Sayın Mehmet Uçum’un açıklamalarına; Açık ve Eleştirel Bir Değerlendirmem

Sayın Uçum,

Kaleme aldığınız metni dikkatle okudum. İçerdiği bazı temennilerin  özellikle şiddetsiz bir gelecek ve çatışmasız bir Türkiye arayışının herkes gibi benim de ortak arzularım arasında olduğunu öncelikle ifade etmek isterim. Ancak metninizin bütününe hâkim olan yaklaşımın, sorunun özüne temas etmekten ziyade, meseleyi tek taraflı bir siyasal anlatıya indirgediğini üzülerek belirtmek zorundayım.

Öncelikle şunu netleştirelim:

Bir süreci “terörsüzlük” kavramı üzerinden tanımlamak, eğer bu kavramın içi adalet, eşitlik ve hakikatle doldurulmamışsa, sadece güvenlik eksenli bir çerçeve sunar. Oysa Kürt meselesi, yalnızca güvenlik politikalarıyla izah edilebilecek bir mesele değildir. Bu mesele; tarihsel, sosyolojik ve kültürel boyutları olan, çok katmanlı bir halkın hak ve kimlik meselesidir.

Siz, metninizde Kürtlerin taleplerini “etnikçi”, “ayrılıkçı” ya da “dış güçlerin uzantısı” gibi kavramlarla çerçeveliyorsunuz. Bu yaklaşım, maalesef Türkiye’de uzun yıllardır tekrar edilen ve artık çözüm üretmeyen klasik bir refleksin devamıdır. Çünkü bir halkın eşit yurttaşlık, kültürel tanınma ve siyasal temsil taleplerini kriminalize etmek, o talepleri ortadan kaldırmaz; aksine daha derin bir güvensizlik üretir.

Daha açık ifade edeyim:

Bir Kürt, kendi kimliğinin anayasal güvence altına alınmasını istediğinde “bölücü” olmaz.

Bir Kürt, dilinin kamusal alanda yaşamasını talep ettiğinde “emperyal projelerin aparatı” haline gelmez.

Bir Kürt, onurlu ve eşit bir yaşam talep ettiğinde “sabotajcı” değildir.

Asıl sorun, bu taleplerin sürekli olarak güvenlik paradigması içinde eritilmesi ve meşru siyasal zeminden uzaklaştırılmasıdır.

Metninizde dikkat çeken bir diğer husus ise, Kürtlerin geleceğinin yalnızca “milli devletlerle bütünleşme” üzerinden güvence altına alınabileceği iddiasıdır. Bu yaklaşım, teorik olarak kulağa kapsayıcı gelebilir; ancak pratikte şu soruyu doğurur:

Bu bütünleşme, eşitler arası bir ortaklık mıdır, yoksa tek taraflı bir asimilasyon beklentisi midir?

Eğer “bütünleşme”, farklılıkların tanındığı, hakların güvence altına alındığı ve kimliklerin özgürce yaşandığı bir çerçeveye dayanıyorsa, elbette bu değerlidir. Ancak eğer bu bütünleşme, farklılıkların yok sayıldığı ve tek tip bir vatandaşlık anlayışının dayatıldığı bir zemine oturuyorsa, bu bir çözüm değil; ertelenmiş bir krizdir.

Ayrıca metninizde sıkça başvurduğunuz “dış güçler”, “siyonist projeler” ve “emperyalist planlar” söylemi, iç tartışmaları açıklamak için kullanılan kolaycı ama tehlikeli bir dil haline gelmiştir. Bu dil, içerideki meşru talepleri değersizleştirir ve toplumsal barışı zedeler. Her eleştiriyi dış bağlantılı görmek, iç muhasebeyi imkânsız hale getirir.

Şunu da ifade etmek gerekir:

Kürtler, artık ne geçmişteki gibi sessizdir ne de başkalarının projelerine ihtiyaç duyacak kadar iradesizdir. Bu halk, kendi kaderini tartışacak siyasal olgunluğa ve toplumsal birikime sahiptir.

Son olarak, “Türkiye Kürtlerin en büyük dostudur” ifadeniz üzerine kısa bir not düşmek isterim:

Devlet ile halk arasındaki ilişki, dostluk üzerinden değil; hak, hukuk ve eşitlik üzerinden tanımlanır. Gerçek dostluk, eşitlikten doğar. Eşitliğin olmadığı yerde ise dostluk söylemi, çoğu zaman bir temenni olarak kalır.

Sayın Uçum,

Eğer gerçekten kalıcı ve onurlu bir barış hedefleniyorsa, bunun yolu;

suçlayıcı dilin terk edilmesinden,

hakikatle yüzleşilmesinden ve

eşit yurttaşlık ilkesinin samimiyetle hayata geçirilmesinden geçer.

Aksi halde “terörsüzlük” söylemi, sadece bir sonuç beklentisi olarak kalır; o sonuca götürecek nedenler ise görmezden gelinmeye devam eder.

Saygıyla