Fotoğrafın Söylediği:Eşitlik Değil, Kontrollü Temas
Maaruf Ataoğlu
Masada iki taraf var; ancak simetrik bir müzakere görüntüsü yok.
• Mekân, ev sahibi tarafının kontrolünde
• Oturma düzeni diplomatik, katı ve resmî
• Jestler kapalı, beden dili ciddi ve mesafeli
• Gülümseme yok, samimiyet yok
Bu tür fotoğraf kareleri genellikle “karar alınan” değil, “kararın bildirildiği” toplantılara aittir.
Olası sonuç:
Bu görüşme, eşit aktörler arasında yürütülen bir pazarlık gibi değil; daha çok bir çerçevenin çizildiği, sınırların hatırlatıldığı bir temas izlenimi vermektedir.
Kürt Tarafı Açısından: Tanınma mı, Ara Formül mü?
Kürt heyetinin masada olması iki farklı anlama gelebilir.
Olumlu ihtimal
• Kürt aktörlerin Ortadoğu’da artık yok sayılmasının mümkün olmadığı kabul ediliyor.
• Bölgesel denklemde, Kürtlerin olmadığı bir masada çözüm üretilemeyeceği açıkça görülüyor.
Riskli ihtimal
• Kürtler, geçici bir denge unsuru olarak mı masaya çağrılıyor?
• Nihai çözümde statü değil, Kürtleri “yönetilebilir bir halk” olarak konumlandıran bir yaklaşım mı hedefleniyor?
Olası sonuç:
Bu tür masalar, eğer net bir siyasal statü ve kararlılık perspektifiyle tamamlanmazsa, Kürtler açısından yeni bir oyalama evresine dönüşebilir.
ABD ve Batı Açısından: Sorumluluk Devri
Batı’nın bu tür toplantılardaki temel refleksi genellikle şudur:
“Sahadaki yükü azalt, riski yerelleştir, sorumluluğu böl ve yönet.”
Bu yaklaşım çoğu zaman şu sonuçları doğurur:
• Askerî angajmanın azaltılması
• Kürt güçlerinin bir “garanti” değil, bir “araç” olarak görülmesi
• Güvenlikten siyasete geçişte yarım bırakılmış süreçlerin geçiştirilmesi
Olası sonuç:
Kürtler için koruma kalkanının incelmesi ve bölgesel aktörlerin manevra alanının genişlemesi.
Bölgesel Aktörler Açısından: Kürt Dosyasının Yeniden Dizaynı
Bu fotoğraf, aynı zamanda şu mesajı da taşıyabilir:
“Kürt meselesi artık yalnızca askerî değil, diplomatik biçimde yeniden düzenleniyor.”
Bu ne anlama gelir?
• Silahlı kazanımların masada törpülenmesi,
• Statü yerine “yerel yönetim”, “kültürel haklar” gibi daha dar çerçevelere razı edilme çabası,
• Merkezi devletlerle uyumlu, ancak Kürt iradesini sınırlayan modellerin öne çıkarılması.
Olası sonuç:
Kürtlerin Suriye sahasındaki kazanımlarını masada parça parça kaybetme riskiyle karşı karşıya kalması.
En Kritik Okuma: Sessizlik ve Yorgunluk
Fotoğraftaki yüzlerde öne çıkan duygu:
• Zafer coşkusu değil,
• Umut değil,
• Sertlik hiç değil.
Yorgunluk.
Bu yorgunluk şunları düşündürüyor:
• Uzun süren çatışmalar,
• Verilen on binlerce insan,
• Tükenen kaynaklar,
• “Artık bu dosya kapansın” diyen küresel güçlerin iradesi.
Olası sonuç:
Büyük güçler istikrar isterken, Kürtler gelecek istiyor.
Bu iki talep her zaman örtüşmez.
Sonuç: Bu Fotoğraf Kürt Birliği İçin Bir Başlangıç mı,
Yoksa Suriye’de Bir Sonun Başlangıcı mı?
Bu kare;
• Eğer net bir statü, yazılı garanti ve uluslararası güvenceyle devam ederse,
Kürtler için tarihî bir eşik olabilir.
• Eğer belirsiz bir çerçevede, kapalı kapılar ardında ve zamana yayılmış biçimde sürerse,
Kürtler için bir kez daha “masada tebliğ için varlar ama kararda yoklar” anlamına gelir.
Gördüğüm kadarıyla fotoğraf şunu söylüyor:
Kürtler artık masaya çağrılıyor.
Ama hâlâ masanın sahibi başkaları.