Bölüm 1

Kürd Özgürlük Mücadelesinde Silahın, Sermayenin, Aklın ve Diplomasinin Yeri

Bir milletin özgürlük mücadelesi yalnızca cesaretle değil; akılla, sermayeyle, bilgiyle, örgütlenmeyle ve uluslararası diplomatik ilişkilerle yürütülür.

Cesaret, savaş meydanında direnmenizi sağlar; fakat o direnişi siyasal kazanıma dönüştürecek olan, milletin bütün toplumsal güçlerinin ortak bir millî hedef etrafında buluşmasıdır.

Kürdistan’ın son yüz yıllık tarihi, eşsiz kahramanlıklarla birlikte ağır yenilgilerin de tarihidir. Kürdler defalarca ayaklanmış, direnmiş, büyük bedeller ödemiş; fakat askerî direnişi kalıcı bir siyasal statüye dönüştürecek ekonomik, akademik, diplomatik ve kurumsal altyapıyı yeterince oluşturamamıştır.

Meselemiz kahraman eksikliği değildir.

Kürdlerin kahraman Peşmergesi, can feda gerillası ve şehidi fazlasıyla vardır. Eksik olan; bu fedakârlığı millî bir strateji içerisinde yönetecek ortak aklın, sürdürülebilir ekonominin, bilimsel hafızanın ve uluslararası diplomatik gücün bulunmamasıdır.

YÜZYILLIK MÜCADELENİN TEMEL ÇIKMAZI

Birinci Dünya Savaşı sonrasında Kürdlerin önüne tarihsel bir imkân çıktı. 1920 tarihli Sevr Antlaşması’nda Kürdler için önce özerkliğe, ardından belirli şartlarda bağımsızlığa gidebilecek bir yol öngörülmüştü.

Ancak Kürdistan parçalanmış; aşiretler, tarikatlar, yerel liderlikler ve bölgesel çıkarlar ortak bir millî irade etrafında birleştirilememişti.

Kürdlerin savaşacak insanı vardı; fakat ortak hazinesi, ortak diplomatik merkezi, eğitimli uzman kadroları, dünyaya seslenecek güçlü kurumları ve bütün parçaları temsil edebilecek bir millî meclisi yoktu.

Sonraki dönemlerde Şeyh Said, Ağrı, Dersim, Barzan ve Mahabad başta olmak üzere birçok direniş yaşandı. Her biri bir destan oluşturarak Kürd milletinin özgürlük ruhunun teslim alınamayacağını gösterdi.

Ne yazık ki bu mücadelelerin çoğu, bölgesel sınırlarını aşarak bütünlüklü ve ortak bir devlet projesine dönüştürülemedi.

1946’da kurulan Mahabad Kürd Cumhuriyeti; siyasal irade, askerî güç ve millî kültür bir araya geldiğinde nelerin başarılabileceğini gösterdi. Ancak uluslararası desteğin çekilmesi, ekonomik ve askerî dayanakların yetersizliği ve Rusların kendi çıkarları uğruna Kürdleri ortada bırakması nedeniyle bu tarihsel tecrübe maalesef uzun ömürlü olamadı.

Bu örnek bize şunu anlatmaktadır:

Bir devlet yalnızca ilan edilerek kurulmaz. Devlet; ekonomik olarak beslenir, akademik olarak tasarlanır, askerî olarak korunur ve diplomatik olarak tanınır.

SON ELLİ YIL: KAHRAMANLIK ÇOK, MİLLÎ STRATEJİ EKSİK

Son elli yıldaki Kürd hareketlerinin önemli bir bölümü, Soğuk Savaş’ın ideolojik atmosferinde şekillendi. Marksist-Leninist, Maoist veya Stalinist örgütlenme anlayışları; çoğulculuk yerine merkezî otoriteyi, millî birlik yerine sınıfsal ayrışmayı, kurumsal akıl yerine lidere körü körüne bağlılığı öne çıkardı.

Kürd toplumunun doğal bütünlüğü; “işçi”, “köylü”, “burjuva”, “feodal”, “gerici” ve “işbirlikçi” gibi ideolojik kategorilerle özellikle ayrıştırıldı.

Kürdlerin sermaye sahibi kesimleri, mücadeleye ne verebilecekleri dahi sorulmadan kesilen cezalar ve gerçekleştirilen yargısız infazlarla düşmanlaştırıldı. Akademisyenler, bağımsız aydınlar, iş insanları ve farklı düşünen millî çevreler ya dışlandı ya da örgütsel itaate zorlandı.

Böylece millî mücadele, milletin ortak davası olmaktan çıkarılarak belirli örgütlerin ideolojik ve askerî hegemonyasına dönüştürüldü.

Oysa bir ulusal kurtuluş hareketi, kendi milletinin hiçbir toplumsal kesimini, hatası her ne olursa olsun, peşinen düşman ilan edemez.

Kürd işçisi de Kürd köylüsü de Kürd aydını da Kürd tüccarı, sanayicisi ve yatırımcısı da bu milletin parçasıdır. Aralarındaki toplumsal ve ekonomik sorunlar elbette tartışılır; sömürüye, yolsuzluğa ve adaletsizliğe karşı demokratik teamüllerle mücadele edilir.

Fakat bu mücadele, millî sermayeyi ortadan kaldırmak veya kimi sermaye sahiplerini öldürerek diğerlerine korku salmak ve herkesi düşman saymak biçiminde asla yürütülemez.

Çünkü ulusal sermayesine düşman olan hareketler, zamanla kendi milletinin ekonomik kaynaklarından kopar. Halkından finansman sağlayamayınca başka devletlerin yardımlarına, istihbarat hesaplarına ve bölgesel güçlerin geçici çıkarlarına bağımlı hâle gelerek paryalaşır.

Kendi millî burjuvazisini tasfiye eden hareket, sonunda yabancı devletlerin kapısında bütçe arayan bir paryaya dönüşür.

DEVAM EDECEK…

“Ax Kürdistan, wax Kürdistan;

derdê dilan, barê giran li ser milan…”

Ah Kürdistan, vah Kürdistan…

Gönüllerin derdi, omuzların ağır yükü Kürdistan…

Yüzyıllardır bu kadim ülkenin adı kimi zaman bir ağıtın içinde fısıldandı, kimi zaman bir annenin gözyaşında saklandı. Haritalardan silinmek istendi; dili yasaklandı, tarihi inkâr edildi, evlatları dört yana savruldu. Fakat Kürdistan, bütün ağır bedellere rağmen biz Kürdlerin yüreğinden hiçbir zaman silinemedi.

Çünkü bir ülke yalnızca çizilmiş sınırların, kurulmuş örgütlerin, ve partilerin değil; ortak hafızanın, dilin, kültürün, toprağın ve milletinin geleceğe duyulan inancının adıdır.

Bugün yaşadığımız gerçeklik ne kadar ağır olursa olsun, Kürdlerin geleceğini yalnızca geçmişin acıları üzerinden okumak zorunda değiliz. Bizler artık çocuklarımıza sadece katliamların, sürgünlerin ve yenilgilerin hikâyesini bırakmamalıyız. Tüm yanlışlara hatalara ve işbirliklerine rağmen; onlara bir gün mutlaka kurulacak özgür, çağdaş, demokratik ve müreffeh Kürdistan’ın hayalini miras bırakmalıyız.

Ben geleceğin Kürdistan’ını; dört parçaya bölünmüşlüğün kader olmaktan çıktığı, kardeşin kardeşini ölümle tehdit ettiği, sınırların diğer bir kardeşi kardeşten ayırmadığı ÖZGÜR ülke olarak tahayyül ediyorum.

Kürdçenin bütün lehçeleriyle anaokulundan üniversiteye kadar eğitim dili olduğu; çocukların kendi dillerini konuşurken korkmadığı, utanmadığı ve cezalandırılmadığı bir ülke…

Kadınların yalnızca savaş meydanlarında değil; bilimde, sanatta, siyasette, ekonomide ve devlet yönetiminde de eşit üreten, bilge ve söz sahibi olduğu bir ülke…

Gençlerin dağlara, cezaevlerine ve sürgün yollarına değil; üniversitelere, araştırma merkezlerine, fabrikalara, sanat atölyelerine ve teknoloji vadilerine yöneldiği üreten bir ülke…

Petrolü, suyu, toprağı ve bütün doğal zenginlikleri başka başkentlerin refahına değil, kendi halkının geleceğine, ekonomisine katkı sunarak hizmet eden bir ülke…

Alevi’si, Êzidî’si, Müslüman’ı, Hristiyan’ı; Kurmanc’ı, Zaza’sı, Soran’ı ve Hewram’ıyla herkesin kendisini eşit, özgür, kardeşi tarafından öldürüleceğini düşünmeden korkusuzca ve güvende hissettiği çoğulcu bir Kürdistan…

Ermenilerin, Süryanilerin, Keldanilerin, Arapların, Türkmenlerin ve bu kadim coğrafyada yaşayan bütün halkların kimlikleriyle, dilleriyle ve inançlarıyla anayasal güvence altında olduğu demokratik bir ülke…

Böyle bir gelecek, sanıldığı kadar uzak bir hayal değildir. Ütopyalar, gerçekleşmesi imkânsız düşler değil; bugünün karanlığında yarının yolunu gösteren düşünce fenerleridir.

Dün Kürdlerin adının dahi anılması yasakken bugün Kürd meselesi dünyanın bütün önemli merkezlerinde konuşuluyorsa, yarın özgür ve statü sahibi bir Kürdistan’ın konuşulması da kaçınılmazdır.

Ancak bu gelecek; birbirimizi tüketerek, farklı düşünen her Kürdü, kardeşimizi düşman ilan ederek veya irademizi başka şahısların, örgütlerin, devletlerin siyasal hesaplarına teslim ederek kurulamaz.

Kürdlerin kurtuluşu, herhangi bir kişinin, partinin ya da örgütün tekelinde değildir. Gelecek; ortak ulusal akılla, çoğulculukla, bilgiyle, diplomasiyle, ekonomik güçle ve millet olma bilinciyle inşa edilecektir.

Bir gün Amed’den Mahabad’a, Hewlêr’den Qamişlo’ya kadar çocuklar aynı gökyüzünün altında özgürce şarkı söyleyecekler. Kürdistan’ın dağlarından artık yalnızca ağıtlar değil; özgürlüğün, kardeşliğin ve hayatın sesi yükselecek.

O gün anneler çocuklarını toprağa değil, okullara uğurlayacak.

O gün Kürd gençleri kimliklerini gizlemek zorunda kalmayacak.

O gün sürgündekiler ülkelerine misafir olarak değil, kendi topraklarının özgür yurttaşları olarak dönecek. Yazarları, düşünürleri yazı yazarken korkmadan çekinmeden yazabilecekleri özgür bir Kürdistan…

Ve o gün “Ax Kürdistan, wax Kürdistan” sözü bir çaresizlik ağıdı olmaktan çıkacak; yeniden doğan bir milletin özgürlük türküsüne aşkla, inançla dönüşecektir.

Çünkü hiçbir gece sonsuza kadar sürmez.

Hiçbir zulüm ebedî değildir.

Ve hiçbir millet, özgür yaşama iradesinden vazgeçmediği sürece tarihten silinemez.

Kürdler de silinmeyecek.

Kürdistan da yalnızca bir hatıra olarak kalmayacaktır.

Bir gün mutlaka; diliyle, kültürüyle, kurumlarıyla, ekonomisiyle ve özgür iradesiyle geleceğin dünyasında onurlu yerini alacaktır.

Biz görmesek bile çocuklarımız görecek.

Çocuklarımız görmese bile torunlarımız yaşayacak.

Yeter ki umudu kaybetmeyelim; birbirimize düşmanca düşüncelere düşmeden, ve kendi milletimizin gücüne inanmaktan vazgeçmeyelim.

Ax Kürdistan değil artık;

Bijî Kürdistan, her bijî Kürdistan!

Maaruf Ataoğlu

03 Ağustos 2026

Kuzey’de “Çözüm Süreci” Olarak Adlandırılan Sürecin ve Rojava’daki Entegrasyonun Handikapları

“Halklar iç içe yaşıyor, nereye sınır koyacaksınız?” diye soruyorlar.

Dünyanın hemen her ülkesinde halklar, inançlar ve kültürler iç içe yaşamaktadır. İç içe yaşamak, bir milletin kendi kaderini belirleme hakkını katiyen ortadan kaldırmaz.

Aksine siyasal sınırlar, çoğu zaman zaten farklı halkların birlikte yaşadığı coğrafyalar üzerinde bulunmaktadır. Bu nedenle mesele, Kürtlerin Araplarla, Türklerle, Farslarla, Ermenilerle, Süryanilerle, veya diğer halklarla birlikte yaşayıp yaşamaması meselesi değildir.

Mesele, bu birlikteliğin Kürdistan ülkesinde eşitler arasında mı, yoksa egemen bir ulus ile egemenlik altına alınmış sömürge bir ulus arasında mı kurulacağıdır.

Kürtler, millet olarak başka halklarla barış içerisinde yüzyıllardır yaşıyor vede yaşayabilirler. Ancak birlikte yaşamak, Kürtlerin millet olmaktan, dillerinden, ülkelerinden, tarihsel hafızalarından ve siyasal haklarından vazgeçmeleri anlamına gelemez ve gelmemelidir.

“Kürtler ile diğer halklar iç içe yaşıyor” denilirken nedense sömürgeci ülkelerin; Türkiye, İran, Irak ve Suriye’nin Kürdistan’ı parçalayan mevcut yapay sınırları hiçbir zaman aynı sorgulamanın konusu yapılmıyor.

Elli yılın sonunda Kürdistan söz konusu olduğunda ise sınırlar gereksiz, ulus-devlet çağ dışı ve ayrılıkçılık çok tehlikeli olarak görülüyor; fakat Kürdistan’ı bölen bu mevcut yapay devletlerin sınırları dokunulmaz kabul ediliyor.

Çözüm Süreci Olarak Sunulan Entegrasyon Projesinin Temel Çelişkileri Buradadır

Eğer gerçekten sınırlar anlamsızsa, Kürdistan’ı dört parçaya ayıran sınırlar bu devletler için neden bu kadar anlamlıdır?

Eğer ulus-devlet modeli yanlışsa, neden bu yanlışlığın bedelini yalnızca devletsiz bırakılmış ve yüzyıllardır cezalandırılan Kürt milleti ödemektedir?

Öcalan’a soruyorum:

Eğer halkların iç içe yaşaması siyasal statüye engelse, mevcut devletlerin siyasal varlıkları ve Kürdistan ülkesini aralarında paylaşmak üzere kurulmuş yapıları hangi ilkeye dayanmaktadır?

Kurulacak Kürdistan’da elbette hiçbir insan evinden, yerinden çıkarılmamalı; hiçbir halk zorla yer değiştirmeye mecbur bırakılmamalıdır.

Kürdistanî çözüm; tehcir, intikam veya başka halkların haklarını inkâr etmek üzerine kurulmamalı; tam aksine, Kürdistan ülkesinde herkes eşit, özgür ve kültürel haklarıyla yaşamalıdır.

Kürdistan, coğrafi ve sosyolojik olarak büyük bir ülkedir. Bu ülke yalnızca Kürtlerin değil; bu topraklarda yaşayan bütün kadim halkların eşitlik, güvenlik ve özgürlük içerisinde yaşayacağı, herkesin ortak bir geleceğe sahip olacağı, serbest piyasa ekonomisini benimsemiş, demokratik, liberal ve çağdaş bir ülke olmalıdır.

İnsanların yerlerinden edilmesine karşı çıkmak başka, Kürtlerin kendi ülkelerinde siyasal statü sahibi olmasına karşı çıkmak bambaşkadır. Bu iki mesele, bilinçli ya da bilinçsiz biçimde asla birbirine karıştırılmamalıdır.

Benim şahsi düşüncem, partiler üstü ve Kürdistanî ölçüm bu konuda nettir:

Kimi örgütlerin ve siyasi yapıların sürekli dile getirdiği gibi, Barzanî ailesinin Güney Kürdistan’da ortaya koyduğu çözümün eleştirilmesi elbette mümkündür ve çokta kıymetlidir. Hiçbir Kürt lideri, partisi veya hareketi eleştiriden muaf tutulamaz. Ancak Güney Kürdistan’daki kazanımları, kimilerinin söylediği gibi yalnızca “üç vilayetten oluşan” ve “Kürtlerin bazı duygularının tatmini” seviyesine indirgemek, siyasi bir eleştiriden çok daha fazlasıdır.

Çünkü orası Federal Kürdistan devletidir. Bu yanlış söylem, Kürdistan’ın bir parçasında elde edilen devlet statüsünü ve halkımızın ödediği ağır bedelleri küçümsemek anlamına gelir.

Güney Kürdistan’daki kazanımlar elbette ki bütün Kürtlerin sorunlarını çözmemiştir ve çözemez. Zaten hiçbir ciddi Kürdistanî akıl, Kürdistan’ın bir parçasındaki kazanımın diğer parçaların bütün sorunlarını kendiliğinden çözeceğini iddia edemez ve etmemelidir. Fakat bir parçadaki kazanımın bütün parçaları kurtaramaması, onun değersiz olduğu anlamına gelmez.

Dört parçadan birinde elde edilen anayasal statü, parlamento, hükûmet, resmî dil ve kurumsal yapı yalnızca “duygusal bir tatmin” değildir. Bunlar, statüsüzlüğe mahkûm edilmiş bir millet açısından geleceğe yönelik çok önemli tarihsel ve siyasal kazanımlardır.

Ne Barzanî ailesinin her politikasını sorgusuzca kutsayalım ne de Apocu hareketin her tezini tartışılmaz bir hakikat olarak kabul edelim. Kürdistan’ın bütün parçalarındaki siyasi hareketleri, Kürt milletinin kolektif haklarına ve ulusal kazanımlarına yaptıkları katkılar üzerinden değerlendirelim.

Bir hareket Kürdistan’ın bir parçasında statü elde etmişse onu asla küçümseyemeyiz; eksiklerini eleştirir, kazanımlarını koruruz. Başka bir hareket farklı bir toplumsal model öneriyorsa onu da tartışırız. Fakat bu model Kürtlerin millet, ülke ve kendi kaderini tayin hakkını belirsizleştiriyorsa elbette bir bütünlük içerisinde, millet olarak buna sessiz kalmayız ve kalmamalıyız.

Kürt halkının sorunu elbette ki yalnızca sınırlar değildir. Fakat sınırları öne çıkarmamak adına Kürdistan’ın parçalanmışlığını, Kürtlerin statüsüzlüğünü ve egemen devletlerin kurduğu eşitsiz düzeni görünmez hâle getirmek de kesinlikle bir çözüm değildir.

Kürtlerin öncelikli meselesi, harita üzerine hemen yeni çizgiler çekmekten önce;

millet olarak tanınmak,

anadilini hayatın bütün alanlarında kullanmak,

kendi kendisini yönetmek

ve geleceği hakkında özgürce karar verebilmektir.

Bu hakların adı;

bağımsızlık,

federasyon,

konfederasyon,

özerklik

veya başka bir siyasal model olabilir.

Nihai kararı ne Ankara, ne Tahran, ne Bağdat, ne Şam ne de herhangi bir Kürt partisi veya örgütü tek başına verebilir.

Karar hakkı Kürdistan halkınındır.

Çünkü halkların kardeşliği, Kürtlerden kendi kimliklerini ve haklarını unutmalarını istemekle kurulamaz.

Gerçek kardeşlik, bir tarafın egemen, diğer tarafın statüsüz olduğu bir düzen değil; özgür iradelerin eşitlik temelinde kurduğu birlikteliktir.

Maaruf Ataoğlu

02 Eylül 2026

Gününüz aydın, gönlünüz huzurlu, umudunuz daim olsun. 🙏☀️

Bugün; kırgınlıkların biraz sustuğu, vicdanın daha çok konuştuğu bir gün olsun. Gönlümüz iyiliğe, sözümüz barışa, yüzümüz umuda dönük kalsın. 🌿🕊️

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

DEĞERLİ DOSTLARA VE KÜRDİSTAN KAMUOYUNA

Bilindiği üzere, daha önce kaleme aldığım yazılar nedeniyle dolaylı biçimde uyarılmıştım. Ancak ortamdan kendisine vazife çıkaranların baskılarına aldırmadan; Kürdistan halkının yararını gözeten, doğru ve yapıcı olduğuna inandığım eleştirel yazılarımı yazmaya devam ettim.

Yazılarım zaman zaman sert, zaman zaman duygu yüklü olabilir; fakat hiçbir zaman hakaret, kin veya düşmanlık içermemiştir. Tek gayem, halkımızın geleceğine ilişkin düşüncelerimi özgürce ifade etmek ve yanlış gördüğüm hususlara ayna tutmaktır.

Ne yazık ki son olarak, ailesini de yakından tanıdığım bir kişi tarafından yazılarımdan dolayı açıkça ölümle tehdit edildim.

Bu ciddi tehdidi dostlarımın ve Kürdistan kamuoyunun bilgisine sunuyorum. Düşüncelerimi şiddetle ve ölüm tehdidiyle susturmaya çalışanlar bilmelidir ki eleştiri hakkımdan ve halkımın yararına olduğuna inandığım gerçekleri dile getirmekten vazgeçmeyeceğim.

Kamuoyuna saygıyla duyururum.

Maaruf Ataoğlu

Sevgili Komşu köylüm Oğnutlu, abisi rahmetli Sıdık’ın bizim aile dostumuz olduğu Ali “Yıldız”;

Aşağıda sana hitaben yazdıklarımı senden korktuğum için değil, senin tekrar tefekküre yönelmen gerektiğini düşündüğüm için yazıyorum.

Ailen senin adını Ali koymuş.

Ali isminin nereden geldiğini bilir misin?

Hz. Ali’nin Hulefâ-yi Râşidîn arasındaki unvanının ne olduğunu bilir misin?

Hz. Muhammed’in neden “Ali, ilmin kapısıdır.” dediğini bilir misin?

Hz. Ali’nin unvanının “Veliyullah” olmasındaki hikmeti bilir misin?

Sevgili Ali,

Yetmiş yaşına merdiven dayamış bir insana “Ulan!” demek seni çok mu yüceltiyor?

Bana “Hırsız!” demen, beni gerçekten hırsız mı yapıyor?

“Senin kirli çamaşırlarını ortaya sererim.” demen, beni çok günahkâr biri mi yapıyor?

Bu mücadelenin sahibini değil, mücadeleyi eleştirenlerin bile başına neler getirdiğimizi biliyorsun; seni öldürürüm.” demen, seni kahraman mı yapıyor?

Yüz binlerce Kürdü düşman öldürdü.

Bu yetmiyormuş gibi PKK, KDP ve YNK de Kürdistan tarihinde “Brakujî” olarak anılan çatışmalarda birbirlerini öldürdüler. Peki, kimin eline ne geçti?

Sevgili Ali,

Bildiğim kadarıyla sen Mâhe Özen’in torunusun. Ağa çocuğusun ve asilzade bir aileye mensup olduğunu söylüyorsun. Gonugâ Jerî’ndeki ağalar kardeşlerine bê bextlik yapmazlardı. Çünkü o Aileler baxt sahibiydiler. Bildiğim kadarıyla ailecek sizinle herhangi bir düşmanlığımız yoktur; aksine rahmetli Abin Sıddık ile Aile dostluğumuz da vardı.

Seni bana karşı kimin, neden ve niçin doldurduğunu bilmiyorum.

“Ulan, hırsız!” diye tanımladığın ben; 1976 yılından beri ilk başta Dayım Abdullah İslamoğlu ile başlayan iş dünyasında çok önemli projelere imza atmış bir iş insanı ve yurtsever bir Kürdüm. Özgürlük mücadelesinde verdiğim bedelleri ve yaptıklarımı burada anlatmaktan hâyâ ediyorum.

Türkiye’de, Kuzey Afrika’da, Ortadoğu’da ve Avrupa’da Bingöllü, Muşlu, Vanlı, Ağrılı, Diyarbakırlı, Mardinli ve Karslı on binlerce Kürd insanına aş ve iş sağlamış biriyim. Yaklaşık yirmi yıl önce dünyaca ünlü Forbes Ekonomi dergisinde, milyonerler listesinde haber konusu olmuş bir iş insanıyım.

Peki, söyler misin; senin veya herhangi bir başkasının neyini çaldım da bana;

bana “ULAN, HIRSIZ!” diye hitap ediyorsun?

Beni ortadan kaldırman için sana bir görev mi verildi?

PKK’nin beni ortadan kaldırmak için sana böyle bir görev verdiğini de düşünmüyorum. Çünkü ben eleştirilerimle o hareketin dostuyum, düşmanı değil. Benim gibi elli yıllık ömrünü ve imkanlarını genel olarak Kürdistan özgürlük mücadelesine veren, tüm hareketlerle dostluk sürdüren bir insanı ortadan kaldırmak istemiş olmaları akıl ile izah edilebilir bir durum değildir.

Fakat yine de bu görevi sana kim vermişse o verenleri mahcup etmemek adına böyle bir şeye kalkışabilirsin. Beni öldürerek Kürd sorununu çözümüne katkı sunacağını düşünüyorsan bunu tereddüt etmeden yapabileceğini söylüyorsun zaten.

Yok, eğer ikinci düşünceni yapmak istersen, sağa sola haber verdiğin gibi, adamlırını gönderip kolumu bacağımı kırdırarak bana “ders vermek” suretiyle Apocu hareket içerisinde meşhur olmak istiyorsan da şunu bilmelisin:

Ben bir sürü ameliyatlar geçirmiş yaşlı ve kronik hastalıkları olan biriyim. Senin adamlarına karşı koyacak güç ve kuvvettimde olmayabilir. Ancak karşı koyacağımı ve pes etmeyeceğimi bilmeni isterim. Ayriyeten böyle bir davranışın seni meşhur ededeceğini düşünüyorsan bu düşüncen yanlıştır. Bu bana vereceğin zarar aynı zamanda hem ulusal bazda uluslararası düzeyde sürece zarar verir. Seni meşhur etmeyeceği gibi Mâhe Özen’in Ailesinin namına da leke sürer.

Ayriyeten Bingöl’de, Gonugâ Jêrîn’de veya Gonugâ Jorûn’da hiç kimsenin senin yüzüne bakmayacağı gibi seni toplumdan da dışlayacaklarını bilmelisin.

Sevgili Ali,

Sosyal medya üzerinden bana yönelttiğin bu tehdidin, Alman Ceza Kanunu bakımından ağır sonuçları olabilecek bir suç teşkil ettiğinin herhalde farkında değilsin. Zira bunun farkında olsaydın, bu tehdidi böylesine aleni bir biçimde yapmazdın diye düşünüyorum.

Ben, kendi ferasetim ve sağduyumla, öfkeyle ve düşünmeden yaptığın bu hareketi bana gözdağı vermek istediğini varsayıyor; yine de bu konunun şahsıma karşı bir öfke ve hazımsızlıktan kaynaklı olabileceğini düşünüyorum. Bu yüzden Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunup konuyu fazla büyütmek istemiyorum.

Umarım yazdıklarımı sağduyuyla okur ve bundan sonra komşuluk hukukuna uygun aklı selim davranışlar gösterirsin.

Selametle…

Sayın Tayip Temel,

Kendimce oldukça ağır bedeller ödemiş, şimdi sürgünde yaşamak zorunda olan ve dört basamak sonra yetmişinci basamağa ayak basacak bir Kürd iş insanı olarak cevap verme ihtiyacı duydum. Umarım bu duyarlılığımı bir karşıtlık olarak değil de düşüncelerimden ve fikirlerimden yararlanmayı esas alarak değerlendirirsiniz.

Kimse savaşın sürmesini, gençlerin ölmesini ve annelerin yüreğine yeniden ateş düşmesini istemiyor. Silahların susmasını elbette bütün Kürdler olarak destekliyoruz. Fakat siz de biliyorsunuz ki silahların susmasıyla gerçek ve kalıcı barışın sağlanması aynı şey değildir.

Barış; yalnızca bir tarafın silah bırakması, örgütünü feshetmesi ve elli yıllık mücadelenin üzerine çizgi çekerek bütün siyasal taleplerinden vazgeçmesi değildir. Barış; karşılıklı irade, müzakere, hukuk ve güvence demektir, Sayın Temel.

Peki, soruyorum:

Kürd halkının anayasal statüsü nerede?

Anadilinde eğitim hakkı nerede?

Yerel yönetimlerin yetkileri, siyasi tutukluların durumu, sürgündekilerin dönüşü ve halkın kendi geleceği üzerinde söz sahibi olması hangi hukuki metinde güvence altına alındı?

Bu soruları sormak barışa karşı çıkmak değildir, Sayın Temel. Tam tersine, barışın geçici bir sessizlik değil, kalıcı ve onurlu bir çözüm olmasını istemektir.

Suriye’de de ölçümüz makamlar ve fotoğraflar değil ki; Kürdlerin anayasal statüsü, topraklarının güvenliği, dillerinin resmî olarak tanınması ve kazanımlarının hukuken korunmasıdır. Bunlar güvence altına alınmadan gerçekleştirilecek askerî ve siyasi bir entegrasyonun “tarihsel başarı” diye sunulması sizce doğru mudur?

Bizi “savaşı uzaktan seyretmekle” veya “barıştan korkmakla” suçlamak yerine, bu düşüncelerimizin hangisinin barışa karşıtlık olduğunu lütfen söyleyiniz. Eğer bizim göremediğimiz hususlar varsa lütfen bize açıklayın, biz de öğrenelim. Eğer amacınız yapıcı eleştiriyi susturarak barış kurmaksa inanın ki bunu başaramazsınız. Kuracağınız bu yapı barış olmaz.

Ben şahsen, başta Kuzey Kürdistan olmak üzere, özgürlük mücadelesi veren tüm kanatlarla dayanışma içerisinde olan biri olarak her zaman savaşa karşı başka yöntemler bulunması gerektiğini dile getirmişimdir. Fakat şu anda T.C.’nin maestro olarak yönettiği şey, barış adı altında Kürd halkının haklarının ileri bir tarihe ertelenerek belirsizliğe bırakılmasıdır. İşte ben şahsen bu kurnazlığa karşıyım. Çünkü bu sürecin adını dahi koymayarak onu “Türkiye’yi Terörden Arındırma” olarak tanımladılar. Bana göre bu, kabul edilebilir bir durum değildir.

Silahların susmasına evet…

Teslimiyete, tasfiyeye ve güvencesizliğe hayır…

Gerçek barış; bir halkın iradesinden vazgeçmesiyle değil, haklarının tanınması ve güvence altına alınmasıyla mümkündür.

Saygıyla

Dünü, bütün yaşanmışlıklarıyla geride bıraktık. Bugün, yeni bir günle birlikte yeni bir haftaya başladık. Önümüzde yürünecek yeni yollar, söylenecek güzel sözler ve paylaşılacak nice dostluklar var. 🌿🕊️

Yeni haftamız sağlık, huzur ve güzellikler getirsin.

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

SÜRECİ NEDEN DESTEKLEMEYELİM?

Kanaatimce Kürdistan halkının ezici çoğunluğu, henüz gerçek anlamda bir barış sürecine dönüşmemiş olsa da çatışmaların sona ermesini hedefleyen bu süreci destekliyor.

Ben de şahsen destekliyorum.

Silahların susması, insanların ölmemesi, gençlerin toprağa düşmemesi, bundan sonra hiçbir annenin yüreğinin yanmaması her türlü siyasi hesabın üzerindedir. Bir insanın hayatı, bütün makam ve iktidar hesaplarından daha değerlidir. Bu nedenle çatışmasızlığı ve barış ihtimalini canıgönülden destekliyorum.

Ancak barışı desteklemek, önümüze konulan her metni sorgulamadan kabul etmek anlamına gelmemelidir.

Benim karşı çıktığım şey barış değil; barış adı altında T.C. ve Suriye’nin, Kürdlerin millî ve siyasal taleplerini sürekli belirsiz bir geleceğe ertelemesidir.

İtirazım silahların susmasına değil; silahlar sustuktan sonra Kürd halkının yeniden statüsüz, güvencesiz ve örgütsüz bırakılma ihtimalinedir.

Çünkü bugün adına “süreç” dediğimiz şeyde karşı tarafların takvimi, hukuki çerçevesi, denetim mekanizması ve nihai hedefi hâlâ açık değildir.

Bir süreçten söz edebilmemiz için öncelikle şu soruların cevaplanması gerekir:

Bu süreç kiminle yürütülüyor?

Kürd halkı hangi sıfatla bu sürecin içindedir?

Kürdleri bir millet ve siyasi bir taraf olarak mı kabul ediyorlar, yoksa çözülmesi gereken bir güvenlik meselesinin toplumsal unsuru olarak mı görüyorlar?

Varılmak istenen hedef eşit yurttaşlık mıdır, demokratik bütünleşme midir, yoksa Kürdlerin kendi millî taleplerinden vazgeçerek mevcut devlet düzenine entegre edilip teslim alınması mıdır?

Bu soruların cevabı verilmeden, yalnızca “Silahlar susuyor.” denilerek bütün bir milletin yıllarca uğruna mücadele verdiği geleceği belirsizliğe bırakılamaz.

BARIŞ BAŞKA, TASFİYE BAŞKADIR

Yukarıda belirttiğim gibi silahların bırakılması çok değerlidir; fakat bir milletin siyasi, millî ve anayasal haklarından vazgeçmesi bambaşka bir meseledir.

PKK’nin silah bırakması, kendisini feshetmesi veya başka bir yapıya dönüşmesi kendi kararıdır. Bizler onların kararlarına katılmasak da saygı duyarız. Bu husus öncelikle o örgütün vereceği bir karardır. Fakat hiçbir örgüt, parti ya da kişi, elli milyonluk Kürd milletinin geleceği adına devlet, federasyon, özerklik, anayasal statü ve kendi kaderini belirleme taleplerinden vazgeçmemelidir.

Çünkü Kürd meselesi PKK ile başlamadığı gibi PKK’nin silah bırakmasıyla da sona ermez.

PKK, Kürd halkının çocukları tarafından kurulan elli yaşında bir örgüttür; Kürdler ise bu topraklarda binlerce yıldır yaşayan kadim bir millettir.

Bir örgütün varlığı konjonktüre bağlı olabilir; fakat bir milletin dili, kimliği, toprağı ve özgürlük talebi asla konjonktürel değildir. Sömürgeci devletler, Kürd halkının geleceğini bu tür geçici siyasi hesaplarla ortadan kaldıramaz.

Bu nedenle örgütsel tasfiye ile Kürd meselesinin çözümünü birbirine karıştırmamamız gerekir. Eğer devletin hedefi yalnızca silahlı bir yapıyı ortadan kaldırmak, Kürdleri bireysel bazı haklarla mevcut düzene entegre etmek ve bütün millî talepleri “aşırı milliyetçilik” diye mahkûm etmekse ben şahsen buna barış değil, tasfiye derim.

ANAYASAL GÜVENCE OLMADAN HAK, LÜTUF OLARAK KALIR

Benim asıl itirazım tam da burada başlıyor.

Kürdlere birtakım kültürel imkânlar verilebilir. Kürtçe yayınların önü kısmen açılabilir, bazı üniversitelerde bölümler kurulabilir, seçim dönemlerinde birkaç Kürtçe cümle söylenebilir. Devlet televizyonlarında kısmen Kürtçe yayın ve programlar yapılabilir.

Bunların her biri geçmişe göre olumlu görülebilir. Ancak anayasal güvenceye bağlanmayan hiçbir hak kalıcı olamaz.

Bugün siyasi iktidarın hoşgörü gösterdiği bir hak, yarın başka bir iktidar tarafından yeniden yasaklanabilir. Kanunla verilen bir imkân, başka bir kanunla geri alınabilir. Genelgeyle açılan kapı, başka bir genelgeyle kapatılabilir.

Bir milletin varlığı iktidarların iyi niyetine bırakılamaz.

Kürdlerin dilini konuşabilmesi bir hükümet lütfu değil, doğuştan gelen millî bir haktır. Kürd kimliği seçimden seçime hatırlanacak kültürel bir renk değildir. Kürdistan ise yalnızca türkülerde ve tarih kitaplarında anılacak coğrafi bir hatıra olmamalıdır.

Gerçek bir barışın temelinde, Kürdlerin millet olarak anayasal bir çerçevede tanınması mutlaka yer almalıdır.

Kürtçe, anaokulundan üniversiteye kadar eğitim dili olmalı; kamusal alanda ve yerel yönetimlerde resmî güvenceye kavuşturulmalıdır. Yerel yönetimler güçlendirilmeli, halk kendi yaşadığı coğrafyanın yönetiminde gerçek anlamda söz ve karar sahibi olmalıdır.

Bunlar ayrılık talebi değil, eşitliğin asgari koşullarıdır.

BİZE “ŞİMDİLİK BUNLARLA YETİNİN” DENİLİYOR

Kürdlere uzun yıllardır aynı yöntem uygulanıyor:

Önce büyük umutlar yaratılıyor, ardından küçük bazı adımlar tarihî kazanımlar gibi sunuluyor. Sonra da Kürdlerden sabırlı olmaları, fazla talepte bulunmamaları ve “süreci bozmamaları” isteniyor.

Kürdlerin önüne her defasında şu seçenek konuluyor:

Ya verilenlerle yetineceksiniz ya da savaşın devamından sorumlu tutulacaksınız!

Bu, ilkeli ve dürüst bir yaklaşım değildir.

Barışı desteklemek ile haklarımızdan vazgeçmek arasında seçim yapmak zorunda değiliz. Hem silahların susmasını hem de Kürd halkının millî ve anayasal haklarının güvence altına alınmasını mutlaka savunmalıyız.

Neden birinden vazgeçerek diğerini seçelim?

Elbette ki hem annelerimiz ağlamasın hem de dilimizden, kimliğimizden ve siyasal geleceğimizden vazgeçmek zorunda kalmayalım.

Barış, Kürdlere haklarından vazgeçmelerinin karşılığında verilecek bir ödül değildir. Barış, iki tarafın birbirinin varlığını ve meşru haklarını tanıdığı onurlu bir uzlaşmanın başlangıç adımıdır.

SÜRECİ DESTEKLEMEK, ELEŞTİRME HAKKINDAN VAZGEÇMEK DEĞİLDİR

Bugün yapılan en büyük yanlışlardan biri, sürece dair benim gibi soru soran herkesi “barış karşıtı” ilan etmektir. Bunu yapan kimi kontrolsüz trollerin, millî birlik ve beraberliğin sağlanması için mutlaka kontrol altına alınmaları elzemdir.

Bizim gibi sürecin gelişim biçimini eleştirenlere, “Savaş devam mı etsin?”, “Gençler yeniden mi ölsün?” diye suçlamalar yöneltiliyor, hatta tehditler savruluyor. Bu insanlar ya okuduklarını anlamıyorlar ya da eleştirilerimizi savaş istemekle eş tutuyorlar.

Bu doğru değildir.

Ben savaş istemiyorum. Hiçbir Kürd ve Türk gencinin ölmesini kesinlikle istemiyorum. Hiçbir annenin evladının ardından ağıt yakmasını istemiyorum. Fakat tam da yeni acılar yaşanmasın diye kalıcı, adil ve anayasal bir çözüm talep ediyorum.

Çünkü adalete dayanmayan barış, geçici bir sessizliktir.

Sorunların üzerini örterek silahları bir süre susturabilirsiniz; fakat o sorunları ortadan kaldıramazsınız. Kürdlerin varlığı, dili, statüsü ve kendi kendilerini yönetme talebi çözüme kavuşturulmadığı sürece mesele farklı biçimlerde yeniden karşımıza çıkar.

Eleştiri süreci zayıflatmaz; aksine eksiklerini göstererek onu gerçek bir barışa dönüştürür. Sorgusuz itaat ise barışı değil, süregelen yanlışları güçlendirir.

BARIŞIN MUHATABI KÜRD HALKI OLMALIDIR

Kürd meselesi birkaç kişinin kapalı kapılar ardında yapacağı görüşmelerle çözülemez.

Bir kişinin iki dudağı arasından çıkacak sözler, milyonlarca Kürdün geleceğini belirleyemez ve belirlememelidir. Hiçbir Kürd örgütü, kendisini Kürd milletinin tek temsilcisi ilan ederek halkın tarihsel süreç içerisinde talep edegeldiği haklardan vazgeçemez.

Kürd siyasi partileri, sivil toplum kuruluşları, aydınlar, hukukçular, kadınlar, gençler, inanç toplulukları ve diasporadaki Kürdler sürece dâhil edilmelidir. Ortak bir Kürd iradesi oluşturulmadan yapılacak düzenlemeler, toplumsal meşruiyetten yoksun kalacaktır.

Ayrıca süreç şeffaf olmalıdır. Halk, kendi adına ne konuşulduğunu ve hangi hakların pazarlık konusu yapıldığını bilmelidir.

Barış gizli hesaplarla değil, açık ve güvenilir bir toplumsal sözleşmeyle kurulur.

GERÇEK BİR BARIŞ İÇİN ASGARİ TALEPLER

Kalıcı ve onurlu bir barış için en azından şu temel meseleler anayasal ve yasal güvenceye kavuşturulmalıdır:

• Kürdlerin millet olarak varlığının anayasal biçimde tanınması,

• Kürtçenin bütün lehçeleriyle korunması ve eğitim dili olması,

• Kürdlerin yoğun yaşadığı bölgelerde Kürtçenin kamusal ve resmî alanda kullanılabilmesi,

• Güçlü ve demokratik yerel yönetimlerin kurulması,

• Seçilmiş yöneticilerin idari kararlarla görevden alınmasına son verilmesi,

• Siyasi mahkûmların durumu için adil ve kapsamlı bir hukuki düzenleme yapılması,

• Sürgünde yaşayanların güvenli ve onurlu biçimde dönüşünün sağlanması,

• Koruculuk ve kayyım gibi çatışma döneminin kurumlarının tasfiye edilmesi,

• Köy boşaltmaları, faili meçhuller ve geçmişteki ağır hak ihlalleriyle yüzleşilmesi,

• Sürecin uygulanmasını denetleyecek bağımsız ve şeffaf mekanizmaların kurulması.

Bunlar bir millet için “aşırı” talepler değildir.

Asıl aşırılık, milyonlarca insanın kendi diliyle eğitim görme ve kendi kimliğiyle eşit yaşama isteğini tehlike olarak görmektir.

BEN ŞAHSEN BARIŞA DEĞİL, GÜVENCESİZLİĞE İTİRAZ EDİYORUM

Dolayısıyla mesele, “Süreci destekliyor musunuz, karşı mı çıkıyorsunuz?” sorusuna indirgenecek kadar basit değildir.

Evet, destekliyoruz.

Silahlar sussun.

İnsanlar ölmesin.

Analar ağlamasın.

Gençler dağlarda, cezaevlerinde ve sürgün yollarında ömür tüketmesin.

Fakat bunun karşılığında Kürdlerden millet olmaktan vazgeçmelerini kimse beklemesin. PKK ve Öcalan da halkımızın bu haklı taleplerini mutlaka aleni olarak dile getirsin.

Biz barışa değil, belirsizliğe karşıyız.

Biz çatışmasızlığa değil, tasfiyeye karşıyız.

Biz insanların evlerine dönmesine değil, halkımızın haklarının gelecek için güvencesiz bırakılmasına karşıyız.

Biz süreci bozmak istemiyoruz; tam aksine, sürecin gerçek bir barışa dönüşmesini istiyoruz.

Çünkü Kürd halkı artık geçici vaatler, seçim hesapları ve konjonktürel söylemlerle oyalanmak istemiyor. Bugün verilenin yarın geri alınmayacağı anayasal bir düzen istiyor.

Barış, Kürdlerin susması değildir.

Barış, Kürdlerin kendi kimliğiyle, diliyle, iradesiyle ve millî haklarıyla eşit yaşamasıdır.

Bunun için süreci destekliyorum; fakat eksiklerini söylemekten ve halkımın haklarını savunmaktan da asla vazgeçmiyorum.

Çünkü gerçek barış, eleştirinin susturulduğu yerde değil; hakikatin cesaretle söylendiği yerde kurulur.

Maaruf Ataoğlu

30 Ağustos 2026

Yeni gün; gönlümüze huzur, yüreğimize umut, soframıza bereket getirsin. Bugünümüz dünden güzel, yarınlarımız da aydınlık olsun. 🌿

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

Uğurlar olsun Mehdi Zana…

Ömrünü halkına ve Kürdistan davasına adayan onurlu bir yurtseverdin.

Kürdistan halkının başı sağ olsun.

Mekânın cennet, devrin daim olsun. 🌹

Mazlum Abdi, Kobanê direnişinden IŞİD’e karşı verilen savaşa kadar yalnızca bir askerî komutan olarak tanınmadı. On binlerce savaşçının başındaki bir general, uluslararası güçlerin muhatabı ve milyonlarca Kürdün gelecek umudu hâline geldi.

Kürdler onun şahsında statüsüzlüğe son verecek bir irade, Rojava’yı koruyacak bir güç; dört parça Kürdistan’a güven verebilecek tarihsel bir komutan, hatta millî bir lider görüyordu.

Bugün ise bütün bu tarihsel birikimi, İmralı heyetinin telkinleriyle Şam’da bir danışmanlık makamına sığdırmış görünüyor.

Fotoğrafa bakıldığında General’in yeni konumundan oldukça mutlu olduğu anlaşılıyor. Fakat ona güvenen, umutlarını onun omuzlarına yükleyen Kürdlerin aynı mutluluğu duyduğunu söylemek hiç de mümkün değil.

Ben üzgünüm!

Neden mi?

On binlerce Kürd kardeşimizin canı pahasına yeşeren bir umudun; Kürd kadınlarının zincirlendiği, pazarlarda satıldığı o karanlık dönemin izlerini taşıyan bir yönetimin danışmanlığına indirgenmesinden üzgünüm.

Üzgünlüğü de geçtim…

Bir Kürd olarak, halkımızın onurunu ve geleceğini temsil etmesi beklenen bir generalin, Colani’nin kurduğu düzen içerisinde kendisine makam aramasından hicap duyuyorum.

Yaşam dediğimiz şey, en fazla yüz yıllık bir zaman cetveline sıkışmış kısacık bir süredir.

Bunun için değer miydi General?

Elli milyon Kürdün yüreğinde kurduğun tahtı, bir danışmanlık koltuğuna değişmeye değer miydi?

Seksen bin kişilik ordunla milyonlarca mazlum Kürdün sığınabileceği bir umut, geleceğine güvenebileceği bir baht olmuştun. Rojhilat’tan Rojava’ya, Başûr’dan Bakur’a kadar nam salmış; parçalanmış bir milletin ortak umuduna dönüşmüştün.

Peki, bütün bunlar bunun için miydi?

Kürd halkı senden bir makam değil, anayasal statü bekliyordu.

Bir danışmanlık unvanı değil, Kürd dilinin ve kimliğinin güvence altına alınmasını bekliyordu.

Şam saraylarında bir koltuk değil, Rojava’da onurlu ve güvenceli bir gelecek bekliyordu.

Kendi adıma söylüyorum:

Umutlarımı kırdın General…

Hatta Kürd milletinin sana bağladığı umudu, bir danışmanlık makamına sattın!

Değer miydi?

Elli milyonluk bir milletin umudunu, Şam’da bir koltuğa sığdırmak sana hiç yakıştı mı be General?

Maaruf Ataoğlu
29 Ağustos 2026

Yeni gün; gönlümüze huzur, soframıza bereket, ömrümüze sağlık getirsin. Umudumuz diri, yolumuz açık, yüzümüz daima güleç olsun. 🌿🕊️

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

Hayatın bize yeniden uzattığı bugünkü tertemiz sayfayı; güzel sözlerle, iyiliklerle ve unutulmayacak tebessümlerle dolduralım. Gönlünüz ferah, yolunuz açık, gününüz aydınlık olsun. 🌿🕊️

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

Yeni gün; Şerewdin’in güneşiyle gönlümüze huzur, soframıza bereket, hayatımıza sağlık ve umut getirsin. Yüzümüzden tebessüm, yüreğimizden sevgi eksik olmasın. 🌿🕊️

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

“DEVRİMİMİZ” KUTLU OLSUN!

On binlerce şehitten sonra Güneybatı Kürdistan’da, yani Rojava’da; özerklik, federasyon, hatta bağımsızlık bekliyorduk…

Geldiğimiz noktada ise bir Kürd kadının, başı açık biçimde eski HTŞ yöneticisi Colani’nin yanında durup fotoğraf vermesini “devrim” diye alkışlıyoruz!

Ne anayasal statü var ne Kürd dilinin güvencesi…

Ne özerklik var ne de federasyon…

Ama bizim bir fotoğrafımız var!

Demek ki on binlerce şehidin kanıyla büyüttüğümüz ulusal hedefler, sonunda bir “FOTOĞRAF” karesi kadar küçüldü. Kürdistan hayali bir fotoğrafa, özgürlük mücadelesi ise başı açık bir YPJ gerillasının Colani’den izin alarak yanında durabilmesine indirgendi!

Rabbim, zafer diye sevindiğimiz şu yenilgilere bak!

Allah biz Kürdlere akıl, feraset ve ulusal şuur ihsan eylesin.

Maaruf Ataoğlu

26 Ağustos 2026

“DEVRİMİMİZ” KUTLU OLSUN!

On binlerce şehitten sonra Güneybatı Kürdistan’da, yani Rojava’da; özerklik, federasyon, hatta bağımsızlık bekliyorduk…

Geldiğimiz noktada ise bir Kürd kadının, başı açık biçimde eski HTŞ yöneticisi Colani’nin yanında durup fotoğraf vermesini “devrim” diye alkışlıyoruz!

Ne anayasal statü var ne Kürd dilinin güvencesi…

Ne özerklik var ne de federasyon…

Ama bizim bir fotoğrafımız var!

Demek ki on binlerce şehidin kanıyla büyüttüğümüz ulusal hedefler, sonunda bir “FOTOĞRAF” karesi kadar küçüldü. Kürdistan hayali bir fotoğrafa, özgürlük mücadelesi ise başı açık bir YPJ gerillasının Colani’den izin alarak yanında durabilmesine indirgendi!

Rabbim, zafer diye sevindiğimiz şu yenilgilere bak!

Allah biz Kürdlere akıl, feraset ve ulusal şuur ihsan eylesin.

Maaruf Ataoğlu

26 Ağustos 2026

Yeni gün; gönlümüze huzur, soframıza bereket, hayatımıza sağlık ve umut getirsin. Yüzümüzden tebessümün, yüreğimizden sevginin eksik olmadığı güzel bir gün olsun. 🌿🕊️

🌞 Sıêwê Şıma Wêşıb… 💚

ALMANYA BAŞTA OLMAK ÜZERE DİASPORADA KÜRD SORUNU

Avrupa’da yaşayan Kürdlerin sayısının iki buçuk ila üç milyonu aştığı tahmin ediliyor. Almanya başta olmak üzere Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinde artık birkaç kuşaktır yaşayan büyük bir Kürd nüfusu bulunuyor. Bu insanların önemli bir bölümü bulundukları ülkelerin vatandaşlığını aldı. Çocukları Avrupa’da doğdu, Avrupa okullarında eğitim gördü ve Avrupa’nın siyasal, hukuki ve ekonomik sistemi içerisinde yetişti.

Öyleyse şu soruyu sormamız gerekiyor: Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa veya İspanya vatandaşı olan bu insanlar neden hâlâ Kürdistan sevdasıyla yanıp tutuşuyor? Neden Dersim’i, Amed’i, Hewlêr’i, Mahabad’ı ve Qamişlo’yu kendi memleketleri olarak görmeye devam ediyor? Neden Avrupa’nın refahı, güvenliği ve vatandaşlık hakları onların Kürd kimliğine duydukları bağlılığı ortadan kaldırmıyor? Bu soruların cevabı yalnızca siyasal değil; tarihsel, sosyolojik ve psikolojiktir.

DİASPORADAKİ KÜRDLER KİMDİR?

Avrupa’daki Kürd toplumu tek tip ve homojen bir kitle değildir. Kuzey, Güney, Doğu ve Güneybatı Kürdistan’dan gelenler vardır. Kurmanc, Zaza, Soran, Goran ve Lur kimliklerine mensup insanlar vardır. Müslüman, Êzidî, Alevî, Hristiyan ve herhangi bir inanca bağlı olmayan Kürdler vardır. Sağcı, solcu, muhafazakâr, sosyalist, liberal, milliyetçi ve siyasetten uzak duran kesimler bulunmaktadır.

Göç nedenleri de birbirinden farklıdır. Bir kısmı 1960’lı ve 1970’li yıllarda işçi olarak Avrupa’ya geldi. Bir kısmı askerî darbelerden, köy boşaltmalarından, çatışmalardan, siyasal baskılardan ve ekonomik yoksulluktan kaçtı. Bir kısmı Irak’taki Enfal ve kimyasal saldırıların, İran’daki baskıların, Suriye’deki kimliksizleştirme siyasetinin mağduruydu. Daha sonraki kuşaklar ise Avrupa’da doğdu.

Dolayısıyla bugün “Avrupa Kürdleri” dediğimiz topluluk, yalnızca memleketinden ayrılmış göçmenlerden oluşmuyor. Avrupa’da doğmuş, eğitim görmüş, meslek sahibi olmuş, ekonomik ve toplumsal hayatın içine yerleşmiş ikinci, üçüncü, hatta dördüncü kuşak Kürdlerden oluşan kalıcı bir toplumsal gerçeklikten söz ediyoruz. Bu insanlar artık Avrupa’nın misafiri değildir. Avrupa toplumlarının vatandaşları ve asli unsurlarıdır. Fakat aynı zamanda Kürddürler.

Bu iki kimlik birbirinin düşmanı veya alternatifi değildir. Bir insan hem Almanya’nın eşit vatandaşı hem de Kürd milletinin mensubu olabilir. Hem yaşadığı ülkeye bağlılık duyabilir hem de atalarının vatanına karşı tarihsel ve manevi sorumluluk taşıyabilir. Aidiyet, insanın iki seçenekten yalnızca birini seçmek zorunda olduğu dar bir kimlik meselesi değildir.

VATANDAŞLIK NEDEN KÜRDİSTAN ÖZLEMİNİ ORTADAN KALDIRMIYOR?

Bir pasaport insanın vatandaşlığını değiştirir; fakat hafızasını, ailesini, anadilini ve tarihsel aidiyetini ortadan kaldırmaz. Diasporadaki Kürdlerin Kürdistan’a bağlılığının en önemli nedeni, Kürd meselesinin henüz adil ve demokratik bir çözüme kavuşmamış olmasıdır. Kürdlerin önemli bir bölümü kendi ülkesinden ekonomik refah arayışıyla değil; baskı, savaş, sürgün, inkâr ve güvensizlik nedeniyle ayrıldı.

İnsan yalnızca doğduğu topraklardan değil, yaşadığı acılardan da bir kimlik edinir. Köyü boşaltılmış bir ailenin çocuğu Avrupa’da doğsa bile ailesinin hikâyesini hafızasında taşır. Anadilini konuştuğu için aşağılanan bir babanın yaşadıkları çocuklarının hafızasına geçer. Enfal’den, Dersim’den, Halepçe’den, Mahabad’dan, Şengal’den veya Kobanê’den gelen hatıralar bir kuşakla birlikte ortadan kalkmaz.

Kürdistan özlemi bu nedenle yalnızca coğrafi bir özlem değildir. Aynı zamanda tanınma, adalet, güvenlik ve onurlu yaşama arzusudur. Diasporadaki Kürd, çoğu zaman Avrupa’ya geldikten sonra Kürdlüğünü daha açık biçimde fark eder. Çünkü kendi ülkesinde yasaklanan dilini Avrupa’da öğrenebilir, saklanan tarihini okuyabilir ve kimliğini korkmadan ifade edebilir. Uzaklık bazen aidiyeti zayıflatmaz; tersine güçlendirir. Avrupa’daki özgürlük ortamı, Kürd kimliğini eritmek yerine görünür hâle getirmiştir.

KÜRDİSTAN SEVGİSİ ROMANTİK BİR NOSTALJİ MİDİR?

Elbette diasporadaki Kürdistan sevgisinin zaman zaman romantik ve duygusal bir biçim aldığı doğrudur. Yıllardır memleketine gitmeyen, oradaki toplumsal değişimi yakından izlemeyen bazı insanlar Kürdistan’ı hatıralarında idealize edebilir. Fakat buradan hareketle bütün bir diasporanın aidiyetini küçümsemek haksızlıktır.

Kürdistan sevgisi yalnızca dağlara, köylere veya çocukluk anılarına duyulan özlem değildir. Bir milletin kendi adıyla yaşaması, dilini özgürce kullanması, tarihini öğrenmesi, kültürünü koruması ve geleceği hakkında söz sahibi olması isteğidir. Bu nedenle Avrupa vatandaşlığı ile Kürdistan sevdası arasında bir çelişki yoktur.

Avrupa’nın demokratik değerlerini benimseyen bir Kürdün, aynı hakların kendi halkı için de geçerli olmasını istemesi son derece doğaldır. Almanya’da anadilini, kültürünü ve siyasal görüşünü özgürce ifade edebilen bir Kürd, aynı özgürlükleri Amed’de, Dersim’de, Hewlêr’de, Mahabad’da veya Qamişlo’da yaşayan halkı için de isteyebilir. Bu, yaşadığı ülkeye sadakatsizlik değil; demokratik değerlerde tutarlılıktır.

ASIL SORUN: KALABALIĞIZ AMA ORTAK İRADEMİZ ZAYIF

Avrupa’daki Kürdlerin temel sorunu sayısal yetersizlik değildir. İki buçuk ila üç milyonu aşan bir topluluk, birçok Avrupa ülkesinin nüfusuna yaklaşan önemli bir toplumsal güçtür. Sorun, bu nüfusun ortak ve bağımsız bir iradeye dönüştürülememesidir.

Kürdler dernekler, partiler, federasyonlar, inanç toplulukları, hemşeri çevreleri ve çeşitli örgütler arasında parçalanmış durumdadır. Hemen her siyasal hareketin Avrupa’da kendisine bağlı bir yapılanması vardır. Bu kuruluşların geçmişte önemli hizmetler yaptığı, kimliğin ve dayanışmanın korunmasına katkı sunduğu inkâr edilemez. Ancak dürüstçe kabul etmeliyiz ki bu yapıların önemli bir bölümü, bütün Avrupa Kürdlerini kapsayan bağımsız kurumlar olmaktan çok, bağlı oldukları siyasal hareketlerin uzantısı gibi çalışmaktadır.

Böyle olunca Kürdler ortak millî meselelerde dahi yan yana gelemiyor. Bir parçadaki siyasal rekabet Avrupa’ya taşınıyor; bir örgütün mensubu diğerini rakip, hatta düşman olarak görebiliyor. Kürdistan’daki ayrılıklar diasporada yeniden üretiliyor. Hangi bayrağın asıl bayrak olduğu, hangi liderin daha büyük olduğu ve hangi partinin daha çok bedel ödediği tartışılırken ortak geleceğimiz gözden kaçıyor.

Kürdler başka devletlerin, partilerin ve ideolojik merkezlerin etkisinden şikâyet ediyor; fakat kendi bağımsız toplumsal kurumlarını kurmakta gecikiyor. Başka siyasal yapıların listelerinde birkaç kişinin milletvekili seçilmesini büyük başarı sayıyor, milyonlarca Kürdün ortak iradesini oluşturacak kalıcı bir mekanizma kuramıyoruz.

Temsil edilmekle görünür olmak aynı şey değildir. Bir partinin listesinde yer alan Kürd kökenli siyasetçi, yalnızca etnik kökeni nedeniyle Kürd toplumunun temsilcisi sayılmaz. Temsil; bir topluluğun iradesiyle seçilmeyi, ona hesap vermeyi ve onun ortak taleplerini savunmayı gerektirir. Avrupa Kürdleri bugün görünürdür; fakat yeterince örgütlü ve temsil edilmiş değildir.

ALMANYA’DA İLK ADIM: KURDISCHE GEMEINSCHAFT DEUTSCHLAND — KGD

Avrupa’daki Kürd nüfusunun en büyük bölümü Almanya’da yaşamaktadır. Bu nedenle ortak ve bağımsız örgütlenmenin ilk güçlü adımı Almanya’da atılabilir.

Kurdische Gemeinschaft Deutschland, kısaca KGD — Almanya Kürd Topluluğu; herhangi bir partiye, örgüte, lidere veya ideolojik merkeze bağlı olmadan Almanya’da yaşayan bütün Kürdleri ortak toplumsal ve millî değerler etrafında buluşturan demokratik, çoğulcu ve şeffaf bir sivil yapı olarak kurulmalıdır.

KGD; Kurmanc, Zaza, Soran, Goran ve Lur ayrımı yapmadan, Kürdistan’ın dört parçasından gelen bütün Kürdlere açık olmalıdır. Kadınların, gençlerin, akademisyenlerin, iş insanlarının, emekçilerin, hukukçuların, sanatçıların ve farklı inanç topluluklarının eşit biçimde temsil edildiği ortak bir toplumsal zemin oluşturmalıdır.

KGD, Almanya’da bulunan mevcut Kürd parti ve kurumlarının karşısında ya da üzerinde konumlanan yeni bir siyasi parti olmamalıdır. Mevcut yapıların çalışmalarına müdahale etmeden, bütün Kürdleri ilgilendiren ortak toplumsal, kültürel ve millî meselelerde bağımsız bir koordinasyon ve temsil kurumu olarak çalışmalıdır.

Bu yapı, Avrupa Kürdleri Birliği’nin alternatifi değil; Almanya’daki kurucu ve güçlü ayağı olmalıdır. Almanya’da edinilecek kurumsal tecrübe, diğer Avrupa ülkelerinde kurulacak bağımsız Kürd topluluklarıyla birleşerek Avrupa çapında ortak bir temsil mekanizmasına dönüşebilir.

NEDEN AVRUPA KÜRDLERİ BİRLİĞİ KURULMASIN?

Artık Avrupa’daki Kürdlerin, mevcut parti ve örgütlerin üzerinde veya karşısında değil; bunlardan bağımsız ve hepsine eşit mesafede duran ortak bir sivil çatıya ihtiyacı vardır. Bu yapının adı “Avrupa Kürdleri Birliği”, “Avrupa Kürd Meclisi” veya üzerinde uzlaşılacak başka bir isim olabilir. Önemli olan isim değil; kuruluş ilkeleri, temsil gücü ve bağımsızlığıdır.

Böyle bir birlik hiçbir partinin arka bahçesi olmamalıdır. Hiçbir liderin, örgütün, devletin veya ideolojik merkezin talimatıyla hareket etmemelidir. Kürdistan’ın herhangi bir parçasındaki iktidar mücadelelerinin Avrupa şubesi hâline gelmemelidir.

Avrupa Kürdleri Birliği; demokratik, çoğulcu ve şeffaf olmalı; şiddeti değil, sivil ve meşru siyaseti esas almalı; kadınların ve gençlerin eşit katılımını güvence altına almalı; bütün lehçelere, inançlara ve siyasal düşüncelere açık olmalıdır. Kürdistan’ın dört parçasından ve diasporada doğan kuşaklardan dengeli temsil sağlamalı; yönetim organlarını özgür seçimlerle belirlemeli ve görev sürelerini sınırlandırmalıdır. Gelir ve harcamalarını düzenli biçimde kamuoyuna açıklamalı, kişilere değil ilkelere bağlı kalmalı ve Avrupa hukukuna uygun çalışmalıdır.

Bu birlik bir başka Kürd partisi olmamalıdır. Mevcut partileri tasfiye etmeyi veya herkesin aynı düşünmesini amaçlamamalıdır. Tam tersine, farklılıkların ortak millî ve toplumsal meselelerde birlikte hareket edebilmesini sağlayan bir koordinasyon ve temsil zemini olmalıdır. Çünkü birlik herkesin aynılaşması değildir; farklılıkların ortak sorumlulukta buluşmasıdır.

BÖYLE BİR ÖRGÜTLENME NE YAPMALIDIR?

Avrupa Kürdlerinin ortak kurumu yalnızca bildiri yayımlayan veya kriz zamanlarında gösteri düzenleyen bir yapı olmamalıdır. Avrupa’daki Kürdlerin günlük sorunlarına dokunan, somut hizmet üreten ve gelecek kuşakları hazırlayan kurumsal bir güç hâline gelmelidir.

Öncelikli çalışma alanlarından biri anadil olmalıdır. Avrupa’da doğan Kürd çocuklarının önemli bir kısmı Kürdçeyi ya hiç bilmiyor ya da sınırlı konuşuyor. Dil kaybedildiğinde yalnızca kelimeler değil, bir halkın hafızası ve dünyayı algılama biçimi de kaybolur. Kurmancî, Zazakî, Soranî ve diğer Kürd dili kollarında çağdaş eğitim programları hazırlanmalı; hafta sonu okulları açılmalı; dijital dersler, çocuk kitapları ve öğretmen yetiştirme çalışmaları desteklenmelidir.

İkinci önemli alan eğitim ve gençliktir. Üniversite öğrencileri, akademisyenler, iş insanları, hukukçular, doktorlar, mühendisler, sanatçılar ve emekçiler arasında mesleki dayanışma ağları kurulmalıdır. Gençlere yalnızca geçmişin acıları değil, geleceği kurmanın bilgi ve sorumluluğu da aktarılmalıdır.

Üçüncü alan siyasal temsildir. Avrupa ülkelerindeki parlamento, belediye, medya, üniversite ve sivil toplum kurumlarıyla düzenli ilişkiler geliştirilmelidir. Kürd meselesi yalnızca güvenlik başlığı altında değil; insan hakları, demokrasi, kültür, dil, ekonomik kalkınma ve bölgesel barış çerçevesinde anlatılmalıdır.

Dördüncü alan toplumsal dayanışmadır. Yeni gelen göçmenlere, kadınlara, yaşlılara, gençlere ve hukuki desteğe ihtiyaç duyan ailelere yardımcı olacak kurumlar oluşturulmalıdır. Aile içi şiddet, uyuşturucu, gençlerin suç örgütlerine yönelmesi, eğitimden kopma ve kimlik bunalımı gibi sorunlar görmezden gelinmemelidir.

Beşinci alan ekonomik iş birliğidir. Avrupa’da binlerce başarılı Kürd iş insanı ve meslek sahibi bulunuyor. Fakat bu ekonomik güç ortak eğitim, kültür, araştırma ve lobi kurumlarına yeterince dönüşmüyor. Şeffaf bir fon kurularak dil, kültür, akademi ve gençlik projeleri desteklenebilir.

Altıncı alan bağımsız bilgi üretimidir. Avrupa Kürdlerinin nüfusu, eğitim durumu, ekonomik gücü, siyasal eğilimleri ve toplumsal sorunları hakkında güvenilir verilerimiz son derece sınırlıdır. Bir araştırma merkezi kurularak bilimsel raporlar hazırlanmalı ve Avrupa kamuoyuna farklı dillerde sunulmalıdır. Bilgi üretmeyen bir toplum, başkalarının kendisi hakkında ürettiği tanımların mahkûmu olur.

AVRUPA’DAKİ KUŞAKLAR ARASINDA BÜYÜYEN MESAFE

Birinci kuşak için Kürdistan çoğunlukla yaşanmış bir coğrafyadır. İkinci kuşak için aileden devralınan bir hafıza, üçüncü ve dördüncü kuşak için ise daha çok kimlik ve anlam arayışıdır.

Yeni kuşakların Kürdlüğü, anne ve babalarının Kürdlüğüyle aynı biçimde yaşaması beklenemez. Avrupa’da doğan bir gencin dili, kültürü, beklentileri ve siyaset anlayışı farklıdır. Bu farklılığı yabancılaşma veya ihanet olarak görmek büyük bir hatadır.

Gençler yalnızca slogan dinlemek istemiyor. Soru sormak, eleştirmek, karar süreçlerine katılmak ve somut sonuç görmek istiyor. Kadınlar yalnızca etkinliklere katılan destekçiler değil, yönetimin eşit özneleri olmak istiyor. Eğitimli kesimler dogmatik bağlılık yerine demokratik tartışma ve hesap verebilirlik arıyor. Eğer Kürd kurumları bu değişimi anlamazsa genç kuşaklarla bağları giderek kopacaktır.

KGD’nin ve gelecekte kurulacak Avrupa Kürdleri Birliği’nin dili geçmişe hapsolmuş değil, geleceğe açık olmalıdır. Tarihsel acıları unutmamalı; fakat çocuklarımıza yalnızca mağduriyet mirası bırakmamalıdır. Bir millet kendisini sadece başına gelen felaketlerle tarif edemez. Bilimiyle, sanatıyla, ekonomisiyle, kültürüyle ve gelecek tasavvuruyla da var olmalıdır.

ÇİFTE SORUMLULUK

Avrupa’daki Kürdlerin iki yönlü bir sorumluluğu vardır. Birincisi, yaşadıkları ülkelerin hukukuna saygı göstermek, demokratik hayatına katılmak ve toplumsal gelişimine katkı sunmaktır. Kürdler Almanya’nın, Fransa’nın, Hollanda’nın, Belçika’nın ve yaşadıkları diğer ülkelerin sorunlarıyla da ilgilenmelidir. İkincisi ise kendi dillerini, kültürlerini ve millî hafızalarını gelecek kuşaklara aktarmak; Kürd halkının demokratik haklarını sivil ve meşru yollarla savunmaktır.

Bu iki sorumluluk birbirini dışlamaz; aksine tamamlar. Avrupa demokrasilerinden yararlanan Kürdler, demokratik kültürü kendi iç örgütlenmelerinde de uygulamalıdır. Kendi kurumlarımızda eleştiriyi yasaklayıp Avrupa devletlerinden demokrasi talep edemeyiz. Kendi aramızda kadınlara, gençlere ve farklı düşünenlere yer vermeden eşitlikten söz edemeyiz. Mali kaynaklarımızı şeffaf yönetmeden hesap verebilir siyaset isteyemeyiz. Kürdlerin en büyük sınavlarından biri, savundukları değerleri kendi kurumlarında hayata geçirebilmektir.

BİRLİK İÇİN ÖNCE ZİHNİYET DEĞİŞİMİ

Avrupa Kürdlerini bir araya getirmek için yalnızca yeni bir tabela asmak yetmez. Öncelikle siyasal ve toplumsal zihniyetimizin değişmesi gerekir. Birbirimizi hangi partiye mensup olduğumuza göre değil, Kürd toplumuna ne kattığımıza göre değerlendirmeliyiz. Farklı düşünene hemen hain, işbirlikçi veya düşman deme alışkanlığından vazgeçmeliyiz.

Eleştiri düşmanlık değildir. Bağımsız düşünmek de ihanet değildir. Hiçbir parti, örgüt, lider veya aile Kürd milletinden büyük değildir. Siyasi yapılar millet için vardır; millet siyasi yapılar için değil.

Avrupa Kürdleri kendi özgür iradesini ortaya koymadıkça başka siyasi yapıların, devletlerin ve günlük hesapların etkisinde kalmaya devam edecektir. Bir kriz çıktığında sokaklara dökülen, kriz sona erdiğinde dağılan bir topluluk olmak yerine; sürekli çalışan kurumlara, uzman kadrolara ve ortak stratejiye sahip bir toplum hâline gelmeliyiz.

SONUÇ: AVRUPA’DA YAŞAYAN AMA KÜRDİSTAN’I UNUTMAYAN BİR TOPLUM

Avrupa’daki Kürdler ne geçici misafirdir ne de geçmişinden kopmuş insan topluluklarıdır. Onlar Avrupa’nın vatandaşları, Kürd milletinin ise diasporadaki büyük ve etkili bir parçasıdır.

Alman, Fransız, Hollanda, Belçika veya İspanya pasaportu taşımaları Kürd kimliklerini ortadan kaldırmaz. Çünkü vatandaşlık hukuki; aidiyet ise tarihsel, kültürel ve manevi bir bağdır. Kürdistan sevgisi yalnızca geçmişe duyulan özlem olarak kalmamalıdır. Bilgiye, örgütlenmeye, kültürel üretime, ekonomik dayanışmaya ve demokratik temsil gücüne dönüşmelidir.

Artık kendimize şu soruyu sormalıyız: Milyonlarca insanız; fakat ortak irademiz nerede? Başkalarının siyasi hesaplarının içerisinde dağınık biçimde var olmaya devam mı edeceğiz, yoksa kendi bağımsız, çoğulcu ve demokratik kurumlarımızı mı oluşturacağız?

Kanaatim açıktır: İlk adım olarak Almanya’da yaşayan bütün Kürdlerin katılabileceği bağımsız, demokratik ve çoğulcu bir Kurdische Gemeinschaft Deutschland — KGD kurulmalıdır. Ardından Almanya başta olmak üzere bütün Avrupa ülkelerindeki bağımsız Kürd topluluklarının katılacağı bir Avrupa Kürdleri Birliği oluşturulmalıdır.

Bu yapılar hiçbir partiye karşı olmamalı, hiçbir partinin emrine de girmemelidir. Kürdlüğün ortak paydasında; demokrasi, hukuk, çoğulculuk ve şeffaflık ilkeleriyle hareket etmelidir.

Bugün Avrupa’da sahip olduğumuz nüfus, eğitim, tecrübe ve ekonomik güç küçümsenemeyecek kadar büyüktür. Eksik olan imkân değil; ortak irade, güven ve kurumsal akıldır.

Birbirimizin gölgesinde küçülmek yerine, birbirimizin gücüyle büyümeliyiz.

Çünkü diaspora yalnızca sürgünün adı değildir. Doğru örgütlendiğinde diaspora; bir milletin hafızası, dünyaya açılan kapısı ve geleceğini kuran en önemli güçlerinden biridir.

Maaruf Ataoğlu

26 Ağustos 2026

Türkiye’de adına ister “Çözüm Süreci”, ister “Terörsüz Türkiye”, ister “Millî Birlik ve Kardeşlik Projesi” denilsin; Kürd meselesinin yeniden siyasal gündemin merkezine yerleşmesi önemlidir.

Silahların susması, insanların ölmemesi ve yeni acıların yaşanmaması, vicdan sahibi herkesin desteklemesi gereken bir gelişmedir. Hiçbir anne çocuğunun tabutuna sarılmamalı; hiçbir genç dağlarda, cezaevlerinde veya şehirlerin sokaklarında hayatını kaybetmemelidir.

Fakat Kürdler açısından asıl mesele sürecin adı değil, içeriğidir.

Çünkü barış başka, silahsızlandırma başka; çözüm başka, tasfiye başka; kardeşlik başka, teslimiyet bambaşkadır.

Devlet yetkililerinin kullandığı dile bakıldığında, sürecin öncelikle PKK’nin silah bırakması ve örgütsel yapısının tasfiyesi üzerinden yürütüldüğü görülmektedir. Her devlet karşısındaki silahlı yapının silah bırakmasını ister. PKK de aldığı kararların ve yürüttüğü mücadelenin sorumluluğunu taşır. Ancak PKK’nin silah bırakmasıyla Kürd meselesinin çözüldüğünü ilan etmek, tarihsel ve siyasal gerçekleri inkâr etmektir.

Çünkü Kürd meselesi PKK ile başlamadı, PKK’nin tasfiyesiyle de bitmeyecektir.

PKK yokken de Kürdler ve Kürdistan vardı; yasaklanan Kürd’çe dili, değiştirilen yer adları, inkâr edilen kimlik, bastırılan isyanlar, “Şey Said, Agri, Zilan, Dersim” sürgünler, faili meçhul cinayetler ve yakılan köyler vardı.

PKK silah bırakabilir, kendisini feshedebilir veya başka bir siyasal çizgiye yönelebilir. Bu, örgütün kendi tercihi ve kararıdır.

Fakat hiçbir örgütün kararı, Kürd milletinin millet olmaktan doğan haklarını asla ortadan kaldıramaz.

Kürdlerin sorması gereken temel soru şudur:

Biz silahlardan mı arındırılıyoruz, yoksa millî ve demokratik taleplerimizden mi vazgeçiyoruz?

Kürdler bu süreci peşinen reddetmemeli; fakat “PKK ‘nin”Öcalanın istediği gibi kayıtsız şartsız da desteklememelidir. Ayriyeten Kürd halkı açısından silahların susmasını bir teslimiyet, barışı savunmak ise mücadeleden vazgeçmek değildir. Tam tersine Kürdler, çatışmanın sona ermesini desteklerken siyasal, kültürel ve millî hakları için demokratik mücadeleyi çok daha güçlü sürdürebilmelidir.

Ancak bu destek, asla iktidara verilmiş bir açık çek olmamalıdır.

“Önce silahlar bırakılsın, haklar sonra konuşulur” anlayışından behemehal uzak durulmalıdır. Çünkü Türkiye Cumhuriyeti tarihinde “sonra” denilerek ertelenen nice sözler, hiçbir zaman yerine getirilmemiştir.

Atılacak adımlar karşılıklı, şeffaf, denetlenebilir ve hukuki güvence altında olmalıdır. Bir taraf bütün imkânlarını terk ederken diğer tarafın yalnızca belirsiz vaatlerde bulunması bir çözüm değil, teslim alma yöntemidir.

Gerçek bir süreç, yalnızca dağdaki insanın silahını değil, devletin inkârcı ve güvenlikçi zihniyetini de tartışmalıdır.

Kürd siyasetinin en büyük eksikliklerinden biri, ortak ve açık bir millî program ortaya koyamamasıdır. Her parti ve örgüt kendi ideolojik kavramlarıyla konuşurken Kürd milletinin ne istediği giderek belirsizleşmektedir.

Kürdler öncelikle kendi aralarında konuşmalı ve mümkün olan en geniş uzlaşmayla asgari müştereklerini belirlemelidir:

Kürdlerin ayrı bir millet, Kürdçenin ayrı bir dil olduğunun anayasal güvence altına alınması; Kürdçenin bütün lehçeleriyle eğitim ve kamu hizmeti dili olması; çocukların anadillerinde eğitim görmesi; kayyım uygulamasına son verilmesi; yerel yönetimlerin idari ve mali yetkilerinin güçlendirilmesi; düşünce, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün güvenceye alınması; tarihî yer adlarının iade edilmesi; geçmişte yaşanan katliamlarla, faili meçhul cinayetlerle ve köy boşaltmalarıyla yüzleşilmesi…

Bunlar lütuf, ayrıcalık veya bölücülük değildir. Bir milletin kendi dili, kimliği ve onuruyla yaşamasının asgari şartlarıdır.

Abdullah Öcalan, PKK’nin silahsızlanması ve örgütsel geleceği bakımından elbette önemli bir muhatap olabilir. Bunu yok saymak gerçekçi bir durum değildir. Ancak Kürd meselesini bir kişiye, bir örgüte veya devletle yapılacak pazarlıklara indirgemek de aynı ölçüde yanlıştır.

Öcalan PKK adına karar verebilir; fakat milyonlarca Kürd adına millî haklardan vazgeçemez. Hiçbir liderin, örgütün veya partinin böyle bir yetkisi yoktur.

Kürd meselesinin gerçek muhatabı Kürd milletinin kendisidir.

Bu nedenle süreç, yalnızca devlet ile İmralı arasında yürütülen bir görüşmeye indirgenemez. Kürd siyasi partileri, sivil toplum kuruluşları, aydınlar, kadınlar, gençler, dinî çevreler, iş insanları, sanatçılar ve diasporadaki Kürdler bu sürecin doğal muhataplarıdır.

Kürdlere ne istedikleri sorulmadan, onların geleceği hakkında alınan hiçbir karar kalıcı ve toplumsal meşruiyet üretemez.

Kürd siyasetçilerinin görevi, iktidarın sürecini Kürd halkına pazarlamak değil; Kürd halkının haklarını iktidar karşısında dişe diş omuz omuza savunmaktır.

PKK ve Öcalan silahların bırakılmasını sağlayabilir. Fakat ödenen bedellerin, verilen şehitlerin karşılığında hangi anayasal ve siyasal kazanımların elde edildiğini de halka açıkça anlatmak zorundadırlar. Halka sürekli sabır tavsiye etmek, her gelişmeyi “tarihî başarı” diye sunmak ve soru soranları düşmanlaştırmak kalıcı bir siyaset değildir.

Siyaset, her şeyden önce halka karşı hesap verebilirliktir.

Kürd halkı açıkça sormalıdır:

Kürd kimliği anayasal olarak tanınacak mı?

Anadilde eğitim hakkı güvenceye alınacak mı?

Kayyım uygulaması sona erecek mi?

Kürdçe dili kamusal yaşamda kullanılabilecek mi?

Yerel yönetimlerin yetkileri artırılacak mı?

Kürdlerin kendi siyasal geleceklerini özgürce tartışmalarına izin verilecek mi?

Bu sorulara somut cevap verilemiyorsa ortada bir çözüm değil, yalnızca silahlı bir yapının tasfiyesi ve bir örgütün teslimiyeti vardır.

Ayrıca, Kürdler kendi aralarındaki düşmanlığa da derhal son vermelidir. PKK’yi eleştiren herkes hain olmadığı gibi, PKK’yi destekleyen herkes de iradesiz veya düşman değildir. Eleştiri düşmanlık değildir. Bir liderin, partinin veya örgütün kararlarını sorgulamak, o yapıya mensup insanların ödediği bedelleri küçümsemek anlamına gelmez.

Ayriyeten bedellere saygı duymak, yanlış kararları alkışlamayı da gerektirmez.

Her itirazı “hainlik”, her soruyu “ajanlık”, her eleştiriyi “düşmanlık” sayan bir toplum asla özgürleşemez.

Millî birlik, herkesin aynı düşünmesi değildir; farklı düşüncelere rağmen milletin temel haklarında asgari müştereklerde ortaklaşabilmektir.

Avrupa’da yaşayan milyonlarca Kürd de bu sürecin seyircisi olmamalıdır. Diaspora; parlamentolar, siyasi partiler, basın kuruluşları, insan hakları örgütleri ve akademik çevreler nezdinde kurumsal diplomasi derhal vakit geçirilmeden yürütmelidir. Şahısların veya örgütlerin propagandasını değil, Kürd milletinin haklarını dünyaya anlatmalıdır.

Türkiye’de yürütülen süreç, Kürdistan’ın diğer parçalarındaki gelişmelerden bağımsız düşünülemez. Kuzey Kürdistan’daki silahsızlanma, Güney Kürdistan’ın federal statüsünü zayıflatmanın veya Güneybatı Kürdistan’daki Kürdlerin yönetim ve savunma kazanımlarını birer birer tasfiye etmenin aracına dönüştürülmemelidir.

“Entegrasyon” adı altında Kürdlerin Şam yönetimine kayıtsız şartsız teslim edilmesi asla kabul edilemez. Entegrasyon olacaksa Kürdlerin anayasal statüsü, dili, yerel yönetimi ve güvenliği açık biçimde güvence altına alınmalıdır.

Silahlı gücünü, yönetimini ve siyasi iradesini teslim ettikten sonra verilecek sözlere güvenmek, geçmişten hiçbir ders çıkarmamak demektir.

Sonuç olarak Kürdler barıştan yana olmalı, fakat teslimiyete kesinlikle razı olmamalıdır.

Silahların susmasını desteklemeli, fakat kendi seslerini kısmamasına müsade etmelidir.

Devletle görüşülmesine karşı çıkmamalı, fakat geleceklerinin kapalı kapılar ardında belirlenmesine de izin vermemelidir.

Hiçbir lideri kutsamamalı, hiçbir örgütü milletin yerine koymamalı ve hiçbir partinin çıkarını Kürd milletinin haklarından üstün görmemelidir.

Gerçek barış, Kürdlerin silahsız ve savunmasız bırakılması değil; haklarının hukukla güvence altına alınmasıdır.

Gerçek kardeşlik, egemen olanın ezilene merhamet etmesi değil; iki milletin eşitlik ve karşılıklı saygı içinde yaşamasıdır.

Gerçek çözüm, Kürdleri mevcut sisteme sessizce entegre etmek değil; onların özgür iradelerini, millî kimliklerini ve demokratik haklarını tanımaktır.

Ölçümüz kişiler değil ilkeler; söylemler değil somut kazanımlar;

Örgütlerin geleceği değil,

Kürd milletinin özgür ve onurlu geleceği olmalıdır.

Çünkü bu meselenin nihai söz sahibi ne Ankara’dır ne İmralı ne de herhangi bir siyasi partidir.

Nihai söz sahibi Kürd milletinin kendisidir.

Maaruf Ataoğlu

25 Ağustos 2026