Sevgili Faik “abi” Bulut Neyi ve Kimi Savunuyor?

Faik Bulut’un Numedya’da yayımlanan “Kürt Meselesi ve Çözüm Sürecinde Alaycı Kuşlar” başlıklı yazısını dikkat çekmek istiyorum. Yazının genelinde hissedilen yaklaşım, çözüm sürecine yöneltilen eleştirileri tali ve değersiz göstermeye çalışırken, süreci sorgulayanları da dolaylı biçimde barışın önündeki engeller ve üstü örtülü biçimde suçlular olarak konumlandırıyor.

Oysa asıl tartışılması gereken nokta tam da budur.

Bugün Kürd toplumunda ciddi bir kesim ne barış fikrine ne de çatışmaların sona ermesine karşıdır. Kimsenin itiraz ettiği şey, içeriği kamuoyuyla paylaşılmayan, hedefleri belirsiz bırakılan ve Kürd halkına hangi siyasal kazanımları sağlayacağı açıklanmayan bir sürecin sorgulanamaz ilan edilmesidir. Dahası, Rojava konusunda Şam merkezli bir çözümü esas alan, Kuzey’de ise “Terörsüz Türkiye” söylemini merkeze yerleştiren bir yaklaşımın, Kürd meselesini gerçekten çözüp çözmeyeceği doğal olarak sorgulanmaktadır.

Faik Bulut’un kullandığı “arabayı dereye yuvarlamak isteyenler” benzetmesi de bu nedenle gerçeği tam olarak yansıtmıyor.

Çünkü Kürdler arabayı devirmeye çalışmıyor. Onlar önce şu soruların cevabını arıyor:

Bu yolculuğun hedefi nedir?

Direksiyonu kim kullanıyor?

Bu güzergâhı kim belirledi?

Ve yolun sonunda Kürd halkını hangi somut siyasal kazanımlar bekliyor?

Bu soruların hiçbiri çözüm karşıtlığı anlamına gelmez. Aksine, kalıcı ve güven veren bir barışın ön şartıdır. Çünkü siyasal süreçlerde güven, belirsizlikten değil; açıklıktan ve hesap verebilirlikten beslenir.

Aynı şekilde, “arabaya omuz verenler” benzetmesi de eksik kalmaktadır.

Bir toplum elbette doğru olduğuna inandığı projeye destek verir. Ancak insanlar önce destek verecekleri projenin ne içerdiğini bilmek ister.

Bugün ortada anayasal güvence bulunmuyor.

Anadilin kamusal alandaki statüsü konusunda herhangi bir düzenleme yok.

Kurulan komisyonda Kürdçenin kullanılmasına dahi izin verilmedi.

Kürd halkının kolektif kimliği resmî olarak tanınmış değil.

Kayyum uygulamaları devam ediyor.

Görevden alınan seçilmiş belediye başkanları görevlerine dönemedi.

Siyasal statü konusunda herhangi bir çerçeve açıklanmadı.

Bütün tartışma neredeyse yalnızca Abdullah Öcalan’ın durumuna indirgenmiş görünüyor.

Bütün bu başlıklara ilişkin kamuoyunun önüne konulmuş açık, bağlayıcı ve somut bir yol haritası ise hâlâ mevcut değildir.

Buna karşılık devlet kendi önceliğini hiçbir zaman gizlemedi.

Sürekli dile getirilen hedef “Terörsüz Türkiye”dir.

Devlet bugüne kadar “Kürd meselesini çözüyoruz”, “anayasal reform gerçekleştiriyoruz” ya da “demokratikleşme programı başlatıyoruz” demedi. Kendi siyasal önceliğini açık biçimde ifade etti.

Asıl dikkat çekici olan ise aynı açıklığın Kürd tarafında görülmemesidir.

Faik Bulut’un yazısında öne çıkan cümlelerden biri de şudur:

“Öcalan, geleneksel görüşme veya diyalog kurallarına aykırı olarak şart koşmadan devletle masaya oturdu.”

Tam da bu noktada temel bir soru ortaya çıkıyor.

Siyaset yalnızca iyi niyet beyanlarıyla yürüyen bir alan değildir. Özellikle yarım asrı aşan ağır bir çatışmanın ardından başlayan süreçlerde karşılıklı taahhütler, ilkeler ve hedefler açık biçimde tanımlanmak zorundadır.

Devlet kendi hedeflerini açıklıyor.

Peki Kürd halkı adına hangi siyasal hedeflerin resmî olarak masaya konulduğu kamuoyuna anlatıldı?

Bugün bu sorunun net bir cevabı bulunmuyor.

Çünkü gerçek müzakere, tarafların taleplerini açıkça ortaya koyduğu süreçtir. Eğer yalnızca bir taraf ne istediğini ilan ediyor, diğer taraf ise topluma “şimdilik güvenin, zamanı gelince anlayacaksınız” diyorsa, bu durum sağlıklı bir müzakere görüntüsü vermekten uzaklaşır. Rojava deneyimi de bu açıdan hafızalarda taze bir örnek olarak durmaktadır.

Kanaatimce Faik Bulut’un yaklaşımındaki temel sorun da burada ortaya çıkıyor.

Eleştiriyi sürecin önündeki engel gibi sunmak, demokratik siyasetin en temel denetim mekanizmasını zayıflatmaktadır.

Oysa eleştiri ihanet değildir.

Soru sormak çözüm karşıtlığı değildir.

Şeffaflık talep etmek ise barışa zarar vermez; tam tersine onun toplumsal meşruiyetini güçlendirir.

Bilgi talep eden toplumlar süreci sabote etmez; aksine onu daha sağlam temeller üzerine inşa eder.

Son olarak önemli gördüğüm bir noktayı da belirtmek isterim.

PKK yöneticilerinden son günlerde gelen “gerekirse yeniden savaşabiliriz” yönündeki açıklamaları da doğru bulmuyorum.

Kürd halkı elli yılı aşan çatışmalar boyunca on binlerce evladını kaybetti; köylerini, şehirlerini, geleceğini ve büyük bir toplumsal birikimini yitirdi.

Yeni bir savaşın kazananı olmayacaktır.

Bu nedenle PKK’nin yeniden silahlı mücadeleye dönmesini doğru bulmadığım gibi, çözümün yalnızca silahların susmasına indirgenmesini de yeterli görmüyorum.

Gerçek barış, sadece çatışmaların sona ermesi değildir.

Kalıcı barış; adaletin tesis edilmesini, kimliğin tanınmasını, anadilin güvence altına alınmasını, eşit yurttaşlığın sağlanmasını ve siyasal hakların açık anayasal teminatlara bağlanmasını gerektirir.

Bugün ihtiyaç duyulan şey, eleştirenleri susturmak değil; yöneltilen sorulara açık ve ikna edici cevaplar vermektir.

Çünkü cevabı olmayan bir sürece koşulsuz destek istemek, toplumu ikna etmek anlamına gelmez. Bu, toplumdan peşinen güven talep etmektir.

Oysa siyasette güven; talep edilerek değil, şeffaflıkla, karşılıklı taahhütlerle ve somut kazanımlarla inşa edilir.

Maaruf Ataoğlu

10 Temmuz 2026