekiyor.

I. Rojhılat’tan Başla Dememin Sebebi de Budur

Öncelikle “Rojhılat’tan başlayın” cümlesini anlamakta zorlandığınızı görüyorum.

Ben Rojhılat’ı size havale etmedim. Siz Rojhılatlı olmanız hasebiyle, ben size bir adres gösterdim.

Çünkü yaklaşık beş yüz yıla yakın bir zamandır fiilen Osmanlı-Kürdistan çizgisinin dışında kalmış, farklı bir siyasal deneyim yaşamış, farklı devlet yapıları içerisinde şekillenmiş, sizin yurt edindiğiniz bir Kürdistan parçasının kurtuluşundan söz ediyoruz.

Eğer savunduğunuz model gerçekten uygulanabilir bir modelse;

eğer tarif ettiğiniz ulusal egemenlik modeli gerçekten sahaya indirilebilir bir modelse;

eğer ortaya koyduğunuz teori gerçekten hayata geçirilebilir bir programsa;

buyurun, size uygulama alanı olarak en uygun laboratuvar Rojhılat’tır. Ve oradan başlayın.

Benim söylediğim budur.

Çünkü teorinin gerçek sınavı yalnızca Avrupa’daki konferans salonlarında değil, hayatın içinde verilir.

II. Herkes Kendi Sorumluluk Alanı ve Ait Olduğu Parçadan Öncülük Yaparak Başlasın

Benim yaklaşımım son derece nettir. Güneyli Güney’den başlasın. Kuzeyli Kuzey’den başlasın. Rojavalı Rojava’dan başlasın. Rojhılatlı Rojhılat’tan başlasın. Diaspora da bulunduğu yerden başlasın.

Sonra hepimiz ortak bir hedefte buluşalım. Bu hedef birleşik bağımsız Kürdistan’dır.

Eğer sizin tarif ettiğiniz gibi birleşik ve bağımsız bir Kürdistan kurulacaksa, bunun yolu da zaten buradan geçmektedir.

Yoksa dört parçanın hiçbirinde tek bir kurumu olmayan insanların birbirlerine ulusal egemenlik dersi vermesiyle bu işin yapılması mümkün değil.

Ben hiçbir zaman parçacılığı savunmadım.

Tam tersine;

her parçanın kendi gücünü üretmesini ve sonra ortak ulusal zeminde birleşmesini savundum. Size de bunu öneriyorum. Çünkü tarihte hiçbir millet teori üzerinden önce çatıyı kurup sonra temeli atmamıştır.

III. Bizim Eksik Öngörülerimizi Buyurun Siz Tamamlayın

Metninizin en ilginç tarafı şudur:

Sürekli bizim eksiklerimizi anlatıyorsunuz.

Peki, güzel.

Tamamlayın.

Katkı sunun.

Yol gösterin.

İçinde olun.

Kurum önerin.

Model önerin.

Örgütlenme yapın.

Kadrolaşma sağlayın.

Uluslararası hukuk stratejisi oluşturun.

Diplomasi modeli oluşturun.

Kürd Milli Platformu sizi engellemiyor.

Benim yıllardır söylediğim şey tam da budur:

Kürd milletinin akla ihtiyacı varsa, buyurun siz aklınızı ortaya koyun.

Ama siz yalnızca başkalarının eksiklerini sayıyorsunuz. Başkalarının eksiklerini saymakla ulusal strateji kurulmaz.

Eleştiri kıymetlidir.

Fakat her eleştirinin, önerinin de bir üretim yükümlülüğü vardır.

IV. Neden Sadece “Retorik Metafor” Yaparak Yazıyorsunuz?

Açık konuşalım.

Son yıllarda Kürd siyaseti içerisinde büyük bir kavram enflasyonu oluştu.

Egemenlik…

Kurucu özne…

Kolonyal epistemoloji…

Ontolojik kırılma…

Paylaşımlı egemenlik…

Ve kurucu halk…

Elbette ki bunların hepsi akademik ortamda tartışılabilir.

Ancak açık bir soru soruyorum:

Sayın Shojai,

Bu kavramları yazmakla bugüne kadar hangi köyde bir okul açtınız?

Hangisiyle bir ekonomik kooperatif kurdunuz?

Hangi yazınız bir Kürd kurumunu kurdu veya ayakta tuttu?

Hangisiyle bir ulusal diplomasi ağı oluşturdunuz?

Hangi yazınızla dört parçayı bir masada toplayarak ortak sorunları konuşabildiniz?

Ben teoriye karşı değilim.

Ama teorinin sürekli retorik metafora dönüşmesine karşıyım.

Çünkü bir noktadan sonra kavram üretmek siyaset yapmak değildir. Siyasetin yerine geçmeye başlayan, kendinize bir entelektüel konfor alanı oluşturmaktır sizinkisi.

V. Kürd Milli Platformunu Yerden Yere Vuruyorsunuz. Ama Somut Olarak Pratiğinizde Hiçbir Ulusal Çabaya Katılmıyorsunuz?

Dikkat ediyorum.

Sürekli platformu eleştiriyorsunuz.

Sürekli eksiklerimizi anlatıyorsunuz.

Sürekli teorik kusurlarını gösteriyorsunuz.

Çağrı belgesini yetersiz buluyorsunuz.

Peki soruyorum? Siz Kürdistan Genel Makam Onayı mısınız?

Bu platformun hangi toplantısına katıldınız?

Yapıcı hangi öneriyi sundunuz?

Hangi komisyonun kurulmasını önerdiniz?

Hangi taslağı getirdiniz de platform reddetti?

Hangi örgütsel sorumluluğu ben üstleneyim dediniz?

Dışarıdan konuşmak kolaydır, Sayın Shojai;

İçeriye girip sorumluluk almak ise çok zordur.

Kürd milletinin son yüz yıllık sorunu biraz da budur zaten:

Sorumluluk alan insan sayısı bir elin parmakları kadar az, sizin gibi sadece yorum yapan insan ise çok fazla.

VI. Arşın Kimin Kolunda Değil, Kimin Ne Ölçtüğü Önemlidir

Bu çok doğru. Sizin konuşmanın dışında neyi ölçtüğünüzü anlatın; biz Kürdistanlılar olarak bilmek istiyoruz.

Son olarak atasözüne gelelim.

Evet.

Arşın kolumdadır.

Bunu kabul ediyorsunuz.

Güzel.

Peki sizin elinizde ne var?

Benim önümde eksik ölçülmüş de olsa bir platform var.

Eksik de olsa bir örgütlenme çabası var.

Eksik de olsa bir yol arayışı var.

Eksik de olsa bir mücadele etme dinamizmi ve azmi var.

Sizin önünüzde ise gördüğüm; süslü cümleler, kavramsal eleştiriler ve teorik tasniflerin dışında bir şey görmüyorum.

Benim itirazım tam da buradadır.

Çünkü milletler yalnızca doğru kavramları söylemekle değil, doğru kavramları söylemenin yanı sıra doğru zamanda alınan sorumluluklarla halkına öncülük yaparak tarih yazarlar.

Eğer sizin tarif ettiğiniz model daha doğruysa;

eğer sizin yol haritanız daha gerçekçiyse;

eğer sizin kurucu egemenlik teoriniz daha güçlüyse;

buyurun.

Meydan ortada, arşın kolunuzda.

Rojhılat’tan başlayın.

Rojava’dan başlayın.

Diasporadan başlayın.

İsveç’ten başlayın.

Nereden başlıyorsanız başlayın.

Ama başlayın.

Çünkü Halep uzak olabilir.

Fakat arşın hâlâ sizin de kolunuzdadır.

Saygıyla

Sayın Tom Barrack,

Siz Türkiye, Irak ve Suriye’nin hassasiyetlerinden söz ediyorsunuz.

Peki Kürd milletinin hassasiyetlerinden neden hiç söz etmiyorsunuz?

Yüz yılı aşkın süredir dört devlet arasında parçalanmış, dili yasaklanmış, kimliği inkâr edilmiş, yüzbinlerce evladı şehit düşmüş milyonlarcası sürgüne gönderilmiş bir milletin hassasiyetleri sizin diplomatik ajandanızda neden yer almıyor?

Türkiye’nin hassasiyeti var.

Irak’ın hassasiyeti var.

Suriye’nin hassasiyeti var.

Peki atmış milyonu aşkın Kürd milletinin hiçbir hassasiyeti yok mu?

Anlaşılan Washington’da Trumpla yaptığınız eski emlakçı mantığınız yine devreye girmiş.

Haritaya bakılıyor, sınırlar çiziliyor, nüfus hesaplanıyor ve bölgenin kadim halkları sanki tapu kayıtlarındaki parseller gibi değerlendiriliyor.

Ancak unutulan bir gerçek var:

Kürdistan bir arsa değildir, sayın Barak.

Kürd milleti de satarak kar edebileceğiniz bir gayrimenkul hiç değildir.

Siz üç devletin daha güçlü olmasını istediğinizi söylüyorsunuz.

Kürdler de yüz yıldır aynı cümleyi dinliyor.

Osmanlı giderkende İngilizler ve Fransızlar aynısını söylediler.

Lozan’da söylediler.

Bağdat’ta söylediler.

Şam’da söylediler.

Ankara’da söylediler.

Sonuç ne oldu?

Devletler büyüdü.

Ordular büyüdü.

İstihbarat teşkilatları büyüdü.

Ama Kürdlerin hakları sürekli yok sayıldı ertelendi ve küçüldü. Bununla istikrar ve barış mı elde edildi.

Bugün yine “istikrar” adı altında Kürdlere kimi liderler üzerinden yeniden entegrasyon, yeniden teslimiyet ve yeniden statüsüzlük öneriliyorsa bilinmelidir ki bu reçete çok eskimiştir çok.

Washington’da dikilen bu elbise Kürd milletine dar gelir. Bu emlak geliştirme projenizi Kürd milleti yırtıp çöp kutusuna attı bile.

Çünkü biz Kürdler artık başkalarının hassasiyetlerini dinlemekten yorulduk.

Bir kez de dünya, Kürd milletinin hassasiyetlerini dinlemeyi öğrensin.  Gerçek istikrar; Kürdleri yok sayarak değil, Kürd milletinin kolektif varlığını, kimliğini, dilini ve birleşik bağımsız siyasal iradesini tanıyarak sağlanabilir.

Aksi halde adına ister entegrasyon deyin, ister istikrar deyin, ister yeni bölgesel vizyon deyin;

Kürd halkı bu eski planların yeni ambalajı olarak sunduğunuz projenizi suratınıza çarpmaya devam edecektir.

Rojava, Kuzey Kürdistan’dan Sonra Sıra Güney Kürdistan’da mı?

Ortadoğu’da yaşanan gelişmeleri yalnızca günlük siyasi tartışmalar üzerinden okumak, büyük resmi görmeyi zorlaştırmaktadır.

Bugün İmralı süreci ile Kuzey Kürdistan’da geliştirilen entegrasyon sistemi, Suriye’deki gelişmeler, Rojava’nın geleceğinin tüketilmesi ve şimdi de Peşmerge’nin yeniden yapılandırılması ile ABD’nin bölgesel politikaları birbirinden bağımsız başlıklar değildir.

Tam tersine, bunlar aynı jeopolitik satranç tahtasının farklı hamleleri olarak okunmalı ve Kürdler tarafından acilen değerlendirilmelidir.

Son dönemde ABD’nin Irak Kürdistan Bölgesi’nde yürüttüğü Peşmerge entegrasyonu çalışmaları bu açıdan son derece ilginç, önemli ve dikkat çekicidir.

Çünkü yaklaşık otuz yıldır ABD’nin tüm çabalarına ve telkinlerine rağmen KDP ve YNK, kendi askerî güçlerini hiçbir şekilde tam anlamıyla birleştirmeyi kabul etmemişlerdir. Bu konuda göstermelik bir bakanlık kurulmuş olsa da Kürdistan Peşmergeleri adeta iki ailenin paramiliter güçleri gibi bu yapılar tarafından pervasızca kullanılmıştır.

Bakanlıklar kurulmuş,

ortak komisyonlar oluşturulmuş,

sayısız protokol imzalanmış; ancak fiiliyatta her iki parti kendi askerî gücünü muhafaza etmiş, kendi ailelerinin nüfuz alanını korumuştur.

Bunun sonucunda ise bu kez ABD’nin aldığı pozisyon neticesinde komuta kademesi doğrudan Irak Millî Savunma Bakanlığı’na bağlanmak üzere bir askerî entegrasyon süreci işletilmektedir.

Bu durum sıradan bir reform değildir. Bu, bölgesel ölçekte yeni bir stratejik mimarinin inşa edilmekte olduğuna işaret etmektedir.

Rojava Denklemi

Suriye iç savaşının ardından ortaya çıkan yeni gerçeklik, Washington açısından önemli sonuçlar doğurmuş olmalıdır ki, Güney Kürdistan’da böyle bir operasyona yönelmiştir.

Bu duruma karşı başta KDP ve YNK olmak üzere ABD, Güney Kürdistan ile Kuzeybatı Kürdistan bölgelerini aynı güvenlik perspektifi içerisinde değerlendirerek, Kürdlerin uslanmaz siyasi yapılarını kısmi tasfiye planıyla ele almaya başlamıştır.

Bugün artık ne Rojava meselesi yalnızca Suriye’nin iç meselesidir ne de Güney Kürdistan yalnızca Irak’ın iç meselesi olmaktan çıkmıştır. Her iki alan artık bölgesel güvenlik koridorunun yönetilemeyen çok önemli parçaları olarak görülmektedir.

Bu yüzden askerî entegrasyon yalnızca Peşmerge’nin yeniden düzenlenmesi değildir. Beceriksiz Kürd siyasetinin ve vesayet altında olan yönetimin, başka vesayetler altına alınarak terbiye edilmesidir.

Bu durum belki de gelecekte oluşabilecek daha geniş bir Kürt güvenlik mimarisinin altyapısını oluşturma ve aile eksenli bir yapıdan kurtarma girişimi olarak da okunabilir.

İmralı Süreci ve Türkiye’nin Hesabı

Burada dikkat çekici olan ikinci unsur ise Türkiye’de yürüyen İmralı merkezli süreçtir.

Ankara’nın temel hedeflerinden biri, uzun yıllardır PKK’nin silahlı kapasitesini tasfiye etmek ve Kürt meselesini bölgesel denklemden ayırarak Türkiye sınırları içerisinde entegrasyon sistemi yöntemiyle yönetilebilir hâle getirmektir.

Bu nedenle devlet aklı açısından İmralı yalnızca bir müzakere masası değildir.

İmralı aynı zamanda bölgesel dönüşümün Türkiye ayağını yönetme ve Misak-ı Millî olarak tanımlanan Lozan öncesine dönüşün önünü açmaktır.

Fakat Türkiye’nin görmek istemediği senaryo şudur:

Suriye’nin kuzeyinde kurumsallaşmış bir yapı,

Irak Kürdistanı’nda birleşik bir askerî güç,

uluslararası destekle büyüyen ortak Kürt siyasal koordinasyonu.

Bu nedenle Ankara bir taraftan süreci yönetirken, diğer taraftan bölgesel gelişmeleri ve Kürdlerin olası birleşme ihtimaline dair kaygıları da yakından takip etmektedir.

ABD Ne İstiyor?

ABD açısından mesele Kürtlerin ulusal haklarından çok daha farklıdır.

Bana göre Washington öncelikle İran etkisini sınırlandırmak,

Irak-Suriye hattında istikrarlı bir güvenlik kuşağı oluşturmak,

Türkiye’yi güçlendirmek suretiyle Çin ve Rusya’nın bölgesel nüfuzunu dengelemek istemektedir.

Bu nedenle Kürtler ABD için çoğu zaman stratejik ortak gibi görülerek zaman zaman onlardan yararlanılmak istenmektedir. Ancak bu ortaklığın getireceği bölgesel ferahlama hedefinin sonucunun asla bağımsız bir Kürdistan olacağını düşünmek de doğru değildir.

ABD tarihine bakıldığında Washington’un önceliğinin her zaman kendi çıkarları olduğu görülür.

Dolayısıyla Kürtlerin kendi ulusal stratejilerini başkalarının planları üzerine değil, uluslararası konjonktürden yararlanmak suretiyle; aile yapılarını bir kenara bırakarak ulusal kurumlar oluşturmak ve kendi güçleri üzerinden 1920 öncesi yarı birleşik, bağımsız bir Kürdistan inşa etmek suretiyle geliştirmeleri gerekir.

Bugün asıl soru şudur:

Güneyde geliştirilmek istenen KDP ve YNK’nin askerî entegrasyonu yalnızca teknik bir reform mudur?

Yoksa Ortadoğu’nun yeniden şekillendiği bir dönemde Kürtlerin bölgesel ölçekte daha koordineli hâle getirilmesinin ilk adımı mıdır?

İmralı süreci,

Rojava’nın geleceği,

Peşmerge entegrasyonu,

ABD’nin bölgesel politikaları ve Türkiye’nin yeni pozisyonu birlikte değerlendirildiğinde;

Kürdler bunu doğru okuyarak Ortadoğu’da geliştirilmek istenen yeni bir sayfanın açılmakta olduğunu görmelidir.

Açılmakta olan bu sayfanın Kürtler açısından özgürlük mü, yeni bağımlılık ilişkileri mi üreteceğini belirleyecek olan şey;

Washington’un planları değil,

Kürtlerin kendi ulusal aklı,

kurumsal kapasitesi,

ortak stratejisi ve yeniden oluşturulması gereken siyasal iradesi olacaktır.

Tarih göstermiştir ki;

Başkalarının planlarında yer almak ile, planlanmış bir strateji ile kendi geleceğini kurmak aynı şey değildir.

Kürtlerin önündeki temel mesele de tam olarak budur.

Maaruf Ataoğlu

01.06.2026

Halk Adına Konuşmak Değil, Halkı İçin Sorumluluk Almak

Sevgili Bram,

“Halkın Adına Konuşmak: Bir Vekâletsiz Temsil Eleştirisi” başlıklı yazınızı dikkatle okudum.

Öncelikle şunu açık ifade etmek isterim: Yazınız, önceki metinlerinize kıyasla daha sistematik, daha tartışılabilir, daha yapıcı ve ciddi bir teorik çerçeveye sahiptir. Bu nedenle cevabımı kişisel bir polemik diliyle değil, fikirlerinizi ciddiye alan, eleştirilerinizi dikkate değerlendirerek ve ortak bir siyasal zemine bakış oluşturabilme imkânını önemseyen bir sorumlulukla kaleme alıyorum.

Çünkü bugün Kürt halkının en fazla ihtiyaç duyduğu şey; birbirimizi tüketen polemikler değil, birbirimizi tamamlayan ortak akıllardır.

Benim ölçüm asla şahıslar değildir.

Benim ölçüm, Kürdistan ve Kürt halkının geleceğidir. Ömrümün son çeyreğinde bu geleceğin şekillenmesi için bir katkı sunabilmenin çabasıdır.

1. “Halkın Sesi Kimdir?” Sorusuna Cevabım

Yazınızda en temel itirazınız, benim kendimi “halk gerçekliğinin sözcüsü” gibi konumlandırdığım yönündedir.

Bunu algıyı doğru bulmuyorum.

Ben hiçbir yazımda, hiçbir konuşmamda kendimi Kürd Milli platformunun ve dolayısıyla Kürd. halkının temsilcisi, mutlak sözcüsü veya halk adına konuşma yapma yetkisine sahip biri olarak tanımlamadım ve böyle bir talebim söz konusu değildir.

Ben yalnızca Kürt halkının içinden gelen, bu halkın acılarını, kırılmalarını, yenilgilerini, umutlarını ve dağınıklığını kendi aile hayatımda da üç kuşak boyunca bu yukarıda saydıklarımı yaşamış bir insan olarak sadece kanaatimi ifade ediyorum.

Benim durduğum nokta bir temsil iddiası değil, görevini üstlendiğim bir sorumluluğun beyanıdır.

Maalesef son on yıldır kimi zorunlu sebeplerden dolayı bende “sizler gibi” diasporada yaşama kervanına katılmak zorunda kaldım. Evet bu sebeple bende sizin gibi diasporadan yazıyorum.

Zorunlu bir durumda olmam sebebiyle altmış beş yaşımdan sonra ben de Avrupa’da yaşıyorum.

Ancak diasporada yaşamak, bizim gibi yüreği yanan insanların halkına dair, sorumluluk alma ve söz söyleme hakkını ortadan kaldırmaz. Eğer öyle olsaydı, bugün sizler gibi Kürt halkının yetiştirdiği kıymetli evlatları siyasi, kültürel ve entelektüel hayatının çok önemli bir kısmını diasporada susarak geçirirdi.

Mesele nerede yaşadığımız değil, nasıl bir sorumlulukla ve yürek yarasıyla konuştuğumuzdur.

Benim yazılarım beni bağlar.

Sizin yazılarınız da sizi.

Hiçbirimizin tek başına Kürt halkı adına mutlak hüküm verme karar kılma veya direkt yönlendirme şansı da yetkisi de yoktur. Bizim amacımız halkımızın Ulusal Mücadelesini canlı tutabilme ve kurtuluşa yönelik umutlarını korumalarına yardımcı olabilme çabasıdır.

Bu vesileyle hepimizin Kürt halkının geleceği için düşünme, yazma, eleştirme ve katkı sunma sorumluluğumuz var ve bundan kaçamayız.

2. Bu nedenle “Vekâletsiz Temsil” Eleştiriniz Kısmen Haklı, Ama Biraz Eksik Buluyorum.

Kürt siyasi tarihinde “halk adına konuşmak” iddiasının çoğu zaman otoriter yapılara, kapalı örgütsel akıllara ve hesap vermeyen akıla zemin hazırladığı ve halkımıza çok büyük zararlar verdiği aşikardır.

Bu konuda size katılıyorum.

Kürt halkı adına konuştuğunu söyleyen birçok kişi, yapı, zamanla Kürt halkına hesap vermeyen, kutsanan, kişi ve lider figürleriyle, kutsiyet atfedilen bir üst akla dönüşmüş durumdadırlar.

Bu acı tecrübeyi elbetteki hiç birimiz görmezden gelemeyiz.

Ancak buradan hareketle her yeni ortak zemin arayışını, her platform girişimini, her kolektif çabayı daha baştan “vekâletsiz temsil” olarak tanımlayıp mahkûm etmek ve yeni bir şeyin oluşmasını engellemek de doğru değildir.

Çünkü Milletler yalnızca hazır kurumlarla temsil edilmezler.

Bazen mücadele içerisinde kimi konjonktürel durumlarda yeni kurumlarda bu temsil arayışının içinden doğarlar.

Bazen platformlar, yeterli olmayan eksik metinleriyle de yola çıkar; tartışıldıkça, eleştirildikçe, genişledikçe ve hesap verebilir hale geldikçe de gelişir ve olgunlaşır.

Ben Kürt Millî Platformu’nu kusursuz, tamamlanmış, halkın tamamını temsil eden bir yapı olarak zaten görmüyorum.

Tam tersine;

Bu platformun elbette bir çok eksikleri vardır.

Kimi temsil sorunları vardır.

Metinsel yetersizlikleri vardır.

Ayriyeten ve en önemlisi demokratik müzakere mekanizmalarını olgunlaştırmak suretiyle güçlendirmesi gerekir.

Daha fazla kadın, genç, aydın, akademisyen, iş insanı, emekçi, inanç ve bölge temsilcisiyle görüşmeler yapmak suretiyle genişlemesi gerekir. Arkadaşlarımızda bu çalışmaların çabası içerisindedirler.

Bütün bu eksiklerimiz olmasına  rağmen, sizin gibi kıymetli akademisyenlerimiz tarafından bize yapacağınız eleştiriler platformu yok saymak için değil; daha iyi hale getirmek için bir gerekçe olmalıdır.

3. Eleştirinin Bir Dışlama Değil, Olgunlaştırma Aracı Olmalıdır

Sizin yazınızda değerli bulduğum bir temel nokta şudur:

Size göre Platformun teorik sınırlarını, kavramsal eksiklerini ve siyasal hedefteki bazı  belirsizliklerini tartışmaya açıyorsunuz.

Bu çok kıymetlidir.

Kürt siyaseti uzun zamandır ya kör bağlılık ya da kör düşmanlık üzerinden şekilleniyor maalesef.

Oysa bizim ihtiyacımız olan şey, üçüncü bir yoldur:

Ne kör bağlılık,

ne yıkıcı düşmanlıktır,

elbette sorumlu bir eleştiriyle olgunlaşan bir yapıya kavuşması önceliğimizdir.

Benim yaklaşımım da budur.

Kürt Millî Platformu elbetteki eleştirilemez değildir.

Mutlaka eleştirilmelidir.

Eksikleri söylenmelidir.

Metinleri sizin gibi akademisyenlerimizin fikir katkılarıyla daha da güçlendirilebilir bir hale gelmesidir.

Size göre net olmayan hedefler daha da net hale getirilmelidir.

Kavramsal çerçevesi genişletilmelidir.

Fakat bütün bunlar yapılırken, henüz yolun başında olan bir ortak zemin arayışını tamamen itibarsızlaştırmakta ne size nede Kürt halkına bir fayda sağlamaz.

Bizler bu platformu eleştirirken, aynı zamanda yön vererek destekleyen bir olgunlukla davranmalıyız. Bir akademisyen olarak sizlerde bu platformu eleştirirken bunu yapıcı bir sorumluluk olarak görmelisiniz diye düşünüyorum.

Çünkü mesele platformu alkışlamak ya da mahkûm etmek değildir.

Mesele, onu dahada geliştirerek  Kürd  milletinin ortak siyasal aklına hizmet edecek bir zemine dönüştürmektir.

4. “Peşinen Vereyim” Cümlesi İse Maksadı Aşan Bir Cümledir

Yazınızda, “üstünlük elde etme niyetiniz varsa, onu da peşinen size vereyim” cümlemi bir egemenlik ilanı olarak yorumlamışsınız.

Bu yorumunuzu çok ağır buluyorum.

Ben o cümleyi, sizin şahsınızı küçümsemek veya kendimi üstün bir konuma yerleştirmek için kurmuş değilim. Daha açıkçası siz bu konuda teorisyen bir akademik kimliğe sahip olduğunuzu öğrendiğim için peşinen öncülüğü size bırakayım diye vurgulama isteğimdir. “Sezarın hakkı Sezar’a teslim etme anlamında.” Aslında tartışmanın kişisel üstünlük yarışına dönüşmemesi gerektiğini alçak gönüllük ile ifade etmek istedim.

Çünkü Kürt aydınları arasında üstünlük ispatı maalesef çok sık gördüğümüz bir eksiklik “hatta hastalık” derecesine varan bir durum olmasından dolayı akademik ve bilgi üstünlüğünü size bırakmak istedim.

Gözlemleyebildiğim kadarıyla halkımızın ortak geleceği ile ilgili nazı hususlarda çoğu zaman bu haklılık yarışının altında eziliyor.

Aslında vurgulamak istediğim:

Sizi tenzih ediyorum “bazı akademisyen kimlikli kimseler” benim Üniversite diplomamın olmaması sebebiyle yazdığım bu yazıları “robota yazı yazdıran bir “ummi” okur yazarlığı bile şüpheli biri olarak tanımlamış olmalarından dolayı sizinle çok derin akademik ve felsefi konularda tartışmayı sürdürmemek istedim. Tabiki bu iyi niyetli olmayan akademisyenlerin tanımlamaları benim doğru bildiğim, “bilgimle sınırlı olma” çerçevesinde Kürd sorununu tartışmaktan asla alı koymaz. Çünkü benim diplomam 1925 Şeyh Said isyanıyla başlayan üç kuşaktır devam eden bir ailenin heybesindeki yaşanmışlığın, mücadelesini,tecrübelerini ve acılarını kapsamaktadır.

Benim derdim kimseye üstün gelmek değil, ortak bir akıl üretmek ve Kürd Milletinin ulusal kurtuluş mücadelesine bir tuğla da olsa ilaveten katabilmektir.

Bu cümlenin sizde böyle bir izlenim bırakmış olmasına çok üzüldüm ve bunu dikkate alacağım elbette.

Bundan sonra ifadelerimi bu hassasiyeti gözeterek kurmaya da özen göstereceğim.

Ama niyetimin asla bir üstünlük hiyerarşisi kurmak olmadığını da açık yüreklilikle ifade etmek isterim.

5. Egemenlik Meselesi: İtirazınızın Ciddiye Alınması Gereken Tarafı Var Elbette

Yazınızın en önemli kısmı, egemenlik tartışmasına ilişkindir.

Burada sizin eleştirinizin bütünüyle haksız olduğunu söyleyemem.

Evet, Kürt Millî Platformu’nun metinlerinde egemenlik, self-determinasyon, kurucu irade, statü ve kolektif siyasal haklar konusu gayet açıktır. Belki bir akademisyen gözüyle daha açık, daha güçlü ve daha mekanizmalı biçimde ifade edilebilinirdi elbette. Buna benim bir itirazı olmaz zaten. Fakat bana teklif edilen görevi hukukçu olan 25 yaşındaki genç oğlumdan katkı almak suretiyle mümkün olabildiğince en ideal metni yazabildiğime inanıyorum.

Bu konuda yapılacak eleştirileri de değerli bulurum.

Ancak benim ayrıldığım nokta şudur:

Ben egemenlik fikrinin ertelenmesini savunuyor değilim.

Ben egemenlik fikrinin toplumsal zemininin mutlaka oluşturulması için birlikteliğin oluşması gerektiğini savunuyorum.

Çünkü egemenlik çağrı metnine yalnızca güzel kavramlar yazmakta değildir.

Egemenlik;

kurum ister,

örgütlü toplum ister,

ortak bilinç ister,

hukuki kapasite ister,

ekonomik dayanışma ister,

dil ve eğitim kurumları ister,

siyasal temsil gücü ister,

uluslararası ilişki ağı ister.

milli burjuvaziyi oluşturmak ister.

Bunlar olmadan egemenlik iddiası, halkın zihninde bir hedef olmaktan çıkıp soyut bir slogan haline dönüşebilir.

Benim savunduğum aşamalılık, egemenliği belirsiz bir geleceğe ertelemek değil; aslında benim savunduğum aşamalılık, egemenlik fikrini taşıyabilecek toplumsal, siyasal ve kurumsal bir zemini inşa etmektir.

6. “Sekansiyel Egemenlik” Kavramına Yaklaşımım

“Sekansiyel egemenlik” kavramınız üzerinde durulması gereken bir kavramdır.

Bu kavramı zaten bütünüyle reddetmiyorum.

Hatta doğru tartışılırsa, Kürt Millî Platformu’nun metinsel ve siyasal derinliğine oldukça katkı sunabilecek bir çerçeve olduğunu da düşünüyorum.

Kürt halkının kendi dil kurumlarını, eğitim ağlarını, hukuk savunma mekanizmalarını, ekonomik kooperatiflerini, yerel meclislerini ve kültürel kurumlarını kurması elbette yalnızca bir tanınma talebi değildir.

Bunlar aynı zamanda kendi kendini yönetme iradesinin pratik biçimlerinin tecrübe edinmesini oluşturur.

Bu noktada sizinle aramızda tamamen kapalı bir ayrım da görmüyorum.

Benim itirazım, bu kavramların halkın mevcut dağınıklığı, korkuları, yorgunluğu ve siyasal parçalanmışlığı dikkate alınmadan tepeden bir kurucu teoriye dönüştürülmesinedir.

Yani kavram doğru olabilir.

Ama doğru kavram, doğru toplumsal zemine oturtulmadığında bize doğru sonuç üretmeyebilir.

Bu nedenle bence yapılması gereken şey, sizin bu tür kavramsal katkılarınızı platformun metinlerine ve tartışma zeminine bir bileşen olarak taşımaktır.

Dışarıdan yıkıcı bir eleştiri olarak değil, içeriden yön verici, katkı sunucu biri olarak sizi aramızda görmektir.

7. Rojava Örneği Üzerine

İzninizle “Rojava değil” Güney batı Kürdistan olarak doğru tanımlayalım. Yaptığınız değerlendirme elbette tartışılmaya değerdir.

Güney batı Kürdistan’da muazzam bir örgütlenme, fedakârlık ve kurumsallaşma deneyimi yaşandığı doğrudur. Ancak Güney Batı Kürdistanda eksik olan ulusal ruhtu. Dar ideolojik söylem ile Kürdistan sosyolojisine aykırı komün yaşam ve önderliğin fetişizmi ile süslenmiş kızıl yıldızlı flamalar işin başından beri malumun ilanı olacağı çok önceden belliydi.

Aynı şekilde, egemenlik meselesinin jeopolitik dengeler içinde yeterince güçlü bir Ulusal statüye dönüşemediği de ortada olan bir gerçekliktir.

Ayriyeten Güney Batı Kürdistandaki örgütlü gücü yalnızca “egemenlik talebinden vazgeçildiği için eriyen bir yapı” olarak okumakta belki biraz eksik olur.

Güney Batı Kürdistanda bölgesel kuşatma, uluslararası güç dengeleri, Türkiye’nin askeri müdahaleleri, Suriye rejimi, Rusya, ABD, İran ve özellikle İmralı gibi çok katmanlı faktörlerin baskısı altında olması ve direkt olarak İmralının talimatıyla yönetilmesi, yönlendirilmesi sonucunda akibeti belli  bir kaçınılmaz sona uğramıştır.

Yani mesele yalnızca kavramsal tercihler de değildir.

Aynı zamanda güç dengesinin iyi analiz edilmememesidir. Eğer başka uluslararası destekler arama ve ittifaklar geliştirme becerisi oluşturabilselerdi, Düzrzi, Nusayri ve Kürd  ittifakı oluşturarak bir federasyon modeli oluşturmak için uluslararası konjektür de buna son derece müsaitti.

Bu nedenle Güney batı Kürdistan’dan çıkarılacak ders şudur:

Kurum inşa etmek yetmez.

Egemenlik ruhu ve ufku mutlaka gerekir.

Ama egemenlik ufku da tek başına yetmez.

Onu koruyacak askeri, diplomatik, ekonomik ve toplumsal kapasiteyi de oluşturmak zorunludur.

Bu noktada belki bizim ortaklaşabileceğimiz yer tam da burasıdır.

8. “Kırolaştırma” Kavramına İtirazım İse Hala Devam Ediyor

“Kırolaştırma” kavramını kişisel hakaret olarak değil, yapısal bir analiz olarak kullandığınızı söylüyorsunuz.

Bunu kendime not ediyorum.

Ancak yine de bu kavramın Kürt toplumunda yaratacağı psikolojik etkiyi lütfen dikkate almanızı ısrarla öneriyorum.

Böylesi bir kavram akademik literatürde açıklanabilir belki fakat;

bu tanımlama kuzey Kürdistan halkının önemli bir kesiminde aşağılanma, küçümsenme veya dışlanma hissi yaratıyorsa, ki yaratıyor siyasal kullanımında çok daha dikkatli olmanız gerekir diye düşünüyorum.

Kürt halkı zaten yüzyıldır inkâr edilmiş, aşağılanmış, dili ve kimliği hor görülmüş bir halktır.

Bu halkın iç tartışmalarında da böylesine yaralayıcı çağrışımları olan kavramlarla konuşmak, doğru bir siyasal sonuç üretmez.

Benim itirazım sizin analiz yapma hakkınıza asla değildir.

Benim itirazım, bu tür kavramların Kürt iç tartışmasında kolayca damgalama aracına dönüşmesi  riskinedir.

Çünkü bizim meselemiz yalnızca doğru kavramı bulmak değildir.

Bizim meselemiz, yaralı bir halkın kendi içinde yeniden birliğe ve direnişe güven kurmasını sağlamaktır.

9. Çoğulculuk ve Ortak Zemin

Yazınızda diyorsunuz ki:

Bağımsızlıkçı, federalist ve özerklikçi aynı çatı altında bulunabilir; ama ortak taban self-determinasyon ve Kürt kurucu iradesi önden mutlak hedef olarak mutlaka konulmalıdır.

Bu görüşünüzü elbette dikkate değer buluyor ve destekliyorum.

Ben de Kürt halkının kolektif siyasal iradesinin tanınması gerektiğini savunuyorum zaten.

Ancak burada dikkat etmemiz gereken bir nokta var:

Ortak zemin öyle kurulmalıdır ki, hiçbir Kürt eğilimini daha baştan dışlanmasın. Ayriyeten ülkedeki anti demokratik uygulamalar nedeniyle oradaki insanların yasalar karşısında zora sokmadan onları korumak durumundayız.

Bağımsızlıkçı kendini orada bulabilsin.

Federalist kendini orada bulabilsin.

Özerklikçi kendini orada bulabilsin.

Kültürel haklardan başlayan ama siyasal statü tartışmasına kapalı olmayan insanlar da kendini orada bulabilsin.

Eğer platform daha kuruluş aşamasında yalnızca en yüksek politik hedef üzerinden kendisini tanımlarsa başka yapılar gibi  “BİRLEŞİK BAĞIMSIZ KÜRDİSTAN” ‘ı hedefleyerek, sonrasında demokratik entegrasyona evrilmesi gibi, Kürdlüğü yok sayıp kültür realist hakları bile istemezse bu halkımıza yeniden çok daha büyük travmalar yaşatacaktır. Bu sebeple önceki tecrübelerin bize yaşattığı acıları dikkate alarak halkımızın konulacak olan yüksek çıta sebebiyle kendisini kandırılmış olarak görmesi nedeniyle geniş halk kesimlerini kapsama kapasitesini de elde edemeyebiliriz.

Ama eğer hedeflerimizi tamamen belirsiz bırakırsak, bu defa sizinde belirttiğiniz gibi haklı olarak eleştirdiğiniz “egemenliksiz tanınma” riskine de düşebiliriz.

O halde, bana göre doğru yol şudur:

Hem geniş kapsayıcılık,

hem de Kürt halkının kurucu iradesini ve self-determinasyon hakkını metinsel olarak belkide biraz daha açık biçimde tanıyan bir siyasal çerçeveyi esas almalıyız. Size göre eksiklikler olsada ben hala bizim metnimizin bunu kapsadığını düşünüyorum.

Buna rağmen bu hastaki eleştirinizin platform için ileriye yönelik katkı değeri taşıdığını da düşünüyorum.

10. Platform Adına Size Yapıldığını Söylediğiniz İthamları Doğru Bulmuyorum

Burada çok net ve açık konuşmak istiyorum.

Benim yazılarım beni bağlar.

Ben hiçbir yazımda size ya da başka birine devletle ilişki, istihbarat bağlantısı, talimat alma, ihanet veya benzeri ağır suçlamalar, ithamlar yöneltmedim.

Böyle bir dilide asla doğru bulmam.

Kürt siyasetinin en büyük hastalıklarından biri de budur:

Fikir tartışması yapamadığımız yerde hemen ihanet, ajanlık, dış güç, talimat, işbirliği veya okur yazar değil robota yazı yazdırıyor gibi suçlamalara sığınanlarımız oldukça fazladır.

Bu dil Kürt halkına zarar veren bir dildir, bana göre derhal terkedilmelidir.

Eğer platform adına size karşı bu tür ithamlar yapılmışsa, bunu kesinlikle doğru bulmuyorum. Ama platformun yürütme kurulu veya sözcülerinden aldığım bilgi platformun size karşı böyle bir söyleminin olmadığını belirttiler.  Platformun bileşenlerinden bir şahsın böyle paylaşım yaptığını söylediler.

Buradan açıkça bir çağrıda bulunmak istiyorum.

Size karşı bu haksız ve çirkin ifadeleri kullanan kişi de bu ifadelerini behemehal geri çekilmelidir. Size karşı kullanmış olduğu bu haksız, kırıcı ve itham edici dilden dolayı özür dilemelidir.

Benim bundan haberim yoktu.

Haberim olmuş olsaydı, bu üslubu doğru bulmadığımı önceki yazılarımda da ifade ederdim.

Çünkü biz Kürdler artık fikir eleştirisi ile kişisel karalamaları birbirinden ayırmak zorundayız.

11. Benim İçin Sizin Eleştirilerinizden Yararlanılacak Çok Şeyler Var

Sizin yazınızda katılmadığım birçok noktada var.

Sizin Tabirinizle Platform;

temsil sorununu daha açık tartışmalıdır,

meşruiyet mekanizmasını güçlendirmelidir,

kurucu irade kavramını daha net ele almalıdır,

self-determinasyon meselesinin yazımında eksiklikler var bunlar gidermeli ve muğlak bırakmamalıdır,

egemenlik ufkunu sizin önerilerinizle belkide daha açık ifade etmelidir,

demokratik iç tartışma kültürünü mutlaka geliştirmelidir,

dışarıdan gelen eleştirileri düşmanlık olarak değil, yararlanılacak imkân olarak görmelidir.

Bunları söylemek tabiki platforma ihanet değildir.

Tam tersine, platformun daha güçlü hale gelmesi için bir nevi sorumluluk üstlenmektir.

Benim ise platforma olan yaklaşımım şöyledir:

Ne körü körüne savunmak,

ne de insafsızca eleştirerek onu mahkûm etmek.

Eksikliklerini söyleyerek sahiplenmek.

Yanlışlarını düzeltmelerini önererek güçlendirmek.

Eleştiriyi yıkım değil, inşa aracı haline getirmek.

12. Asıl Ayrışma Noktamız

Siz diyorsunuz ki:

Ortak zemin Kürt kurucu iradesi üzerine mi kurulacak, yoksa mevcut devletlerin tolerans sınırları içinde mi kalacak?

Bu soruyu oldukça önemli buluyorum.

Benim cevabım şudur:

Kürt halkının ortak zemini elbette mevcut devletlerin lütfu, toleransı veya verdiği iznin sınırları içerisinde kurulamaz.

Kürt halkı tarihsel bir halktır.

Kürdistan bağımsız olmasada sosyolojik gerçekliğiyle coğrafi sınırları bellidir;

Ülkesi, dili, coğrafyası, hafızası, kültürü ve kolektif iradesi olan kadim bir millettir.

Bu nedenle Kürt halkının siyasal geleceği, yalnızca mevcut devletlerin güvenlikçi bakışıyla veya dar anayasal sınırlarıyla belirlenemez.

Ancak bu hakikati söylemekle onu hayata geçirmek arasında ciddi bir mesafe vardır.

Benim üzerinde durduğum yer tam da bu mesafedir.

Siz daha çok teorik hedefe vurgu yapıyorsunuz.

Ben ise bu hedefin toplumsal, kurumsal ve siyasal taşıyıcılarını hangi koşullarda ve nasıl inşa edeceğimizi önemsiyorum.

Aslında bu iki yaklaşım birbirini dışlamak zorunda da değildir.

Tam tersine, doğru bir zeminde buluşursak belkide farklılığımız birbirini tamamlayabilen düşüncelerdir.

13. Kişisel Polemik Yerine Ortak Akıl

Sayın Shojai,

Bu tartışmanın platform ile sizin veya ikimizin arasında kişisel bir hesaplaşmaya dönüşmesini asla istemiyorum ve doğruda bulmuyorum.

Ne sizin yazılarınız beni düşman yapar,

ne benim cevaplarım sizi düşman ilan eder.

Biz aynı halkın farklı düşünce kanallarından konuşan ve farklı düşüncelere sahip olan mensuplarıyız.

Elbette sert tartışacağız.

Elbette birbirimizi eleştireceğiz.

Elbette kavramları, metinleri, stratejileri sorgulayacağız.

Ama bunu yaparken kesinlikle birbirimizi tüketmemeliyiz.

Çünkü Kürt halkının kaybedecek ne zamanı, ne enerjisi nede insan kaynağı kalmıştır.

Bugün bize gereken şey;

kavramsal derinlik ile halk gerçekliğini,

teorik bilinç ile pratik örgütlenmeyi,

egemenlik ufku ile toplumsal kapasite inşasını,

eleştiri hakkı ile ortak sorumluluğu bir araya getirebilmektir.

Sonuç: Eleştirerek Sahiplenmek, Sahiplenerek Yol Almak

Ben Kürd Millî Platformu’nun eksiksiz, kusursuz, tamamlanmış bir yapı olduğunu iddia etmiyorum.

Ama Kürd halkının ortak siyasal zemine olan ihtiyacını da hiç bir Kürd bu aşamada görmezden gelemez.

Bu nedenle tavrım nettir:

Platform eleştirilmelidir.

Ama yıkmak için değil, geliştirmek ve yapmak için.

Eksikleri söylenmelidir.

Ama itibarsızlaştırmak için değil, tamamlamak için.

Kavramsal zayıflıkları gösterilmelidir.

Ama ortak zemin arayışını boğmak için değil, daha güçlü bir hale getirmek için.

Sizin yazılarınız da bu anlamda doğru değerlendirildiğinde, platform için bir tehdit değil; aksine bir uyarı ve katkı imkânı olabilir.

Yeter ki hepimiz kişisel kırgınlıkları, üstünlük yarışlarını ve itham dilini bir kenara bırakalım.

Çünkü günün sonunda mesele ne Behrooz Shojai’dir, ne Maaruf Ataoğlu’dur, ne de platformun içinde herhangi bir dar iç denge.

Mesele Kürd halkının ulusal geleceğidir.

Ben bu geleceğin oluşumuna katkı sunmak için eleştiren ama yıkmayan, sahiplenen ama körleşmeyen, düşünen ama halktan kopmayan bir siyasal olgunlukla kurulabileceğine inanıyorum.

Sevgi Saygılarımla

Yine akşam çöktü gecelerime sürgün diyarında,

İçiyorum şerewdini ve seni hatırladıkça.

Nergis çiçeklerini birlikte topladığımız günleri,

Bir bir düşürüyorum yüreğimin en derin yerine.

“Sen benim biricik yavrum, sen benim onurumsun”

diye haykıran sesin çınlıyor kulaklarımda hâlâ.

Kürdistan’ı, içinde seni özlüyorum,

Dayê Om…

Sürgün’ün ağır yükü bazen yalnızlık değildir bana;

Bir annenin sesine, bir tanıdık dağın kokusuna,

Bir avuç memleket toprağına hasret kalmaktır benimki…

Bu yüzden her gece biraz daha büyüyorsunuz içimde,

Kürdistan’ın ve senin özlemin, Dayê Om…

“Kavramların Gösterişi ile Halk Gerçekliği Arasındaki Fark”

Sayın Behrooz Shojai Bram,

Öncelikle şunu açık ifade edeyim:

Eğer siz bir çağrı metniyle bin yıldır çözüm bulamamış Kürd sorununun çözüleceğini düşünüyorsanız, bu konuda size başarılar dilemekten başka bir şey diyemiyorum. Ancak benimle fikir tartışması yaparak bir üstünlük elde etme niyetiniz varsa, onu da peşinen size vereyim ve birbirimizi incitmeyelim.

Ben fikir tartışmasından çekinen biri de değilim. Aksine, Kürd milletinin geleceği adına yapılan ve yapılacak her ciddi akademik ve teorik tartışmayı çok değerli görür, ondan bilgilenmeye çalışırım.

Ancak teori ile siyasal kibrin, kavramsal derinlik ile halktan kopuk bir entelektüel gösteri yapmanın aynı şey olmadığına inanırım.

Sizin son metniniz tam da bunun bir örneğidir.

Metniniz boyunca sürekli “ontoloji”, “kolonyal epistemoloji”, “shared sovereignty”, “remedial secession” gibi Kürd halkına yabancı akademik ve ağır kavramlar kullanıyorsunuz. Fakat bütün bu kavramsal yükün altında cevapsız kalan temel soru şudur:

Bugün fiilen parçalanmış, statüsüz, örgütsel olarak dağılmış, toplumsal dinamizm ve hafıza olarak yorgun düşmüş Kürd halkı için somut siyasal zemin nedir?

Bunun doğrusunu siz önerin; bizim gibi insanlara da öncülük yapın, biz de sizin öneriniz doğrultusunda saf tutalım.

Benim itirazım tam da buradadır.

Çünkü siz teoriyi mutlaklaştırıyor ve yapılanları küçümsüyorsunuz.

1. Siz “kurucu halk” diyorsunuz ama bence toplumsal gerçeklikten kopuyorsunuz.

Elbette Kürd halkı kurucu halktır ve olmalıdır.

Elbette kendi kaderini tayin hakkı vardır ve mutlaka elde edecektir.

Elbette tarihsel olarak iki imparatorluk arasında bir cenderenin içine hapsedilmek suretiyle inkâr edilmiş bir millettir.

Bunların hiçbirine itiraz etmiyorum.

Ancak siyaset yalnızca teorik hak katalogları yazma işi değildir.

Siyaset; bugün, parçalanmış toplumsal gerçeklik içerisinde birlikte ve asgari müştereklerde ortak zemin oluşturabilme sanatıdır.

Siz ise “eğer tam egemenlik çizgisi yoksa diğerlerinin tümü teslimiyet çizgisidir” şeklinde bir siyasal dil kuruyorsunuz.

Oysa hayat bu kadar düz değildir.

Dünyadaki bütün tarihsel mücadeleler süreçlerle ve aşamalı olarak ilerlemiştir.

Federal yapılar da, ortak egemenlik modelleri de, demokratik özerklikler de, hatta bağımsız devlet süreçleri bile bir anda kimseye gökten inmedi.

Siz bugün Kürd halkının ortaklaşabileceği asgari müştereklerde millî bir siyasal yapı oluşturma zeminini neden küçümsüyorsunuz?

Ben ise tam tersine şunu söylüyorum:

Bir halk önce ortak siyasal bilinç üretir.

Sonra ortak temsil üretir.

Sonra kurumsallaşır.

Sonra müzakere gücü oluşturur.

Sonra statü tartışmalarıyla tarihsel bir karşılık bulur.

Bana göre yapılacak millî siyaset budur.

1. “Self-determinasyon yok” iddianız gerçekçi değildir.

Metinde BM sözleşmeleri, kolektif haklar ve kendi kaderini tayin hakkı açıkça yer almaktadır.

Siz ise “kelime geçmesi yetmez” diyorsunuz.

Peki soruyorum:

Bir çağrı metni, her ideolojik hattın nihai programını aynı anda mı yazmalıdır?

Bir Kürd Millî Platformu metni; bağımsızlıkçıyı da, federalisti de, demokratik özerklik isteyenleri de, kültürel kolektif hak savunucularını da içinde taşıyabilecek genişlikte; farklı siyasi ve dinî inançlara mensup yetmiş milyon nüfusa sahip bir milletin ortak zemini olamaz mı?

Herkes aynı pencereden bakmak zorunda mıdır?

Siz ise daha başlangıç aşamasında herkesi tek bir egemenlik teorisine zorunlu kılmak istiyorsunuz.

Bu siyaset değil, bana göre ideolojik daralmadır.

Benim savunduğum şey şudur:

Kürd halkının self-determinasyon hakkı tartışılamaz bir ilkedir.

Ama bu hakkın nasıl, hangi aşamada, hangi modelle ve hangi tarihsel koşullarda somutlaşacağı, doğru temelde yürütülecek siyasal mücadelenin konusudur.

Siz ise sonucu baştan mutlaklaştırıp, bizim iyi niyetle ve millî hassasiyetle oluşturmaya çalıştığımız süreci küçümsüyorsunuz.

1. “Kıro”, “house negro” gibi kavramlar teorik olarak olmasa da toplumsal algı açısından çok yaralayıcıdır.

Biliyorum, siz bunları teorik bir metafor olarak sunuyorsunuz.

Hayır, bunu yapmayın…

Bu kavramlar, halkın büyük bir kesiminde aşağılanma duygusu oluşturan bir dildir.

Kürd halkı Kuzey Kürdistan’da zaten yüz yıldır küçümsenmiş, aşağılanmış, “yetersiz”, “medeniyetsiz”, “taşralı” görülmüş bir halktır.

Bugün kalkıp farklı düşünen her Kürdü “kırolaşmış”, “house negro”, “kolonyal özne” diye yaftalarsanız; siz eleştiri değil, yeni bir seçkinci hiyerarşi üretmiş olursunuz.

Ben buna itiraz ediyorum.

Çünkü halkına tepeden bakan hiçbir akademisyen, halkını küçümseyerek, onların duygularını aşağılayarak onlara siyasal özgürlük üretemez.

Örneklerini yakın tarihimizde, kendilerini lider olarak tanımlayanlarda da gördük.

Siz sürekli “kolonyal akıl” diyorsunuz ama farkında olmadan yeni bir entelektüel vesayet dili kuruyorsunuz.

Kürdistan halkı bu dilde konuşmuyor.

Halk adına konuşan kavram mühendisleri bu dilde konuşuyor.

1. Siz siyaseti küçümsüyor ve sürekli teoriyi kutsuyorsunuz.

Metnimizi “uyumculuk”, “entegrasyon”, “kırolaştırma” gibi kavramlarla suçluyorsunuz.

Lütfen yapmayın.

Bir akademisyen olarak bizden ziyade gençlerimizi teşvik edin.

Peki soruyorum:

Bugün Kürd halkının ortak ulusal zeminini kimler, hangi yöntemle ve nasıl kuracak?

Birbirini tasfiye etmeye çalışan örgütlerle mi?

Birbirine ihanet suçlaması yapan bireyler ve yapılarla mı?

Yoksa hiçbir etik değere bakmaksızın birbirlerine çamur atan sözde bazı akademisyenlerle mi?

Veya herkesin birbirine “kolonyal özne” dediği yeni entelektüel savaşlarla mı?

Benim savunduğum şey şudur:

Kürd halkı önce birbirini dinlemeyi öğrenmelidir.

Ortak dil üretmelidir.

Birlikte siyaset üretme kültürü geliştirmelidir.

Çünkü tarihimizde ve bugün bizim en büyük sorunumuz yalnızca bizi sömüren devletlerin baskısı değildir.

Birbirimizi tüketen siyasal parçalanmışlıktır.

Siz ise teorik saflık adına ortak zemini sürekli küçümsüyorsunuz.

Oysa tarihte bütün ulusal hareketler önce ortak zemin kurmuştur.

1. “Kurucu halk” yalnızca iyi bir sloganla oluşmuyor; bu bir toplumsal kapasite meselesidir.

Ben hiçbir yerde Kürdlerin kurucu halk olmadığını söylemedim.

Ama kurucu halk olabilmek yalnızca teorik ilan veya çağrıyla olmaz.

Kurucu irade;

toplumsal örgütlülük,

ekonomik kapasite,

kurumsal yapı,

diplomatik güç,

toplumsal meşruiyet

ve ortak siyasal akıl gerektirir.

Bugün bizim temel ihtiyacımız da budur.

Siz ise sürekli nihai egemenlik teorisi anlatıyorsunuz ama bu kapasitenin nasıl üretileceği konusunda halkın ve bizlerin önüne uygulanabilir siyasal eşikler koymuyorsunuz.

1. Sorun benim ufkumun darlığı ve yetersizliği değil, sizin halk gerçekliğinden kopmanızdır.

Siz beni “hak dilenciliği” ile suçluyorsunuz.

Hayır.

Ben yüzyıllardır özgürlük mücadelesi içerisinde yorgun düşmüş bir halk gerçekliğiyle konuşuyorum.

Ben şunu biliyorum:

Kürd halkı bugün sadece slogan değil; güven, birlik, kurumsallık ve ortak akıl arıyor.

Benim içinde bulunduğum, destek verdiğim ve savunduğum platform;

nihai ideolojik bir mutabakat değil,

ulusal ortaklaşma zemini oluşturabilme arayışıdır.

Siz ise daha başlangıçta herkesi tek tip egemenlik teorisine mahkûm etmek istiyorsunuz.

Bu yaklaşım siyasal çoğulculuk değil, yeni bir ideolojik merkeziyetçiliktir.

Sonuç olarak şunu açık söyleyeyim:

Kürd halkının egemenlik hakkını savunmak başka şeydir;

farklı düşünen her Kürdü “kırolaşmış”, “uyumcu”, “kolonyal özne” ilan etmek başka şeydir.

Birincisi siyasal mücadeledir.

İkincisi ise entelektüel bir kibirdir.

Benim derdim asla sizinle kavram yarıştırmak değil;

parçalanmış bir halkın ortak geleceğine katkı sunmaktır.

Çünkü siyaset yalnızca teorik doğrular değil;

aynı zamanda halkı birlikte tutabilmenin sorumluluğudur.

Ve unutulmamalıdır ki:

Halktan kopan her teori, bir süre sonra kendi kavramlarının içinde yalnızlaşarak teslimiyetçi bir yapıya evrilir.

Maalesef şu anda Kuzey Kürdistan’da yaşadığımız gibi.

Saygıyla.

Maaruf Ataoğlu

CHP ve Dokunulmazlıklar Meselesi:

“Tarih Bazen Sessizlikleri de Yazar”

Türkiye siyasetinde bazı kırılma anları vardır ki;

sonuçları yalnızca bir partiye, birkaç siyasetçiye ya da bir döneme değil, bir halkın geleceğine etki eder.

2016 yılında HDP’li milletvekillerinin, başta Selahattin Demirtaş olmak üzere dokunulmazlıklarının kaldırılması süreci tam da böyle bir kırılma noktasıydı.

Bugün dönüp geriye baktığımızda, ortada yalnızca AK Parti’nin politikası değil;

aynı zamanda CHP’nin tarihsel sorumluluğu da çok ağırdır.

Çünkü o gün Meclis’te oluşan tablo, yalnızca iktidarın sayısal gücüyle oluşmadı. Muhalefetin önemli bir bölümü de bu sürece fiilen destek verdi.

CHP yönetimi,

o gün “Anayasa’ya aykırı ama evet diyeceğiz” diyerek,

Türkiye siyasi tarihinin en ağır demokratik çelişkilerinden birine imza attı.

Bu sözün sahibi doğrudan CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’ydu.

Peki o dönem CHP Grup Başkanvekilleri kimlerdi?

Özgür Özel,

Levent Gök

ve Engin Altay.

Yani bugün “hukuk”, “demokrasi”, “anayasal düzen”, “adalet” söylemleriyle TOMA’nın üzerine çıkarak siyaset yapan kadroların önemli bir bölümü,

o gün Kürd siyasetinin tasfiyesine giden yolun Meclis ayağında gurup kararı alarak aktif sorumluluk taşıyordu.

Üstelik mesele yalnızca bireysel oy kullanımı değildi.

CHP içerisinde bu konuda ciddi bir grup eğilimi ve fiili grup kararı atmosferini de bunlar oluşturmuştu.

Parti yönetimi,

“AK Parti ile aynı yerde görünmeyelim ama dokunulmazlıkları da savunmayalım” gibi,

hem siyaseten konforlu

hem de tarihsel olarak sorunlu bir çizgiye savrulduklarının hesabını yapmaktan acizdiler.

Oysa mesele kişiler değildi.

Mesele,

Kürd halkın demokratik temsil hakkının kısıtlanması ve susturulmasıydı…

Bugün hâlâ bazı çevreler meseleyi yalnızca “Demirtaş’ın şahsı” üzerinden okumaya çalışıyor.

Hayır.

Asıl mesele şuydu:

Milyonlarca Kürdün oyuyla parlamentoya gönderilmiş siyasal temsilcilerin,

olağanüstü bir anayasa yöntemiyle hedef alınmak suretiyle cezaevine gönderilmeleriydi.

Ve acı olan şudur:

Türkiye’de kendisini “demokrat”, “sosyal demokrat”, “özgürlükçü” olarak tanımlayan önemli bir siyasal damar,

devletin baskısı yükseldiğinde,

Kürdlerin temel demokratik, insani hakları konusunda derhal ve sorgusuzca geri adım atabiliyorlardı.

Bu Türkiye’de ilk değildir.

Tarih boyunca devlet refleksi ile demokratik cesaret arasındaki sınavlarda,

Kürdler her zaman yalnız bırakılmıştır.

Bugün Özgür Özel ve CHP çevreleri geçmişle yüzleşmeden,

kendilerini demokrasi mücadelesinin tek savunucusu ve adresi gibi sunmaya çalışıyor.

Oysa gerçek demokratlık,

yalnızca kendi mahallene demokrasi istemek değildir.

Gerçek demokratlık;

riskliyken de adaletin yanında mazlumla yan yana omuz omuza durabilmektir.

Çünkü dokunulmazlık meselesi yalnızca hukuki değildi;

aynı zamanda psikolojik ve siyasal bir tasfiyenin operasyonuydu.

Nitekim süreç sonunda ne oldu?

Selahattin Demirtaş tutuklandı.

Figen Yüksekdağ tutuklandı.

Onlarca HDP milletvekili ve belediye başkanı cezaevine gönderildi.

Yerlerine kayyumlar atandı.

Ve Türkiye,

demokratik siyaset alanını genişletmek yerine,

daha sert bir kutuplaşma ve otoriterleşme sürecine sürüklendi.

Bugün dönüp o günleri yeniden konuşuyorsak,

bunun nedeni geçmişe kin duymak değildir.

Ama tarihî gerçekleri de kimse bizlere unutturamaz.

Çünkü Kürd halkı, yalnızca

kendisine atılan kurşunu değil;

o kurşunu sıkanları ve sıkılırken susanları da asla unutmaz.

Maaruf Ataoğlu

28.05.2026

“Kavramsal Radikalizm ile Siyasal Gerçeklik Arasındaki Fark”

Bu metni, Kürt Millî Platformu’nun bir üyesi olarak bizzat ben kaleme aldım.

Ortaya koyduğunuz yaklaşım; eğer bilinçli ve kasıtlı bir siyasal manipülasyon değilse, maalesef oldukça yetersiz, yüzeysel ve ciddi ölçüde bilgisiz bir değerlendirmedir. Çünkü metne yönelttiğiniz birçok suçlama, ya metnin açık içeriğini okumamaktan ya da bilinçli biçimde çarpıtmaktan kaynaklanmaktadır.

Sayın Behrooz Shojai,

Öncelikle ifade etmek isterim ki; Kürd milletinin kolektif hakları, self-determinasyon hakkı ve ulusal siyasal özneleşmesi konusunda dile getirdiğiniz bazı teorik hassasiyetleri bütünüyle değersiz görmüyorum. Ancak Kürt Millî Platformu metnine yönelik eleştiriniz; ciddi ölçüde teorik indirgemecilik, kavramsal abartı ve siyasal gerçeklikten kopukluk içermektedir.

Sert kavramlar kullanmanız, her zaman doğru analiz yaptığınız anlamına gelmez.

1. “Metin self-determinasyondan kaçıyor” iddianız doğru değildir.

Çünkü metin açık biçimde:

• BM Şartı’na,

• ICCPR ve ICESCR sözleşmelerine,

• milletlerin kendi kaderini tayin hakkına,

• Kürt milletinin kolektif haklarına,

• anayasal statü talebine atıf yapmaktadır.

Dolayısıyla “self-determinasyon hiç yokmuş” gibi davranmanız, ya metni dikkatli okumadığınızı ya da bilinçli biçimde çarpıttığınızı düşündürmektedir.

1. “Egemenliksiz ulusallık” suçlamanız teorik olarak eksiktir.

Modern dünyada egemenlik artık tek biçimli değildir.

Bugün:

• federal modeller,

• ortak egemenlik,

• çok uluslu anayasal yapılar,

• bölgesel özerklik,

• adem-i merkeziyetçi sistemler

uluslararası hukukta ve siyasal pratikte meşru modeller olarak kabul edilmektedir.

Siz ise hâlâ 19. yüzyılın mutlak egemenlik anlayışını tek meşru siyasal form gibi sunuyorsunuz.

Dahası; bir yandan “shared sovereignty” diyorsunuz, diğer yandan tam bağımsız devlet dışındaki her modeli “kölelik” olarak tarif ediyorsunuz. Bu kendi içinde ciddi bir teorik çelişki ve çarpıtmadır.

1. “Kolonyal bilinç”, “evcilleşmiş özne”, “TC kırosu” gibi kavramlarınız teorik olmaktan çok aşağılayıcıdır. Bu bir hazımsızlığın dışa vuruş biçimidir.

Kürt halkı sizin ontolojik laboratuvarınız değildir.

Farklı düşünen her Kürdü:

• bilinçsiz,

• kolonyal,

• evcilleşmiş,

• house negro,

• kıro

ilan etmek; demokratik çoğulculuk değil, ideolojik bir tahakkümdür.

Bu yaklaşım, eleştirdiğiniz vesayetçi zihniyetin tersinden yeniden üretimidir.

1. Kürt Millî Platformu bir ideolojik manifesto değil, ortak ulusal siyasi zemin arayışıdır.

Kürt Milleti:

• sosyalist,

• muhafazakâr,

• liberal,

• bağımsızlıkçı,

• federalist,

• seküler,

• dindar,

• konfederalist

çok farklı siyasal eğilimlerden oluşmaktadır.

Siyaset yalnızca slogan değil; ortak bir zemin kurabilme sanatıdır.

Belki siz bilmezsiniz ama, bir çağrı metni bazen nihai hedefi değil, birlikte yürünebilecek asgari müşterekleri tarif eder.

Siz ise her şeyi “ontolojik saflık testi”ne dönüştürüyorsunuz.

Bu yaklaşımınız Kürd halkını büyütmez; sadece küçük entelektüel yankı odaları üretir.

1. “Uluslararası hukuk yok sayılmış” iddianız tamamen dayanaksızdır.

Metinde zaten :

• BM belgelerine,

• evrensel insan haklarına,

• uluslararası diplomasiye,

• anayasal güvenceye,

• kolektif haklara dayanmaktadır.

Dolayısıyla “Türk devlet epistemolojisine teslim olmuş metin” suçlamanız, metnin gerçek içeriğiyle asla örtüşmüyor.

1. En önemli eksikliğiniz: Siz somut siyasal bir model ortaya koymuyorsunuz.

Sürekli “egemenlik” diyorsunuz ama:

• bağımsız devlet mi,

• federasyon mu,

• konfederasyon mu,

• iki kurucu halk modeli mi,

• çok uluslu anayasal ortaklık mı,

net biçimde hiç birisini tarif etmiyorsunuz.

Çünkü metninizin temel gücü siyasal programdan değil, retorik sertlikten geliyor.

1. Kürd siyaseti yalnızca öfke ile değil; akıl, kurum, diplomasi ve toplumsal denge ile yürür ve yürütülür.

Kürt Milleti artık yalnızca romantik sloganlarla değil;

• kurumsal temsil,

• uluslararası meşruiyet,

• anayasal güvence,

• kolektif haklar,

• diplomatik zemin istemektedir.

Siyaset sadece bağırmak değildir.

Toplumu taşımaktır.

Çoğulculuğu yönetmektir.

Farklılıkları asgari müştereklerde ortak zeminde buluşturmaktır.

Sonuç olarak:

Kürt Millî Platformu metni elbetteki eksiksiz değildir.

Eleştirilebilir.

Geliştirilebilir.

Daha ileri taleplerle de güçlendirilebilir.

Ancak onu “köleliğin estetikleştirilmesi” gibi ifadelerle mahkûm etmeye çalışmak; analitik değil, ideolojik bir öfkenin dilidir.

Kürd Milletinin geleceği; birbirini “kolonyal”, “kıro”, “evcilleşmiş” ilan eden dar teorik kliklerle değil; milletin tüm renklerini ortak ulusal zeminde buluşturabilen ortak siyasal akılla kurulabilir. Sizde de eksik olan budur sanıyorum.

Maaruf Ataoğlu

Saygıyla

İslam, bu geleneği kendi teolojik çerçevesi içinde yeniden yorumlamış ve Hz. İbrahim kıssası üzerinden kurumsallaştırmıştır. Ancak “kurban” ritüeli insanlık tarihinin en eski dinsel uygulamalarından biridir.

Tarihsel Köken

İbranice ve Aramice ḳorban (קָרְבָּן) kelimesi ile akrabadır ve yine benzer şekilde, yoktan varedene "yaklaştıran şey" anlamını taşır.

İnsanlık tarihinde kurban verme geleneği;

* Mezopotamya,

* Sümerler,

* Akadlar,

* Babil,

* Hititler,

* Antik Mısır,

* Kenanî toplumlar,

* Persler,

* Eski Türkler,

* Yahudilik öncesi Sami topluluklar

gibi birçok uygarlıkta vardı.

İnsanlar;

* tanrıları yatıştırmak,

* bereket istemek,

* savaş öncesi adak sunmak,

* kıtlık ve felaketlerden korunmak,

* günahlardan arınmak

amacıyla hayvan kurban ederlerdi.

Yani kurban geleneği, İslam’dan binlerce yıl önce mevcuttu.

İbrahim Anlatısı ve Semavi Dinler

Bugünkü Kurban Bayramı’nın temel dayanağı, Hz. İbrahim’in oğlunu Tanrı’ya kurban etmeye hazır olması anlatısıdır.

Bu kıssa:

* önce Yahudi geleneğinde,

* sonra Hristiyanlıkta,

* ardından İslam’da yer aldı.

Fakat burada da önemli bir tarihsel fark vardır:

* Yahudilikte kurban merkezi uzun süre Kudüs Tapınağı idi.

* İslam’da ise bu olay, hac ibadetiyle ve Mekke merkezli bir ritüelle birleşti.

İslam’a göre Allah, İbrahim’in sadakatini sınamış, oğlunun yerine bir koç gönderilmiştir.

İslam Öncesi Araplarda Kurban

İslam’dan önce de Arap yarımadasında kurban kesiliyordu.

Mekke’deki Kâbe çevresinde:

* putlara adaklar sunuluyor,

* hayvanlar kurban ediliyor,

* hac benzeri ziyaretler yapılıyor,

* kutsal aylar uygulanıyordu.

Yani İslam;

tamamen sıfırdan yeni bir ritüel üretmekten ziyade,

bölgedeki bazı eski gelenekleri tevhid anlayışıyla yeniden düzenledi.

Bu durum tarihçiler ve dinler tarihi araştırmacıları tarafından genel olarak kabul edilir.

Sosyolojik Boyut

Kurban yalnızca dini bir ritüel değildir.

Aynı zamanda:

* paylaşım,

* toplumsal dayanışma,

* güç gösterisi,

* aidiyet,

* topluluk oluşturma işlevi de görmüştür.

Göçebe ve tarım toplumlarında etin nadir bulunması nedeniyle kurban bayramları aynı zamanda yoksul insanlar tarafından etin yendiği büyük toplumsal şölenlerdi.

Sonuç Olarak

Amaç İslam dini tarafından kutsal sayılan bu tevhid gününü analiz ederek eleştirmekten ziyade geliş tarihini ve sosyolojik gerçekliğini bilmek, ve toplumu bilgilendirmek için kaleme alınmıştır.

Dolayısıyla Kurban Bayramı:

* köken olarak insanlığın çok eski kurban kültürlerine dayanır,

* İbrahimî gelenek içinde şekillenmiştir,

* İslam ise bu ritüeli kendi inanç sistemi içinde yeniden tanımlamıştır.

Yani aslında kurban sadece “İslam’ın icat ettiği bir bayram” değildir;

“Korban” çok eski Mezopotamya ve Sami kültürlerinden islam öncesinden bin yıllardır süzülerek gelen tarihsel-dini bir mirastır.

Maaruf Ataoğlu

26.05.2026

Bu gün bayram siyaset yazmayacağım. Bayram sabahı insanın içini en çok acıtan şey bazen yalnızlık değil;

toprağına dokunamamak, anne-babanın mezarı başında bir Fatiha okuyamamaktır…

Bu bayram da sürgündeyim…

Binlerce kilometre ötede,

çocukluğumun dağlarından,

anamın duasından,

babamın mezar taşından, toprağımdan uzakta…

Bir insanın,

annesinin mezarına gidemeyecek kadar

ne suçu olabilir ki?

Hangi mahkeme,

hangi vicdan,

hangi adalet

bir evladı kendi toprağına hasret bırakabilir?

Benim suçum neydi?

Kürd olarak doğmak mı?

Anamın bana ninnileri Kürtçe, Zazaca söylemesi mi?

Babamın emek ve buğday kokan elleriyle bana ülke, “memleket” sevgisi öğretmesi mi?

Hani yaradılanı seviyordunuz Yaradan’dan ötürü?

Hani dilinden, dininden, kimliğinden dolayı

kimseyi ayırmıyordunuz?

Peki neden bizim bayramlarımız hep eksik?

Neden bizim sofralarımızda hep sürgün konuşulur?

Mezarımızın, memleketimizin hasretini neden çekiyoruz?

Bu nasıl bir kaderdir ki;

insan kendi ülkesine yabancı,

kendi halkına mahkûm,

kendi acısına sürgün edilir…

Ve yine de içimizde bir umut kalır;

belki bir gün dönüş olur diye…

Bir gün bir bayram sabahı,

anamın mezarının başında sessizce ağlayabilmek için…

Çünkü bazı insanların vatanı

sadece bir coğrafya değildir;

annesinin mezarıdır,

babasının sesi

ve çocukluğunun geçtiği toprağıdır…

Maaruf Ataoğlu

27.05.2026

Rûşonê bûreq Şımari bımbarek bo. Weşî û birati bıdê hemu insanan. 🌙

Cejna Qurbanê pîroz be. Hêvî dikim ev cejn ji bo hemû gelan aşîtî, saxlemî û biratî bîne. 🌙

Kurban Bayramı’nın; başta Müslümanlar olmak üzere tüm insanlığa barış, huzur, sağlık ve kardeşlik getirmesini diliyorum. Bayramınız mübarek olsun. 🌙

DEM İmralı heyetinin açıklamalarında, Abdullah Öcalan tarafından dile getirildiği aktarılan dikkat çekici bazı hususlar var.

Özellikle Ortadoğu’daki ağır risklere, toplumsal sıkışmaya, Türkiye’de yaşanan hukuksuzluğa ve demokratikleşme ihtiyacına yapılan vurgu elbette önemlidir.

Gerçekten de bugün Türkiye’de artık yalnızca Kürd meselesi değil; Türklerin yaşamını sürdürebilmesi için demokrasi, hukuk, siyaset ve cumhuriyetin niteliği de ciddi bir kriz yaşamaktadır.

Yüzyıl önce kurulmuş ve demokratikleşememiş Cumhuriyetin kurucusu CHP’ye yönelik uygulamalar üzerinden dile getirilen bu eleştiriler de bunun açık göstergesidir.

Ancak esas mesele burada başlamaktadır:

Kürd halkının kurucu unsur olarak yer aldığı Cumhuriyetin yüz yıllık inkâr ve imha politikaları nedeniyle, Kürdlerin yüz yıllık varlık ve özgürlük mücadelesi yalnızca “demokratik Cumhuriyet’e entegrasyon” kavramına indirgenemez.

“Kürtlerin demokratik Cumhuriyet’e entegrasyonu” söylemi; eğer Kürd halkının kolektif kimliğini, anayasal varlığını, ana dil hakkını, siyasal statüsünü ve kendi geleceğini tayin hakkını da açık biçimde içermiyorsa, bu durum halk içerisinde doğal olarak büyük kaygılar ve kırılmalar üretmektedir.

Çünkü Ortadoğu’daki bütün halklar kendi ulusal geleceklerini tartışırken; Kürdlere sürekli “mikro milliyetçilik zarar verir” denilmesi ikna edici bir söylem olmayıp, mücadelenin tasfiyesi ve çözülmesi anlamına gelir.

Kürd halkının millî taleplerini dillendirmesi asla bir mikro milliyetçilik olarak tanımlanamaz ve bu büyük bir haksızlıktır.

Asıl mesele; Kürd halkının meşru kolektif haklarıyla bölgesel çatışma siyasetini birbirinden ayırabilmektir.

Ben şahsen her zaman barıştan yana olurum. Silahların susmasını da çok önemli görürüm.

Kanlı hesaplaşmaların sona ermesini de elbette çok değerli bulurum.

Fakat kalıcı barış; yalnızca örgütsel dönüşümlerle değil, halkın tarihsel haklarının anayasal zeminde açık güvencelere kavuşmasıyla mümkündür.

“Çerçeve yasa” deniliyorsa;

o hâlde bu çerçevenin içerisinde Kürd halkının hangi haklarının anayasada yer alacağı da açıkça konuşulmalıdır.

Çünkü Kürd halkı artık sadece soyut demokratikleşme söylemleriyle değil;

somut güvence ve açık statüye kavuşturacak samimi bir siyasal irade görmek istemektedir.

Aksi hâlde toplumun önemli bir kesimi bu süreci;

“hak verilmeden entegrasyon, tasfiye ve teslimiyet programı” olarak okumaya devam edecektir.

Zira tarih bize şunu öğretmiştir:

Gerçek barış; eşitlik olmadan,

eşitlik ise Kürd halkının hakları ve kolektif varlığı tanınmadan kurulamaz.

Maaruf Ataoğlu

26.05.2026

Sevgili Arkadaşlar;

Ajan” kelimesi, özellikle geri kalmış, travmalar yaşamış ve sürekli baskı altında tutulmuş toplumlarda çoğu zaman gerçek anlamından koparılarak kullanılan bir suçlama aracına dönüşür. Oysa meseleyi sloganlarla değil, akıl ve siyasal sosyoloji üzerinden değerlendirmek gerekir.

Gerçek anlamıyla ajan; bir devletin, istihbarat örgütünün ya da güç merkezinin çıkarları doğrultusunda çalışan, bilgi taşıyan, yönlendirme yapan veya manipülasyon üreten, bu yaptığının karşılığında direkt veya endirekt maddi kazanç kazanç sağlayan kişidir.

Yani ajanlık; ciddi, somut, örgütsel ve stratejik bir faaliyettir. Her eleştiren insan, her farklı düşünen bireylerden istesenizde ajan olmaz.

Fakat özellikle Kürdler gibi uzun yıllar inkâr, parçalanmışlık, travma ve lider merkezli siyaset içerisinde yaşamış toplumlarda “ajan” kavramı zamanla siyasî bir silaha dönüştürülmüştür.

Çünkü geri kalmış toplumlarda fikirler çoğu zaman tartışılmaz; kişiler kutsallaştırılır. Eleştiri kültürü gelişmediği için, farklı bir düşünce ortaya çıktığında insanlar önce fikre değil, kişinin “niyetine” saldırır. Böylece:

“Sen neden böyle düşünüyorsun?” yerine,

“Seni kim gönderdi?” sen kimin ajanısın sorusu öne çıkar.

İşte zihinsel çürüme tam da burada başlar.

Çünkü sağlıklı toplumlarda eleştiri; aynı zamanda gelişmenin, sorgulamanın ve düşünsel ilerlemenin somut parçasıdır.

Hasta toplumlarda ise eleştiri; ihanet, fitne, işbirliği veya ajanlık olarak tanımlanır. Burada hedeflenen amaç kollektif aklı susturmak, lideri putlaştırarak sorgulanamaz hale getirmektir.

Özellikle Kürd siyasetinde bu refleks çok daha ağır yaşanmaktadır.

Neden?

Çünkü Kürd halkı uzun yıllar boyunca hem devlet baskısı hem örgütsel vesayet hem de duygusal propaganda arasında sıkıştırılmış bir toplumdur.

Bu nedenle insanlara uzun yıllar şu öğretilmiştir:

“Lidere dokunma, yapıyı eleştirme, düşünceyi sorgulama, yalnızca itaat et … yoksa ajan ilan edilirsin.”

Böyle toplumlarda eleştiri kültürü yerine biat kültürü gelişir. Biat kültüründe ise akıl değil her zaman sadakat önemlidir.

Oysa bir halkın geleceğini kurtaracak ve onu özgür kılacak olan şey;

suskunluk değil düşünce geliştirmek, korku değil sorgulama yapmak, körü körüne bağlılık değil hakikati arama cesareti göstermektir.

Maalesef gelinen noktada hala Kürdler içerisinde en küçük bir itirazın bile “ajanlık” diye suçlanmasının da temel sebebi şudur:

Çünkü; çoğunlukla Kürd siyasi yapıları, fikirle mücadele etmeyi bilmezler. Fikir üretemeyenler ya hakarete sarılır ya da karşısındakini “ajan” damgasıyla suçlayarak susturur.

Halbuki bir insanın ajan olup olmadığını sloganlarla değil;

kimden güç aldığıyla,

kime hizmet ettiğiyle,

hangi sonuca varmaya çalıştığıyla, hangi merkezlerle organik ilişki kurduğuyla belirlenir.

Örneğin; benim gibi bir halkın evladı çıkıp:

“Bu çözüm politikası yanlış.”

“Bu strateji halkımızın iradesini tasfiye ediyor.”

“Bu anlayış Kürdleri Kuzey batı Kürdistan, Kuzey Kürdistan ve Doğu Kürdistan halkını iradesizleştiriyor.” bundan uzak durulmalı diyorsa; buna cevap karşı fikirle verilmelidir.

Eğer karşı fikirle cevap veremiyorsanız, hemen “ajan” demek aslında bu yapının düşünsel iflasın ilanıdır.

En acı tarafı da şudur:

Kendi halkının düşünen evlatlarını sürekli “ajan” diye düşman diye susturan toplumlar, gerçek ajanları çoğu zaman fark edebilecek yeteneğe ve kabiliyete bile sahip değiller.

Çünkü gerçek ajanlar hiç bir zaman bağırmazlar.

Onlar çoğu zaman en yüksek sloganların, en büyük hamasetlerin ve en kutsal görünen cümlelerin arkasına saklanırlar.

Bu yüzden tüm Kürdistani siyasi hareketlere sesleniyorum. Biz fikir üreterek farklı düşünenleri tehdit görmeyin ve bizi tehditde etmeyin bizim sizden farklı olan fikirlerimizi değerlendirin eğer içerisinde kafanıza yatan doğrular varsa onlar sizin fikirlerinizmiş gibi faydalanın.

İnanın ki bir halkın kurtuluşu;

insanları susturmakta değil,

konuşturabilmekte,

korkutmamakta,

eleştirilerini dinlemekle,

düşmanlık yapılarak değil,

dost temeli yaklaşım ile kucaklaşmaktan geçer.

Maaruf Ataoğlu

23.05.2026

Bahçeli’nin yıllardır görev üstlendiği Türkiyeyi terörden arındırma, diğer adıyla çözüm süreci meğer “Kızıl Elma” üzerinden kurduğu siyasal tahayyülü, esas itibarıyla Türk devlet aklının tarihsel ülkü paradigmasının modernleşmiş ırkçılığın bir devamıdır.

Bu paradigma; Türk ulus-devletinin jeopolitik, kültürel ve stratejik genişleme ideallerini merkeze alan “Türk yurdunun” bir zihniyetinin dünyasına dayanır.

Dolayısıyla bugün “entegrasyon”, “Terörsüz Türkiye”, “ortak gelecek”, “demokratik birliktelik” gibi kavramlarla Kürd toplumuna sunulan çerçevenin dün yaptığı konuşmasında arka planına bakıldığında, mesele yalnızca bir güvenlik meselesi değildir.

Mesele; Kürd siyasal iradesini, tarihsel hafızasını ve ulusal reflekslerini devletin çizdiği yeni ideolojik koordinatlar içine çekme arayışıdır.

Bu nedenle şu soruyu sormak artık kaçınılmazdır:

Yetmiş milyonu aşan bir halk, kendi tarihsel sosyolojisini inkâr ederek başka bir ulusun “Kızıl Elma” idealine nasıl entegre edilebilir?

Çünkü eşyanın tabiatı buna aykırıdır.

Bir halk; diliyle, hafızasıyla, acılarıyla, coğrafyasıyla, kolektif bilinçaltıyla vardır.

Kürdler yalnızca bireylerden oluşan sıradan bir topluluk değildir.

Kürdler; Şerefdîn’den Botan’a, Dersim’den Mahabad’a, Zaza’dan Kurmanc’a, Sorani’den Gorani’ye kadar uzanan çok katmanlı tarihsel bir toplumsal gerçekliğin adıdır.

Bugün bazı çevrelerin yaptığı en büyük yanlış şudur: Sanki Kürd halkı PKK, Öcalandan müteşekkildir.

Kürd meselesini yalnızca güvenlik merkezli bir örgütün veya şahsın “entegrasyon problemi” sanmalarıdır.

Oysa Kürd meselesi bir güvenlik problemi değil; tarihsel, sosyolojik ve siyasal bir varlığın gerçeğinin kabulü veya reddidir.

Bahçeli’nin Türk gençliğine hitaben dile getirdiği “Hedefimiz Kızıl Elma’nın gerçekleşmesidir” anlayışı, Türk milliyetçi düşüncesi açısından kendi içinde tutarlı olabilir.

Ancak aynı hedefin Kürdlere “ortak ideal” gibi sunulması gerçekçi değil ve ham bir hayalden ibarettir.

Çünkü Kürd halkının tarihsel hafızasında Kızıl Elma; ortak bir özgürlük tahayyülünü değil, çoğu zaman merkezileşmiş devlet aklının asimilasyon baskılarının dışa vurmuş halidir.

Bu nedenle bugün Kürd siyasetini “entegrasyon” adı altında devletin ideolojik eksenine bağlamak isteyenler büyük bir sosyolojik kırılmayı okuyamamaktadır.

Çünkü bir halkı;

kimliğinden uzaklaştırabilirsiniz,

yoksullaştırabilirsiniz,

susturabilirsiniz,

hatta kendi içinde parçalayabilirsiniz…

Ama onu bütünüyle başka bir ulusun tarihsel ülküsünün bir parçası yaparak içine hapsedemezsiniz.

Kürdistan gerçeği tam da burada ortaya çıkmaktadır.

Zira Kürd toplumu artık eski dönemlerin iletişimsiz, örgütsüz ve hafızasız toplumu değildir.

Ortadoğu’daki savaşlar, Rojava deneyimi, Güney Kürdistan’daki statü, diaspora bilinci ve dijital çağın oluşturduğu ortak hafıza; Kürdlerde yeni bir tarihsel bilinç üretmiştir.

Bu gerçek görülmeden, kim üzerinden geliştirilmek istersenin isteyin, geliştirilen her “entegrasyon projesi”, kısa vadede sonuç üretir gibi görünsede, bu zihniyet uzun vadede yeni toplumsal kırılmalar üretmeye mahkûmdur.

Çünkü hiçbir halk, kendi tarihsel varlığını inkâr ederek başka özünde ırkçılık fikri bulunan başka bir ulusun “Kızıl Elma” yürüyüşünde kalıcı birer piyon veya nefer hâline getirilemez.

Maaruf Ataoğlu

20.05.2026

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE” ADI ALTINDA KÜRDİSTAN GERÇEĞİNİ YOK SAYAMAZSINIZ

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’un “Terörsüz Türkiye’ye Geçiş Sürecinde Son Aşama” başlıklı yazısında dile getirilen yaklaşım, meselenin özünü bir kez daha ortaya koymaktadır. Yazının satır aralarında açıkça denilmektedir ki; Kürdistan tanımını yapmayın, statü talep etmeyin, siyasal varlık istemeyin, devletin çizdiği sınırlar içinde “entegre olun.”

İşte tam da itirazımız buradadır.

Sayın Uçum,

Siyasi sınırları ve bağımsız devleti olmamış olsa bile Kürdistan’ın bir ülke olduğu gerçeğini tarihin izinde rahatlıkla bulabilirsiniz. Eğer tarih bilginiz zayıfsa, saraydaki danışmanlarınız size bunu anlatabilir. Çünkü Kürdistan; sadece bir politik slogan değil, binlerce yıllık coğrafi, sosyolojik ve tarihsel bir hakikattir.

Kürdistan; Pers İmparatorluğu’ndan Osmanlı’ya, Safevilerden günümüze kadar adı kayıtlara geçmiş, coğrafi sınırları belli olan tarihsel bir ülkedir. Siz bugün bazı kavramları yasaklayarak, bazı kelimeleri sistem dışına iterek bu hakikati ortadan kaldıramazsınız.

Daha açık ifade etmek gerekir:

Sizin Abdullah Öcalan üzerinden yürüttüğünüz “Türkiye’yi terörden arındırma süreci”, Kürdistan’ın ontolojik ve sosyolojik gerçekliğini silikleştirme projesine dönüşürse, bunun artık barış veya çözüm olmadığı; yapılanların siyasal bir tasfiye programı olarak Kürdistan halkı tarafından okunduğu hepiniz tarafından bilinmelidir.

Çünkü bir halkın sadece silahlı yapıları değil;

hafızası,

kimliği,

dili,

coğrafyası,

kolektif bilinci,

tarihsel aidiyeti vardır.

Ve bunlar, masa başında hazırlanmış olan entegrasyon projeleriyle ortadan kaldırılamaz.

Bir ülkenin coğrafi, sosyolojik ve ontolojik varlığını; sizinle işbirliği içerisinde hareket eden bir “koordinatör” eliyle dizginleyebileceğinizi düşünmeniz büyük bir hata ve tarih yanılgısıdır.

Bugün dünyada yetmiş milyonu aşan Kürd halkı, yüzyıllardır ülkesi ve kimliği için özgürlük mücadelesi veren tarihsel bir halktır. Siz isteseniz de istemeseniz de Kürdlerin ulusal, siyasal ve ontolojik varlığını kabul etmek zorunda kalacaksınız. Nokta.

Çünkü halklar, devletlerin izin verdiği kadar değil; tarihsel varlıkları kadar yaşarlar.

Kürd halkının yeni Diyap Ağalara ihtiyacı yoktur.

Bu halk, geçmişte nasıl inkâr politikalarına karşı direndiyse, bugün de iradesini başka masalarda pazarlık konusu yapan anlayışlara milyonlar olarak karşı duracaktır.

Kürdlere ikinci bir Lozan yaşatamazsınız.

Kürdistan halkı buna asla izin vermeyecektir.

Ayrıca şunu da herkes bilmelidir:

Önümüzdeki seçimlerde, baştan beri işbirlikçi çizgiye sürüklenen ve şimdilerde teslimiyeti kazanım olarak halkımıza pazarlayan başta DEM çevreleri olmak üzere, Kürdistan halkının tarihsel hassasiyetlerine kulaklarını kapatarak Ankara merkezli bu kişiliksiz siyasete ortak olan herkes, sandıkta halkın vicdanıyla yüzleşecektir. Kürdistan halkı bu defa tüm işbirlikçilere siyasi tokadını indirecektir.

Çünkü halk bazen geç konuşur;

ama konuştuğunda tarihin yönünü değiştirir.

19.05.2026

Bahçeli, bu açıklamasında “Terörsüz Türkiye” sürecinde yeni bir hamleye ve buna uygun bir yol haritasına ihtiyaç olduğunu belirtirken, Abdullah Öcalan için de “mahkûmiyet hâli saklı kalmak üzere bir sosyal statüyle teçhiz edilmesi” gerektiğini ifade etmektedir. Bununla da yetinmemekte; Öcalan’ın, “münfesih PKK’nın kurucu önderliği yerine, örgüt üzerindeki etkinliğini sürdürebileceği yeni bir yapı” içinde konumlandırılmasını önermektedir.

İşte meselenin özü tam da burada başlamaktadır.

Çünkü bu açıklama, Kürd meselesini halkın tarihsel, siyasal ve kolektif hakları üzerinden değil; bir kişi, bir örgüt ve devletin belirlediği güvenlikçi tasfiye mekanizması üzerinden ele alma iradesidir.

Bahçeli’nin önerdiği şey Kürd halkının statüsü değildir.

Kürd dilinin anayasal güvenceye alınması hiç değildir.

Kürdistan coğrafyasının tarihsel ve siyasal gerçekliğinin tanınması asla değildir.

Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, anadilde eğitim, kültürel hakların kurumsal güvenceye kavuşturulması değildir.

Sürgünlerin, faili meçhullerin, köy yakmaların, inkâr ve asimilasyon politikalarının hesabının sorulması ise hiç değildir.

Önerilen şey açıktır:

Kürd halkının hakları yok sayılırken, Öcalan’a devletin denetiminde bir “koordinasyon” rolü verilmesi.

Yani Kürd halkının hakları değil, örgütün tasfiyesi konuşulmaktadır.

Bir milletin statüsü değil, bir mahkûmun görevlendirme statüsü tartışılmaktadır.

Kürd halkının geleceği değil, devletin güvenlik stratejisinin nasıl tamamlanacağı planlanmaktadır.

Bahçeli, “parçalı yapılarla Terörsüz Türkiye yolunda yürümek sonuç almayı geciktirecek, provokasyonları artıracak, dış müdahalelere imkân verecek, örgüt içi çatışma dinamiklerini öne çıkaracak ve sonuç almayı zorlaştıracaktır” demektedir.

Bu cümlenin tercümesi açıktır:

Devlet, Kürd siyasetinde çok seslilik istememektedir.

Devlet, Kürd halkının kendi içinden farklı iradeler, farklı temsil kanalları ve farklı siyasal akıllar üretmesini istememektedir.

Devlet, Kürd meselesini halkın çoğul iradesiyle değil, tek bir merkez üzerinden; Öcalan’a verilecek, kontrol edilebilir ve yönlendirilebilir bir hatta çekmek istemektedir.

Bu nedenle Öcalan’a önerilen rol, özgürlükçü bir çözümün değil; kontrollü bir tasfiye sürecinin anahtarı olarak kurgulanmaktadır.

Bahçeli’nin 5 Mayıs 2026’daki grup konuşmasında da aynı çizgi daha açık biçimde görülmüştür. O konuşmada, “Abdullah Öcalan’ın statü meselesinin konuşulması” gerektiğini söylemiş; bu mesele yokmuş gibi davranarak sürecin sağlıklı yürütülemeyeceğini belirtmiş ve önerilen mekanizmanın adının “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü” olabileceğini ifade etmiştir.

Burada dikkat edilmesi gereken en temel nokta şudur:

Bahçeli, Kürd halkı için bir siyasal statü önermiyor.

Kürdler için anayasal tanınma önermiyor.

Kürdçenin kamusal ve resmî güvenceye alınmasını önermiyor.

Kürdistan’ın tarihsel hakikatinin kabulünü önermiyor.

Kürd halkının kendi kendini yönetme hakkını tartışmaya açmıyor.

Ama Öcalan için ısrarla “statü” öneriyor.

Bu, başlı başına ibretlik bir siyasal tablodur.

Bir halkın statüsü yok.

Bir dilin statüsü yok.

Bir coğrafyanın statüsü yok.

Bir milletin kolektif hakkı yok.

Ama o halk adına konuştuğu varsayılan bir kişiye, devletin çizdiği sınırlar içinde “koordinasyon” statüsü veriliyor.

Bu barış değildir.

Bu, halksızlaştırılmış bir çözüm senaryosudur.

Bu, Kürd meselesini Kürd halkından koparıp devletin güvenlik laboratuvarına hapsetme girişimidir.

Bu, “silah bırakma” adı altında Kürd halkının siyasal taleplerini de susturma planıdır.

Çünkü gerçek bir çözümde önce halk konuşur.

Gerçek bir barışta önce hakikat konuşur.

Gerçek bir demokratikleşmede önce inkâr politikalarıyla yüzleşilir.

Gerçek bir kardeşlikte önce eşitlik kabul edilir.

Ama burada halk yok.

Hak yok.

Eşitlik yok.

Anayasal güvence yok.

Kürd kimliğinin kolektif kabulü yok.

Sadece devlet var.

Devletin çizdiği sınırlar var.

Devletin tayin ettiği koordinatör var.

Devletin yöneteceği tasfiye mekanizması var.

Bahçeli’nin açıklamalarında devlet tarafında da yeni mekanizmaların kurulması gerektiği vurgulanmaktadır. Örgüt üzerindeki yaptırımların hayata geçirilmesini mümkün kılacak kurumlar, gelişmeleri takip edecek devlet yapıları, yasal ve idari düzenlemelerden söz edilmektedir.

Peki bu düzenlemeler kimin için yapılacaktır?

Kürd halkının hakları için mi?

Kürd çocuklarının anadilde eğitim hakkı için mi?

Kürd belediyelerine dayatılan kayyum rejiminin son bulması için mi?

Kürdçenin kamusal alanda özgürce yaşaması için mi?

Kürdistan’ın tarihsel gerçekliğinin inkârına son vermek için mi?

Hayır.

Bu düzenlemeler, devletin güvenlikçi tasfiye programının daha sağlıklı işlemesi için yapılacaktır.

İşte bu nedenle bu sürece “barış” demek için erken değil; yanlıştır.

Çünkü barış yalnızca silahların susması değildir.

Barış, inkârın susmasıdır.

Barış, asimilasyonun susmasıdır.

Barış, halkın iradesinin tanınmasıdır.

Barış, eşit yurttaşlık ve kolektif hakların güvenceye alınmasıdır.

Eğer bir süreçte Kürd halkının adı sadece “terör” başlığı altında geçiyorsa;

eğer Kürdlerin tarihsel hakları değil, örgütün tasfiyesi konuşuluyorsa;

eğer Kürd dili, Kürd kimliği ve Kürdistan gerçeği masada yoksa;

eğer bir halkın kaderi yine Ankara’nın güvenlik aklıyla ve İmralı’nın tek kişilik koordinasyonuna sıkıştırılıyorsa;

orada barış değil, adım adım tasfiye vardır.

Devlet Bahçeli’nin açıklamaları bu yönüyle yalnızca bir siyasi öneri değildir. Bu açıklamalar, Kürd meselesini hak temelinden çıkarıp güvenlik, kontrol ve koordinasyon temelinde yeniden dizayn etme programıdır.

Bugün Kürd halkının önündeki en büyük tehlike de budur:

Hakları konuşulmadan barışa razı edilmek.

Statüsü tanınmadan sürece dâhil edilmek.

İradesi sorulmadan adına karar verilmek.

Geleceği güvenceye alınmadan, “silah sustu” denilerek siyasal taleplerinin de susturulması.

Kürd halkı bu tuzağı görmek zorundadır.

Çünkü bir halkın hakkı yoksa, onun adına yapılan hiçbir koordinasyon özgürlük getirmez.

Bir halkın dili güvence altında değilse, onun adına kurulan hiçbir komisyon kardeşlik üretmez.

Bir halkın kimliği anayasal olarak tanınmıyorsa, onun adına ilan edilen hiçbir “Terörsüz Türkiye” gerçek barış olmaz.

Kürd halkının meselesi bir kişinin statüsü meselesi değildir.

Kürd halkının meselesi bir örgütün tasfiyesi meselesi de değildir.

Kürd halkının meselesi; tarihsel varlığının diliyle, kimliğiyle, coğrafyasıyla ve siyasal iradesiyle tanınması meselesidir.

Bu nedenle bugün sorulması gereken soru şudur:

Öcalan’a hangi statü verilecek değil;

Kürd halkının statüsü ne olacak?

Örgüt nasıl tasfiye edilecek değil;

Kürd halkının inkârı nasıl sona erecek?

Devlet hangi koordinasyon merkezini kuracak değil;

Kürd halkı kendi geleceği üzerinde hangi siyasal iradeye sahip olacak?

Eğer bu sorulara cevap yoksa, ortada barış değil; süslü cümlelerle paketlenmiş bir tasfiye programı vardır.

Ve Kürd halkı, bir kez daha kendi hakları konuşulmadan kendi adına kurulan masaların figüranı olmamalıdır.

Çünkü hak olmadan barış olmaz.

Eşitlik olmadan kardeşlik olmaz.

Statü olmadan çözüm olmaz.

Halkın iradesi olmadan siyasallaşma olmaz.

Kürd halkının hakkı yok sayılarak kurulan her süreç, adı ne olursa olsun, sonunda aynı kapıya çıkar:

Tasfiye.

Sessizleştirme.

İradesizleştirme.

Ve halkın tarihsel davasını bir devlet projesinin dipnotuna dönüştürme.

Bugün yapılmak istenen tam da budur.

Buna karşı en doğru tutum; duygusal sloganlarla değil, açık siyasal akılla, tarihsel bilinçle ve kolektif haklar temelinde net bir duruş ortaya koymaktır.

Kürd halkı artık şunu yüksek sesle söylemelidir:

Biz bir kişinin koordinasyon statüsünü değil, bir halkın kolektif statüsünü tartışmak istiyoruz.

Biz devletin güvenlik programına eklemlenmek değil, kendi tarihsel haklarımızla eşit ve özgür bir gelecek kurmak istiyoruz.

Biz tasfiye edilmek değil, tanınmak istiyoruz.

Çünkü tanınmadan barış olmaz.

Hak verilmeden çözüm olmaz.

Eşitlik kabul edilmeden kardeşlik olmaz. Ve Kürd halkının iradesi tanınmadan kurulacak her masa, barış masası olmaktan ziyade; tasfiye masasından başka bir şey değildir.

Selahattin Demirtaş meselesi de artık yalnızca bir tutukluluk meselesi değildir. Bu mesele, Türkiye’de hukukun, Kürt meselesinin, seçim hesaplarının, devlet aklının ve muhalefet mühendisliğinin kesiştiği en çıplak alanlardan biridir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Demirtaş hakkında verdiği kararlarda yalnızca hak ihlali tespiti yapmakla kalmamış; tutukluluğun siyasi saiklerle sürdürüldüğüne, demokratik tartışma alanının daraltıldığına ve Demirtaş’ın serbest bırakılması gerektiğine hükmetmiştir. AİHM Büyük Dairesi, 22 Aralık 2020 tarihli kararında Türkiye’ye Demirtaş’ın derhâl serbest bırakılması için gerekli tüm tedbirleri alması gerektiğini belirtmiş; ayrıca tutukluluğun çoğulculuğu bastırma ve siyasi tartışma alanını sınırlama amacı taşıdığının sonucuna varmıştır.

Buna rağmen Demirtaş’ın hâlâ içeride tutulması, hukuki bir zorunluluktan çok, siyasal bir tercihin sonucu olarak görünmektedir. Çünkü hukuk, bu dosyada defalarca konuşmuştur. Konuşmayan, daha doğrusu hukukun sesini duymak istemeyen siyasal iradedir.

1. Sözde çözüm sürecinin Kürt halkı nezdinde güven oluşturmaması

Türkiye’de “çözüm süreci” adı altında yürütülen her girişim, Kürt halkı açısından büyük beklentiler doğurmuş; fakat bu beklentilerin büyük ve önemli bir kısmı hayal kırıklığıyla sonuçlanmıştır.

Çünkü mesele hiçbir zaman açık, şeffaf ve halkın iradesine dayalı bir demokratik çözüm zemini üzerine kurulmadı. Kapalı kapılar ardında yürütülen temaslar, toplumun önüne hak, hukuk, statü, anayasal güvence ve anadil hakkı olarak değil; çoğu zaman belirsiz vaatler, geçici taktikler ve seçim dönemlerine göre ayarlanan siyasal manevralar olarak çıktı.

Kürt halkı artık şunu görmektedir:

Bir süreç, halkın iradesine değil de bir kişinin, bir örgütün veya devletin belirlediği dar bir pazarlık alanına sıkıştırılırsa, o süreç çözüm değil; yalnızca kontrol mekanizmasına dönüşür.

Demirtaş’ın içeride tutulmasının sebeplerinden biri de burada aranmalıdır. Çünkü Demirtaş, özellikle geniş Kürt seçmeni nezdinde yalnızca bir parti figürü değil; devletin alıştığı dar müzakere kalıplarının dışında konuşabilen, kitleyle doğrudan bağ kurabilen, Türkiye kamuoyuna da hitap edebilen bir siyasal aktördür.

Bu yönüyle bu yakın zamanda Sırrı Süreya Önderin etkisinde kalarak yapmış olduğu kimi yanlışlara rağmen, Demirtaş, kapalı kapı siyasetinin değil, hala açık toplum siyasetinin temsilcisi olarak halk nezdinde görülmektedir. İşte Devlet aklı açısından en tehlikeli olanı da budur.

2. Öcalan’ın halk nezdindeki etkisinin ve itibarının zayıflaması

Uzun yıllar boyunca Kürt meselesinde devletin de, PKK çevresinin de merkezine yerleştirdiği temel figür Abdullah Öcalan oldu. Devlet, Kürt meselesini uzun yıllardır Öcalan üzerinden yönetilebilir bir alana sıkıştırmak istedi. PKK ve çevresi ise Kürt siyasetinin bütün damarlarını Öcalan merkezli bir ideolojik sadakat ilişkisine bağladı.

Fakat zaman içinde Kürt toplumunda ciddi bir kırılma yaşandı.

Öcalan’ın söylemlerinde bağımsızlık, federasyon, statü, anadil, ulusal haklar ve kolektif siyasal irade gibi başlıkların geri plana itilmesi; buna karşılık “demokratik entegrasyon”, “ulus-devlet karşıtlığı” ve “kültürel hakların gereksizliği” gibi yaklaşımların öne çıkarılması, özellikle milli duyarlılığı güçlü olan Kürt kesimlerinde çok büyük bir güvensizlik yarattı.

Bugün birçok Kürt, şu soruyu sormaktadır:

Bir halk, yüz yıldır inkâr edilen dili, kimliği ve siyasi statüsü için bedel ödemişken; bu talepler nasıl olur da bir anda gereksiz, aşılmış veya geri kalmış talepler gibi gösterilebilir?

Bu noktada Demirtaş’ın önemi artmaktadır. Çünkü Demirtaş, açıkça ifade etmese bile Öcalan merkezli dar siyasal çerçevenin dışında, Kürd halkının taleplerini esas alan daha geniş bir toplumsal karşılık üretme potansiyeline sahiptir. Onun serbest kalması, devletin Öcalan üzerinden kurmaya çalıştığı kontrollü Kürt siyaseti denkleminde ciddi bir belirsizlik yaratabilir.

Bu nedenle Demirtaş’ın içeride tutulması, yalnızca bir kişiyi cezalandırmak değil; Kürt siyasetinde alternatif meşruiyet merkezlerinin doğmasını engelleme çabası olarak da okunabilir.

3. Rojava’nın gözden çıkarılması ve PKK çizgisine duyulan güvenin sarsılması

Rojava meselesi, Kürt halkı açısından yalnızca Suriye’nin kuzeyindeki bir idari yapı meselesi değildir. Rojava, Kürtlerin IŞİD’e karşı verdiği ağır bedelin, kadınların, gençlerin, yoksul halk çocuklarının onbinleri aşan şehit canlarıyla kurduğu bir direniş hafızasıdır.

Fakat bugün gelinen noktada, Rojava’nın geleceği konusunda büyük bir belirsizlik ve güvensizlik vardır. Kürt halkı, bir yandan on binlerce evladının bedel ödediği bir coğrafyanın uluslararası dengelere, devletler arası pazarlıklara ve örgütsel taktiklere kurban edilmesinden aşırı derecede rahatsızlık duymaktadır.

Eğer Rojava, Kürtlerin ulusal kazanımı olarak değil de geçici bir örgütsel pazarlık alanı olarak görülürseki görüldü, bu durum yalnızca Rojava’yı değil, bütün Kürt siyasetini ahlaki ve siyasi bir krize sürükledi.

Bu nedenle halkın önemli bir kesiminde şu kanaat güçlenmektedir:

Kürt halkının bedel ödediği her alan, sonunda başka güçlerin masasında bedel ödeten yapılar lehine pazarlık konusu yapılmaktadır.

Bu güven krizinin büyüdüğü bir dönemde Demirtaş gibi halkla doğrudan bağ kurabilen güçlü bir aktörün serbest kalması, mevcut dengeleri çok ciddi olarak sarsabilir. Çünkü Demirtaş’ın varlığı, hem devletin hem de örgütsel yapıların Kürt halkı üzerindeki tek yönlü kontrolünü zorlaştırabilecek daha demokratik ve halk lehine bir siyasal imkân doğurur.

4. Bağımsız Kürdistan iddiasından anadil ve kültürel hakların bile geri plana itilmesine

Bir hareket düşünün:

Yola “Birleşik Bağımsız Kürdistan” diyerek çıkıyor. Dağlarda, zindanlarda, meydanlarda, köylerde ve şehirlerde bu söylem üzerinden büyük bedeller ödeniyor. Fakat yıllar sonra aynı hareket, anadil hakkını, kültürel hakları, ulusal statüyü, hatta Kürtlerin kolektif siyasal taleplerini bile tali, gereksiz veya aşılmış meseleler gibi göstermeye başlıyor.

Bu, sıradan bir ideolojik dönüşüm değildir. Bu, bir halkın tarihsel hafızasında büyük bir kırılmadır.

Çünkü bir halkın dili, yalnızca iletişim aracı değildir. Dil, varlığın evidir. Bir halkın anadili kamusal alanda yok sayılıyorsa, o halkın ruhu da kamusal alandan kovulmuş demektir.

Bugün Kürt halkının önemli bir kısmı, şu çelişkiyi görmektedir:

Dün bağımsız devlet vadedenler, bugün anadilde eğitim talebini bile güçlü biçimde savunmaktan uzak duruyorsa, burada yalnızca taktik değişikliği değil; siyasal yön kaybı vardır.

Demirtaş’ın içeride tutulması, bu yön kaybının görünür hâle gelmesini engelleme işlevi de görebilir. Çünkü Demirtaş’ın serbest kalması, Kürt seçmeni içinde bastırılmış soruların daha yüksek sesle sorulmasına yol açabilir.

5. Bahçeli üzerinden yürütülen yeni süreç ve halktaki kuşku

Son dönemde Devlet Bahçeli üzerinden verilen mesajlar, Kürt meselesinde yeni bir devlet aklı hamlesi olarak okunmaktadır. Bu hamlenin merkezinde ise, Kürt halkının haklarını tanımaktan çok, Kürt siyasetini yeniden dizayn etme arayışı olduğu yönünde güçlü bir kanaat oluşmaktadır.

Sırrı Süreyya Önder, Pervin Buldan ve Mithat Sancar gibi isimlerin bu süreçlerde oynadığı rol de halk nezdinde tartışılmaktadır. Burada dikkatli bir dil kullanmak gerekirse: Bu kişilerin “devletin görevli elemanları” olduğu yönündeki kanaat, bazı çevrelerde dile getirilen ağır bir siyasal iddiadır; ancak bu iddia hukuken ispatlanmış bir olgu olarak değil, Kürt kamuoyunda oluşan derin güvensizliğin ifadesi olarak değerlendirilmelidir.

Fakat şurası açıktır:

Bir halk, kendi adına yürütülen görüşmelerin içeriğini bilmiyorsa; hangi hakların talep edildiğini, hangi tavizlerin verildiğini, hangi kırmızı çizgilerin korunduğunu göremiyorsa, orada güven değil, her zaman kuşku büyür.

Kürt halkı artık kapalı kapı diplomasisinin figüranı olmak istemiyor. Kendi kaderinin, kendi diliyle, kendi iradesiyle, kendi seçilmiş temsilcileriyle ve açık bir siyasal programla tartışılmasını istiyor.

Demirtaş’ın içeride tutulması, bu açık siyaset ihtimalinin önünü kesmektedir.

6. Erdoğan’ın yeniden seçilme hesabı ve Kürt oylarının stratejik önemi

Türkiye’de iktidarın en temel meselesi artık yalnızca yönetmek değil; iktidarda kalmaktır. Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından her seçim, yalnızca bir siyasi yarış değil; aynı zamanda rejimin devamı, kurulan iktidar mimarisinin korunması ve devlet içindeki güç dengelerinin mutlakiyet içerisinde sürdürülmesi meselesidir.

Bu nedenle Kürt oyları, her seçim döneminde stratejik bir önem kazanır.

Demirtaş’ın serbest kalması, özellikle seçim atmosferinde ciddi bir siyasal dinamizm yaratabilir. Çünkü Demirtaş, yalnızca Kürt seçmen üzerinde değil, Türkiye’de demokrasi, hukuk ve özgürlük talebi taşıyan geniş kesimler üzerinde de karşılık bulabilecek bir figürdür.

Onun cezaevinden çıkması, iktidarın hesaplarını zorlaştırabilir. Muhalefetin moral üstünlüğünü artırabilir. Kürt seçmen içinde bağımsız karar alma eğilimini güçlendirebilir. Devletin Öcalan üzerinden yürütmek istediği kontrollü siyaset zeminini tamamen bozabilir.

Bu nedenle Demirtaş’ın serbest bırakılmaması, hukuki değil, seçim mühendisliği açısından anlam kazanmaktadır.

7. Öcalan’ın kitleler üzerindeki etkisinin azalması ve büyüyen Demirtaş korkusu

Bugün devlet açısından en büyük sorunlardan biri şudur:

Öcalan’ın geçmişte olduğu gibi geniş Kürt kitleleri üzerinde belirleyici bir etkisinin kalmadığı artık açıkça tartışmaktadır.

Eğer Öcalan’ın çağrıları halkta eski karşılığı üretmiyorsa, devletin Kürt siyasetini Öcalan üzerinden yönlendirme kapasitesi de zayıflamış demektir. Bu durumda Demirtaş gibi halkla doğrudan iletişim bağı kurabilen, sandıkta karşılığı olan, Türkiye kamuoyuna seslenebilen ve genç kuşaklarda sempati uyandırabilen bir aktör daha önemli hâle gelir.

İşte bu nedenle Demirtaş, yalnızca bir mahkûm değil; devlet açısından potansiyel bir siyasal risk olarak görülmektedir.

Çünkü Demirtaş’ın serbest kalması, şu soruları yeniden gündeme getirebilir:

Kürt halkı kendi iradesini kim üzerinden ifade edecek?

Kürt siyasetinin meşruiyet merkezi İmralı mı olacak, halk mı olacak?

Kapalı pazarlıklar mı belirleyici olacak, açık demokratik siyaset mi?

Anadil, statü, kültürel haklar ve ulusal varlık talebi yeniden güçlü biçimde gündeme gelecek mi?

Bu soruların sorulmasından korkan her yapı, Demirtaş’ın özgürlüğünden de korkar.

8. Demirtaş neden seçimlerden önce serbest bırakılmayabilir?

Bütün bu ihtimaller bir araya getirildiğinde, Demirtaş’ın seçimlerden önce serbest bırakılmama ihtimali güçlü görünmektedir.

Çünkü Demirtaş’ın serbest kalması:

• Kürt seçmen üzerinde yeni bir heyecan yaratabilir.

• Devletin Öcalan merkezli kontrol mekanizmasını zayıflatabilir.

• DEM Parti içindeki dengeleri değiştirebilir.

• Muhalefet bloğuna moral üstünlük sağlayabilir.

• Erdoğan’ın seçim hesaplarını zorlaştırabilir.

• Kürt halkı içinde bastırılmış ulusal taleplerin yeniden yüksek sesle konuşulmasına yol açabilir.

• Rojava, anadil, statü ve demokratik temsil konularında yeni bir sorgulama süreci başlatabilir.

Bu nedenle Demirtaş’ın içeride tutulması, yalnızca geçmişteki konuşmaları veya siyasi faaliyetleriyle açıklanamaz. Bu tutukluluk, gelecekte doğurabileceği siyasal sonuçlar nedeniyle sürdürülmektedir.

Yani mesele geçmişin cezası değil, geleceğin kontrolüdür.

Sonuç: Demirtaş dosyası hukuk dosyası olmaktan çıkmış, rejim dosyasına dönüşmüştür

AİHM kararlarına rağmen Demirtaş’ın serbest bırakılmaması, Türkiye’de hukukun üstünlüğü meselesinin ne kadar derin bir kriz içinde olduğunu göstermektedir. Avrupa Parlamentosu da Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulamamasını, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ve iç hukuka aykırı bir durum olarak değerlendirmiş; Demirtaş’ın derhâl serbest bırakılması gerektiğini defaatle vurgulamıştır.

Fakat asıl mesele şudur:

Demirtaş içeride tutuldukça yalnızca bir siyasetçi değil, Kürt halkının demokratik temsil hakkı da rehin olarak tutulmaktadır.

Demirtaş’ın şahsında cezalandırılan şey, yalnızca bir insanın özgürlüğü değildir. Cezalandırılan şey; Kürt halkının kendi iradesiyle konuşma, kendi temsilcisini seçme, kendi geleceğini tartışma ve devletin çizdiği dar sınırların dışına çıkma ihtimalidir.

Bu nedenle Demirtaş’ın tutukluluğu, hukukla açıklanamaz.

Bu tutukluluk, devletin Kürt siyasetini kontrol altında tutma arzusuyla; iktidarın seçim hesaplarıyla; Öcalan merkezli eski denklemin çözülmesiyle; Rojava’daki belirsizlikle; Kürt halkının artan güvensizliğiyle ve Türkiye’de demokratik siyasetin daraltılmasıyla doğrudan bağlantılıdır.

Kısacası:

Demirtaş, mahkeme kararlarıyla değil, siyasal korkularla içeride tutulmaktadır.

Ve bir ülkede siyasal korkular, mahkeme kararlarından daha güçlü hâle gelmişse, orada yalnızca bir insan değil; hukuk, demokrasi ve halk iradesi de rehin alınmış demektir.

Maaruf Ataoğlu

17.05.2026

ŞEREVDİN’DEN ÇABAKÇUR OVASI’NA BİR MEMLEKET HİKÂYESİ

Bugün 17 Mayıs.

Günlerden pazar.

Sabahın sessizliğinde gözlerimi yine gurbet ellerde açtım.

Aramızda tam 3.650 kilometre var.

Ben burada, uzak bir memleketin soğuk duvarları arasında yaşarken; aklım, ruhum ve iç dünyamdaki duygularım ise çocukluğuma doğru bunca kilometreyi katederek çoktan Bingöl dağlarına varmıştı.

Oysa gece uykuya daldığımda, Aziz Michelsberg’in hemen eteğinde, tarihî Mühlengraben deresinin kenarındaki evimin penceresinden Aziz Michaelsberg’in görkemli manzarasına bakarak uykuya daldım.

Bambaşka bir yerdeydim.

Gece rüyamda ne beton duvarlar vardı etrafımda, ne yabancı sokakların sessizliği, ne de insanın içine ince ince işleyen gurbet yorgunluğu…

Rüyamda Bingöl’deydim.

Şerevdin’in yükseklerinden Karer’e, Çobantaşı’na ve Çabakçur Ovası’na kuş bakışı bakıyordum.

Sanki çocukluğumun bütün yerleri, yolları yeniden ayaklarımın altına serilmişti.

Her taş beni tanıyor, her rüzgâr adımı biliyor, her dağ sessizce bana, Kürdistan’a “hoş geldin” diyordu.

Şerevdin dağlarının başındaki sabah sisi ağır ağır kalkarken, içimde yıllardır uyuyan bir çocuk yeniden gözlerini açtı.

O çocuk; yalın ayak toprağa basan, çeşme başında su içen, kenger biçmeye giden, marşıngı görünce dayanamayıp yiyen, yukarıya doğru baktığında rıbes’in “ıçkın” kendisini çağırdığını gören ve en önemlisi kekik kokusunu ciğerlerine çekerek kuş sesleriyle sabaha uyanan çocuk Maaruf’tu.

Karer’in yoğun meşe kaplı vadileri, Çobantaşı’nın sarp yamaçları, çocukluğumun geçtiği o kutsal coğrafyayı rüyamda yeniden canlı canlı yaşıyordum.

Endemik bitkilerin kokusu vardı havada.

Toprağın kendi dilimde, Zazaca konuşan çiçekleri vardı burada.

Bütün bunlar insana yalnızca güzellik değil, aidiyet de veren tanıdık, bildik bir tabiattı.

Kaplıcaların buharı göğe yükseliyor, Derî Dılav’dan “dıl-av” şelaleleri şarıl şarıl akıyordu.

Sular, sanki yıllardır içimde biriken hasreti yıkamak ister gibi coşkuyla Bın Gawona doğru çağlıyordu.

Kuşlar cıvıldıyor, dağlar susuyor, taşlar benimle konuşuyordu.

İnsan bazen anlar ki memleket yalnızca doğduğu yer değildir.

Memleket; insanın ilk defa gökyüzüne baktığı yerdir.

İlk defa korktuğu, sevindiği, düştüğü, kalktığı, annesinin sesini duyduğu, babasının gölgesinde güven bulduğu huzur dolu bir yerdir.

Memleket, insanın çocukluğunun saklandığı en derin ve güvenli sandıktır.

Gurbet ise bazen ekmek kapısıdır.

Bazen benimkisi gibi mecburiyet ve sürgündür.

Bazen insanın ailesi için, çocukları için, geleceği için sırtlandığı ağır bir kader ve kederdir.

Ama ne kadar güçlü olursa olsun insan, sabahın bir vaktinde uyandığında içinde ince bir sızı duyuyor her zaman.

Çünkü bedenim burada olsa da ruhum her zaman doğduğum Kürdistan dağlarının eteklerinde dolaşır.

Ben bugün yine gurbette uyandım.

Ama rüyamda Şerevdin’deydim.

Karer’e baktım.

Çabakçur Ovası’nı ve Çobantaşı’nı gördüm.

Çocukluğumun sesini duydum.

O şelalelerin akışında geçmişimi, o kuşların cıvıltısında annemin duasını, o dağların heybetinde babamın kılamlar söylerken düşünceye dalan suskun vakarını hissettim.

Demek ki insan ne kadar uzağa giderse gitsin, ruhu bazı yerlerden hiç ayrılmıyor.

Bazı dağlar, ovalar, şelaleler insanın içinde hep kalıyor.

Bazı sular ömür boyu insanın yüreğinde akıyor, bazen kanatıyor; tıpkı tenkil-peçarda Murat’ın kana bulandığı gibi.

Bazı rüyalar ise yalnızca rüya değil; insanın köklerine gönderilmiş ruhî, felsefî, ilahî bir selam gibi…

Bugün 17 Mayıs pazar sabahı…

Ben yine gurbetteyim.

Ama biliyorum ki içimde bir yer hâlâ Bingöl’dedir.

Şerevdin’in rüzgârında, Karer’in vadilerinde, Çobantaşı’nın yamaçlarında dolaşmaktadır.

Ve ben her sabah yeniden anlıyorum:

İnsan gurbette yaşlanır belki,

ama çocukluğu hep ülkesinde kalır.

Maaruf Ataoğlu

Kuzeyde  ve Güney Batı Kürdistan’da Kırılan Umutlar ve Yaşanan Çözülmelerin getirdikleri;

Ortadoğu’da bazen bir halkı silahla yenemezsiniz…

Ama umutlarını yavaş yavaş içerden aşındırarak, onu kendi içinde çözebilirsiniz.

Bugün tam da Kuzey Kürdistan ile Güney Batı Kürdistan’da yaşanan budur.

Bir dönem;

“Kürd halkı artık statüsüz yaşamayacak” deniliyordu.

Rojava’da kurulan yapı;

yalnızca bir askerî denge değil,

aynı zamanda Kürd halkının yüz yıldır bastırılmış psikolojik varlığının yeniden ayağa kalkma biçimiydi.

Kürdçe tabelalar,

Kürdçe eğitim,

kadınların görünürlüğü,

yerel güvenlik yapıları,

özerk yönetim mekanizmaları…

Bunların hepsi, halk açısından yalnızca teknik-idari meseleler değildi.

Bunlar, Kürd halkının “Biz de varız” deme biçimiydi.

Fakat yaratılan bütün bu olumlu çalışmalar, bugün “entegrasyon” adı altında yaşatılan süreçle birlikte, Kürd halkı açısından giderek bir çözüm değil; kontrollü bir iç çözülme psikolojisi üretmektedir.

Çünkü meseleye dikkatle bakıldığında, entegrasyonun eşit iki iradenin ortaklaşması şeklinde değil; merkezin çevreyi yutması ve Kürd halkının temel insani haklarının bile aşama aşama elinden alındığı bir süreç olarak geliştiği görülmektedir.

Rojava’da Kürdçe tabelaların indirilmesi,

yerel sembollerin geri plana itilmesi,

askerî ve idari yapıların merkezi sisteme bağlanması yönündeki baskılar,

halkın önemli bir kesiminde şu duyguyu oluşturmaktadır:

“On binlerce şehit bunun için mi canını verdi? Demokratik ‘ÖZERK’ Kürdistan projeniz bu muydu? Bütün Kürtler, Bahçeli–Öcalan ikilisine kurban edilmek suretiyle mi bu bedeli ödedi?”

Özellikle 2026 sürecinde,

Suriye’de SDG ile Şam yönetimi arasında yürütülen entegrasyon tartışmaları, Kürdistan’ın dört parçasında ve diasporada yaşayan Kürd kamuoyunda çok ciddi bir güvensizlik doğurmuştur. Birçok gözlemci, bu sürecin yürütücülerini, Kürdlerin kazanımlarını merkezi sistem içinde eritmek üzere çok önceden planlanmış bir projenin parçası olarak değerlendirmektedir.

Asıl kırılma tam da burada başlamaktadır:

Bir halk bazen toprağını kaybetmeden önce,

geleceğine dair inancını kaybeder.

Bugün Kuzey ve Güney Batı Kürdistan’da da maalesef benzer bir ruh hâli üretilmiş ve Kürd halkı ümitsizliğe sevk edilmektedir.

“Demokratik entegrasyon”,

“silahsız çözüm”,

“sisteme dâhil olma”,

“ulus devlet paradigmasının çözüm olmaması”

gibi kavramlar, ilk bakışta yumuşak ve yorgun olan örgüt içerisinde az da olsa umut verici gibi görünebilir.

Fakat halk şunu sormaktadır:

Eğer entegrasyonun sonunda;

kimlik silikleşecekse,

Kürdçe kamusal alandan tamamen çekilecekse,

siyasi irade merkezi vesayet altına girecekse,

o zaman bunun adı çözüm müdür,

yoksa elli yıllık mücadele sonunda yitirdiğimiz yüz binlerce evladımızın kazanımlarının tasfiye edilmesinin zamana yayılmış yeni bir modeli midir?

Bugün yaşanan en büyük problem,

Kürd halkının artık yalnızca fiziki değil, psikolojik olarak da yorgun ve yorulmuş olmasıdır.

Bir tarafta onlarca yıl süren savaş, diğer tarafta sürekli yeni paradigmalar adı altında değişen stratejiler…

Dün “bağımsızlık” denilen yere,

bugün “entegrasyon” deniliyor.

Dün “statü” denilen yere,

bugün demokratik “uyum” adı veriliyor.

Bu kadar sert savrulmalar,

özellikle genç kuşaklarda ve elli yılını mücadeleye vererek geçiren yaşlı kuşakta büyük bir zihinsel kırılma yaratmaktadır.

Çünkü halklar yalnızca sloganlarla değil, istikrarlı hedeflerle ayakta kalırlar.

Bugün Güney Batı Kürdistan’da yaşanan çözülmenin en tehlikeli tarafı da budur:

İnsanlar artık yalnızca askerî kaygı taşımıyor;

“Acaba dün olduğu gibi bugün de yine mi kandırıldık?” duygusunu yaşamaya başlıyor.

Ve bir halkın umutlarını kırmanın en etkili yolu, ona sürekli yarım zaferler tattırıp sonunda her şeyi belirsizliğe bırakmaktır.

Özellikle Rojava sürecinde,

uluslararası güçlerin Kürdleri çoğu zaman jeopolitik bir tampon alan olarak değerlendirdiği yönündeki eleştiriler giderek artmaktadır. Bölgedeki entegrasyon görüşmeleri ve merkeziyetçi baskılar konusunda, örgüt içerisinde Öcalan’a kayıtsız şartsız bağlı olanların dışındaki suskun birimler ve şahsiyetler de dâhil olmak üzere, farklı Kürd çevrelerinden çok ciddi kaygılar dile getirilmektedir.

Kürd halkı artık şunu görmek zorundadır:

Hiçbir zaman;

yalnızca bir şahsın iki dudağı arasına sıkıştırılmış iradesiyle, başkalarının güvenlik projeleri üzerinde bir gelecek inşa edemez.

Eğer bir halkın kendi ulusal aklı,

ortak stratejisi,

kurumsal birliği

ve uzun vadeli hedefleri yoksa;

başkalarının masasında, masa sahiplerinin arzusu doğrultusunda sürekli şekillendirilen bir topluluğa dönüşür.

Bugün yaşanan kırılmanın özü tam da budur.

Silahların sustuğu yerde bile,

eğer bir halkın iradesi bilinçli ve planlı olarak görünmez hâle getiriliyorsa, orada gerçek barış değil;

sessiz bir çözülme başlamış ve adım adım teslimiyete doğru evrilmektedir.

Maaruf Ataoğlu

16.05.2026

Dil; bir halkın hafızası, vicdanı, sevinci, ağıdı ve geleceğidir.

Bir insanın ana dili susturulduğunda aslında sadece kelimeleri değil; geleceği, geçmişi, kültürü ve kimliği de susturulmak istenir.

Bugün Kürd’lerin Dil Bayramı…

Ama ne hazindir ki biz Kürd’ler dünya üzerinde 50-60 milyonu aşkın insan olarak hala kendi ana dilimizde eğitim göremiyoruz, kendi dilimizle, mahkemede savunma yapamıyoruz, çocuğumuza korkusuzca isim koyamıyoruz ve kendi dilimizi öğretemiyoruz.

Çünkü egemen akıllar çok iyi bilirler:

Bir halkın dilini zayıflatırsanız, zamanla hafızasını da zayıflatırsınız. Kürdçe, Zazacaki, Kurmanci, Sorani, Gorani ve Hawramice…

Bunlar sadece lehçe ya da kelime toplulukları değildir.

Bunlar binlerce yıllık bir halkın dağlarda, dengbêjlerde, anaların ninnilerinde ve mezar taşlarında bıraktığı yaşam izleridir.

Dilini kaybeden toplum, zamanla kendisine ait düşünme biçimini de kaybeder. Bu yüzden ana dili meselesi romantik bir folklor meselesi değil; varlık ve onur meselesidir.

Bir çocuğun kendi ana diliyle düşünmesi, gülmesi, konuşması kadar doğal meşru hiçbir şey yoktur.

Dil Bayramı vesilesiyle;

başta  anadilim Zazaca olmak üzere, baskılara rağmen dilini yaşatan bütün halkları, anaları, öğretmenleri, dengbêjleri ve kalem sahiplerini saygıyla selamlıyorum.

Çünkü bazı halklar önce silahla değil, dilsiz bırakılarak yenilmek istenir.

Maaruf Ataoğlu

15.05.2026